ကၽြန္ေတာ့္လက္က က်ေပ်ာက္သြားတဲ့ လ တစင္း

SAW blog မွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္ ။

မုိးကေလးေတြ တဖဲြဖဲြရြာ ေက်ာင္းျပန္ဖြင့္စမွာ …
သူငယ္ခ်င္းေတြ ျပန္ဆုံေတြ႔ ဒုိ႔တေတြ ေပ်ာ္တယ္ေဟ့ …
ေဟ့ ဒုိ႔တေတြ ေပ်ာ္တယ္ေဟ့ …

ေက်ာင္းျပန္ဖြင့္ရက္၏ နံက္ခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ကၽြန္ ေတာ္တုိ႔ SAW အထက္တန္းေက်ာင္းတြင္ အျဖဴ အ ျပာေလးမ်ား သစ္လြင္ေတာက္ပၿပီး တက္ႂကြေနၾက သည္။ အတန္းငယ္ေလးမ်ားဆီမွ ကဗ်ာဆုိသံမ်ား တ ပုဒ္ၿပီး တပုဒ္ပ်ံ႕လြင့္ေနၿပီး တခ်ဳိ႕အတန္ႀကီးမ်ား ဘက္တြင္ေတာ့ မိတ္ဆက္ျခင္းမ်ား စာသင္ခန္းတြင္ လုိအပ္သည့္ ေျမပုံကားခ်ပ္မ်ား အျခားသင္ေထာက္ ကူ႐ုပ္ပုံကားခ်ပ္မ်ားနဲ႔ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ား ေရးဆဲြထားေသာ လက္ေရြးစင္ ပန္းခ်ီကားေဟာင္း မ်ား စသည္တုိ႔ကုိ တပ္ဆင္ေနရာခ်ေနၾကသည္။ ႏွစ္ လ ခြဲခန္႔ တိတ္ဆိတ္ၿငိမ္သက္ေနခဲ့ေသာေက်ာင္းသည္ အခုေတာ့ သူ႔ရင္ခြင္တြင္ ပညာအေမြေပးသူ ပညာ အေမြဆက္ခံသူတုိ႔ႏွင့္ ျပည့္ႏွက္လုိ႔ အသက္၀င္လႈပ္ရွားေနခဲ့ၿပီး။

စာသင္ခန္းတခန္းစီကုိ အေျခအေန လွည့္လည္ၾကည့္ရင္း ကုိးတန္းအခန္းအေရာက္တြင္ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ား၏ မ်က္ႏွာမ်ားကုိ ကၽြန္ေတာ္တေယာက္ၿပီးတေယာက္ ေသျခာစြာ ၾကည့္ေနမိသည္။ မ ႏွစ္က ဒီေက်ာင္းက ရွစ္တန္းေအာင္ခဲ့ေသာ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူအမ်ားစုႏွင့္ အခုမွေတြ႔ဖူးေသာ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူ အသစ္ငါးေယာက္၊ အေခါက္ေခါက္အခါခါ ျပန္ၾကည့္မိသည္။ အထူးသျဖင့္ အ ေရွ႕ဆုံးအတန္းဆီ၊ ရင္ထဲတြင္ဟာသြားသည္။ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ားဆီမွ အၾကည့္ကုိခြာၿပီး ပန္း ခ်ီကားမ်ားရွိရာသုိ႔ ေလွ်ာက္သြားလုိက္သည္။ အလြတ္ရေနၿပီျဖစ္ေသာ ပန္းခ်ီကားတခ်က္အေရွ႕ ေတြ ေ၀စြာရပ္ရင္း ပန္းခ်ီကားေထာင့္အစြန္းမွ နာမည္ကုိ ရင္ထဲမွာ ပဲ့တင္ထပ္ေနေအာင္ ေအာ္ေခၚေနမိ သည္။

မစႏၵာလင္း
စႏၵာလင္း
စႏၵာလင္း ကေလးေရ …

“ဆရာ ဒီမွာၾကည့္ပါအုံး သမီးဆဲြထားတဲ့ပုံ လွတယ္မဟုတ္လား”
“ဟာ ဟုတ္ပ ၾကည့္စမ္း ၾကက္ဥေၾကာ္ပုံေတြ လွတယ္ လွတယ္”
“အား ဆရာကလည္း ေသျခာၾကည့္ပါအုံး ဒါေနၾကာပန္းပုံေလ”
ပန္းခ်ီကားကုိ မ်က္စိနားသုိ႔ ထုိးျပသည္။
“ေၾသာ္ ေအး တူေတာ့တူပါတယ္လုိ႔ ေဆာရီးေဆာရီး ဒါမ်ဳိးေနၾကာပန္း ဆရာမွ အျပင္မွာ မျမင္ဖူးတာ”
ပန္းခ်ီကားကုိ ယူ၍ ေသျခာစြာ ၾကည့္ေပးေနလုိက္သည္။
“ဘယ္ျမင္ဖူးမလဲ ဆရာရဲ႕ အဲဒါ ဗင္ဆင့္ဗန္ဂုိရဲ႕ ေနၾကပန္းေလ၊ သူမ်ားေတြ ေဒၚလာအမ်ားႀကီး ေပး၀ယ္ တာေတာင္ မရဘူတဲ့”

ၾကားဖူးသားပဲ ဒီစကားကုိ လြန္ခဲ့တဲ့အပတ္က ပန္းခ်ီဆရာက ပန္းခ်ီသင္ရင္းနဲ႔ သူတု႔ိအတန္းမွာ ေျပာ သြားတာ၊ အဲဒီေန႔ကတည္းက ဗန္ဂုိစာအုပ္ကုိ သူငွားေနတာေလ။

“အခု သမီးက ဘယ္ေလာက္နဲ႔ ေလလံတင္မွာလဲ ဆရာ့မွာ ေဒၚလာေတာ့ မရွိဘူးေနာ္”
သူမရယ္ေနသည္ ၿပီးမွ

“မဟုတ္ပါဘူးဆရာရဲ႕ ဆရာ့အခန္းမွာ ကပ္ဘုိ႔ သက္သက္ဆဲြလာတာ”

ကၽြန္ေတာ္ေနထုိင္ေသာ ေဘာ္ဒါေဆာင္ အခန္းက်ဥ္းေလးရဲ႕နံရံတြင္ ေနထြက္ေနေသာ ေတာင္တန္းပုံ၊ ပန္းပုံ၊ ဂါ၀န္းႏွင့္ မိန္းခေလးပုံ၊ ၀လံုးမ်ားမ်ဥ္းေၾကာင္းမ်ားရႈပ္ေထြးေနေသာ စပုိက္တာမန္းပုံ၊ စက္႐ုပ္ပုံ၊ သရဲပုံ စသည့္ကေလးမ်ား၏ လက္ရာ ပန္းခ်ီကားမ်ားရွိသည္။ ပန္းခ်ီကားအားလုံးလုိလုိဟာ ကေလး ဆန္းစြာ လွပေနၾကၿပီး ထုိပန္းခ်ီကားမ်ားၾကားမွာ ပညာရွင္ဆန္စြာ ခန္းညားေသာ ပန္းခ်ီကားႏွစ္ခ်ပ္ လည္းရွိသည္။ အနီးအေ၀း၊ အလင္းအေမွာင္စႏွစ္ကုိ သုံးထားေသာ ပုဂံေရွးေဟာင္းဘုရားမ်ားပုံႏွင့္ ပိရ မစ္ပုံတုိ႔ျဖစ္သည္။ ထုိပန္ခ်ီကားႏွစ္ခ်ပ္လုံးမွာ ဒီ မဗန္ဂုိေလး ေရးဆဲြထားေသာ ကားမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ယၡဳပုံလည္း သူမအားစုိက္ထားမွန္း သိသာသည္။

“ဆရာေနာက္တာေနာ္သမီး ဒီပုံက အရမ္းေကာင္းတယ္ ဆရာေဘာင္ကြတ္ၿပီး စာသင္ခန္းထဲမွာ ခ်ိတ္ ထားေပးမယ္ ဧည့္သည္ေတြ ဘာေတြလာရင္ ႂကြားလုိ႔ ရတာေပါ့”
သူမ ေက်နပ္ေပ်ာ္ရႊင္သြားသည္။
“ေကာင္းတယ္ဆရာ ေကာင္းတယ္”


စႏၵာလင္း
လင္းလက္ေနေသာလမင္းလုိ႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ နာမည္ပုိင္ရွင္ေက်ာင္းသူေလး သူမ ျမန္မာျပည္တြင္ ဒုတိ ယတန္းအထိ ေက်ာင္းေနခဲ့ရၿပီး မိဘမ်ားအဆင္မေျပျဖစ္တာ ကြာရွင္းျပတ္စဲခဲ့ေသာေၾကာင့္ သူမႏွင့္ သူမ၏ညီမငယ္မွာ အေမျဖစ္သူႏွင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕သုိ႔ ေရာက္လာခဲ့သည္။ မဲေဆာက္တ၀ုိက္ တြင္ ၾကံဳရာက်ပန္းးအလုပ္ကုိ လုပ္ကုိင္ေနရင္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေက်ာင္းႏွင့္ အဆက္အသြယ္ရကာ ေရာက္ လာခဲ့သည္။ အေမျဖစ္သူမွာ အလုပ္ကုိင္ႏွင့္ ေနရာထုိင္အခင္းအတည္တက် မရွိေသးေသာေၾကာင့္ သူမ ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေဂဟာတြင္ အေဆာင္ေန၍ ေက်ာင္းတက္ရန္ အပ္ထားခဲ့သည္။ သူမသည္ ပညာကုိ အလြန္လုိလား၍ ႀကိဳးလည္းႀကိဳးစားသည္။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေက်ာင္းတြင္ တတိယတန္းမွစတက္ၿပီး အ႒မတန္းအထိကုိ အဆင့္မ်ားႏွင့္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ သည္။ ပန္းခ်ီႏွင့္ ဂီတဘက္တြင္လည္း ထူးခၽြန္ေသား ေက်ာင္းသူ ျဖစ္သည္။ သူမ ဆ႒မတန္းတက္ေန စဥ္အတြင္းက သူမအေမသည္ အလုပ္ရွင္ထုိင္းအဘုိးႀကီးတေယာက္ႏွင့္ လက္ထပ္လုိက္၍ အုိးအိမ္အ တည္တက် ရရွိသြားသည္။ သူမအေမႏွင့္ ထိုထုိင္းအဘိုးႀကီးမွာ အသက္ႏွစ္ဆယ္ခန္႔ကြာသည္။ ေက်ာင္းရက္ရွည္ပိတ္ရက္မ်ားတြင္ မဲေဆာက္ႏွင့္ ကီလုိေလးဆယ္ခန္႔ေ၀းေသာ ဖုတ္ဖရရွိ သူမအေမႏွင့္ ညီမေလးထံသုိ႔ သူမ သြားေရာက္လည္ပတ္ေလ့ရွိသည္။

သူမရွစ္တန္းႏွစ္က တေန႔ေသာ ေက်ာင္းဖြင့္ရက္တြင္ သူမထံသုိ႔ အလြန္တရာလုိက္ဖက္ မညီေသာ စုံတဲြ တတဲြဆုိင္ကယ္ႏွင့္ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့သည္။ အသက္သုံးဆယ္ေက်ာ္ခန္႔ရွိေသာ ဗုိက္ပူပူ ထုိင္း အမ်ဳိးသားတေယာက္ႏွင့္ ဆယ့္ေလးႏွစ္ခန္႔သာ ရွိၿပီး ထုိင္းမိန္းမေလးမ်ားစတုိင္ ၀တ္ဆင္ထားသည့္ ျမန္ မာမေလးတေယာက္ သူမႏွင့္ ရယ္ရယ္ေမာေမာ စကားေတြေျပာေနၾကသည္။ သူမက စကားေျပာေန ရင္း ဆိုင္ကယ္အသစ္ႀကီးကုိ ခဏခဏကုိၾကည့္ေနသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္၊ စကားေျပာၿပီးအျပန္တြင္ ထုိင္းစတုိင္နဲ႔ေကာင္မေလးက ဆုိင္ကယ္ကုိအေနာက္က မစီးပဲဆုိင္ကယ္ေမာင္းသူ ထုိင္းအမ်ဳိးသား၏ အေရွ႕ရင္ခြင္ထဲက ေပ်ာ္ရႊင္စြာစီး၍ ထြက္သြားၾကသည္။ သူမ ေက်ာင္းထဲသုိ႔ ျပန္၀င္အလာတြင္ ကၽြန္ ေတာ္လွမ္းေမးလုိက္သည္။

“စႏၵာလင္း ဘယ္သြားတာလဲ”
“ဧည့္သည္ သြားေတြ႕တာပါဆရာ”
“ဧည့္သည္ေတြက ဘယ္သူေတြလဲ”
သူမခ်က္ခ်င္းျပန္မေျဖ မ်က္ႏွာအနည္းငယ္ပ်က္သြားတာကုိ သတိထားလုိက္မိသည္။ ၿပီးမွ အသံတိမ္ တိမ္ႏွင့္ …
“သမီးညီမေလးပါ”
“ဘာ”
ကၽြန္ေတာ့္အသံအနည္းငယ္ မာေက်ာက်ယ္ေလာင္သြားခဲ့မည္ ထင္သည္။
သူမ ခ်ာခနဲ လွည့္ထြက္၍ အတန္းထဲသုိ႔ ၀င္သြားသည္။

မိဘမ်ားသည္ ကေလးမ်ားအတြက္ အေကာင္းဆုံးအုပ္ထိန္းသူ ျဖစ္သည္။
ကေလးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးဥပေဒ

မႏွစ္က ဒီလုိေက်ာင္းဖြင့္စရက္၏ေနခင္း ထမင္းစားခ်ိန္တြင္ ကုိးတန္းအခန္း၌ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ အျခား ဆရာ ႏွစ္ေယာက္ထမင္းအတူစားေနရင္း ေဘးနားမွ ေက်ာင္းသူတသုိက္ထမင္းစားရင္း ေႏြရာသီ ေက်ာင္းပိတ္ရက္က အေၾကာင္းမ်ားေျပာေနၾကသည္ကုိ နားစြင့္ေနမိသည္။

“နင္တုိ႔သိလား ငါ့ညီမေလးမွာေလ အလွျပင္ပစၥၫ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ အ၀တ္စားေတြကလဲ မုိက္မွ မုိက္ပဲ၊ ငါ့အေမက ငါ့ကုိ ေနာက္တယ္သိလား နင္အဲဒါေတြ လုိခ်င္ရင္ အိမ္ေရွ႕အိမ္က ထုိင္းနဲ႔ ယူလုိက္ ပါလားတဲ့ ဟီဟိ.. အဲဒီထုိင္းႀကီးကလည္း အားေနရင္ ငါကိုပဲ လုိက္ၾကည့္ေနတယ္ …”

ကၽြန္ေတာ္ဆက္နားေထာင္၍ မရေတာ့ ဒီတေခါက္သူမအေမဆီက ျပန္လာၿပီးကတည္းက သူမေျပာင္း လဲလာသည္။ ဆံပင္ကုိ ေျဖာင့္စင္းထားၿပီး အရင္ကထက္ မ်က္ႏွာကုိ ပုိခ်ယ္သလာသည္။

“စႏၵာလင္း ဆရာတုိ႔၀ုိင္းကုိ ခဏလာပါအုံး ဒီမွာဟင္းေကာင္းလု႔ိ”
သူမစားလက္စ ထမင္းခ်ဳိင့္ေလးကုိကိုင္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တုိ႔၀ုိင္းသုိ႔ ကူးလာသည္။

“သမီးဒီေက်ာင္းပိတ္ရက္မွာ ပန္းခ်ီဆဲြျဖစ္ေသးလား”
“မဆဲြျဖစ္ဘူးဆရာ အေမ့ဆီသြားလည္ေနလုိ႔”
“သမီးအေမတုိ႔ေကာ ေနေကာင္းၾကရဲ႕လား”
“ဟုတ္ကဲ့ ေကာင္းပါတယ္”
“သမီးညီမေလး အိမ္ေထာင္က်သြားၿပီးဆုိ”
သူမ ခဏၿငိမ္သက္သြားသည္၊ ၿပီးမွ ေခါင္းညိတ္ျပသည္။
“သမီးအသက္က အခုဆယ့္ေျခာက္ႏွစ္ဆုိေတာ့ သမီးညီမအသက္က”
သူမမ်က္ႏွာပ်က္သြားသည္ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔၀ုိင္းမွ ထထြက္သြားသည္၊ ကၽြန္ေတာ္လည္း ထမင္း ဆက္စား၍ မရေတာ့၊ ကၽြန္ေတာ္မွားသြားၿပီးလား၊ မေမးသင့္တဲ့ေမးခြန္းေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္ေမးမိခဲ့ပါသ လား၊ သူမကုိ ကၽြန္ေတာ္စကားေျပာေနစဥ္အတြင္း ကၽြန္ေတာ္မ်က္ႏွာႏွင့္ အသံေတြ ဘယ္လုိပုံစံရိွေနခဲ့ သလဲ၊ ကၽြန္ေတာ္သတိမထားမိခဲ့၊ ကၽြန္ေတာ္အာ႐ုံထဲတြင္ေတာ့ ထုိင္းအဘုိးႀကီးႏွင့္ လက္ထပ္လုိက္ ေသာ သူမအေမ၊ ဆယ့္ေလးႏွစ္ခန္႔သာ ရွိေသးေသာ သမီးငယ္ကုိ အသက္ႀကီးႀကီး ထုိင္းအမ်ဳိးသားႏွင့္ လက္ထပ္ေပးခဲ့သူ၊ ပညာေကာင္းစြာ မသင္ၾကားခဲ့ရေသာ သူမရဲ႕ညီမငယ္ …
“နင္ အဲဒါေတြလုိခ်င္ရင္ အိမ္ေရွ႕အိမ္က ထုိင္းနဲ႔ ယူလုိက္ပါလား”
ဆုိတဲ့စကား မၾကာခင္မွာ ဖူးပြင့္လာေတာ့မည့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏွစ္ရွည္လမ်ား ပ်ဳိးလားခဲ့သည့္ ပန္း ကၽြန္ ေတာ့္ ရင္ထဲ မြန္းက်ပ္လာသည္။

ထုိအခ်ိန္မွစ၍ ဆရာရင္းႏွင့္ တပည့္ရင္းျဖစ္ေသာ လက္ေထာက္ေက်ာင္းအုပ္ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ ကုိးတန္း ေက်ာင္းသူ သူမတုိ႔ ဆက္ဆံေရးသိပ္မေကာင္းမြန္ေတာ့၊ ေက်ာင္းစာသင္ခ်ိန္မွအပ က်န္အခ်ိန္မ်ားတြင္ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေရွာင္လာခဲ့သည္။ ကၽြန္ေတာ့္မွေတာ့ သူမအတြက္ စကားလုံးေတြ ရင္ႏွင့္မဆံ့ အခ်ိန္ကုိ သာ ေစာင့္စားေနရသည္။ သူမေနေသာ မိန္ခေလးေဂဟာသုိ႔ ေယာက္က်ားေလးမ်ားသြားလာေလ့ မရွိ ေသာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္လည္ မသြားျဖစ္ခ့ဲ။ ဒီလုိနဲ႔ ပထမအစမ္းေျဖဆုိမယ့္ ကာလကိုေရာက္ရွိခဲ့သည္။ စာေမးပဲြေျဖဆုိၿပီး သီတင္းကၽြတ္ေက်ာင္းပိတ္ရက္တြင္ သူမအေမထံသုိ႔ အလည္သြားသည္ဟု သိရ သည္။ ကၽြန္ေတာ္မိန္းခေလးေဂဟာ တာ၀န္ခံဆရာမဆီသုိ႔ ဖုန္းဆက္ ေမးၾကည့္ေတာ့ …

“မလႊတ္လုိ႔ရမလားဆရာ စာေမးပဲြ မေျဖခင္ကတည္းက သူအေမက တဂြမ္ဂြမ္နဲ႔ ဖုန္းဆက္ေနတာ၊ သူ ကလည္း သြားခ်င္ေနတာေလ၊ ကေလးေတြက သိတဲ့အတုိင္းပဲ ကုိယ္ကသာ သံေယာဇဥ္တြယ္ေနတာ သူတုိ႔အေဖအေမေတြ လာေခၚလုိ႔ကေတာ့ ေကာက္ေကာက္ပါေအာင္ လုိက္သြားလုိက္ၾကတာ ျပန္ ေတာင္ လွည့္မၾကည့္ဘူး” တဲ့

ဖုန္းခ်အၿပီး ကၽြန္ေတာ့္ရင္ထဲ့မွာ တမ်ဳိးႀကီး ျဖစ္ေနသည္၊ သူမအတြက္ တစုံတခုကုိ စုိးရႊံ႕ေနသလုိမ်ဳိး၊ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေလ သူမျပန္လာရင္ေတာ့ သူမသေဘာက်တတ္တဲ့ ေရာင္စုံဗူးေကာင္းေကာင္းေလး တဗူး ေလာက္ေပးၿပီး ျပန္ခ်ဥ္းကပ္ရမည္၊ ၿပီးရင္ ပညာေရးကုိပဲ ဦးစားေပးၿပီး ဆက္ႀကိဳးစားသြားဘုိ႔နဲ႔ ေအာင္ ျမင္မႈဟာ လက္တကမ္းေလာက္မွာပဲ ရွိေတာ့တဲ့အေၾကာင္း သူမ လက္ခံႏုိင္မည္စကားလုံးမ်ားႏွင့္ ဆုံးမ မည္၊ သူမႏွင့္စကားေျပာသည့္အခါ မ်က္ႏွာႏွင့္ အသံကုိလည္း တင္းတင္းႀကီးျဖစ္မေနေအာင္ သတိထား ရမည္။

ေက်ာင္းဆယ္ရက္ပိတ္၍ ျပန္ဖြင့္သည္ သူမေရာက္မလာေသး၊ တေန႔ျပန္ေရာက္လာႏုိးႏွင့္ ေမွ်ာ္ေနမိ သည္။ ဒုတိယအစမ္းပင္ ေျဖဆုိၿပီး ခရစၥမတ္ႏွင့္ ႏွစ္သစ္ကးူေက်ာင္းပိတ္သည္။ သူမျပန္ေရာက္မလာခဲ့။ အတန္းတင္ စာေမးပဲြႀကီး ေျဖဆုိသည္အထိ သူမကုိ မေတြ႔ရေတာ့။ အခုေက်ာင္းေတာင္ အသစ္ျပန္ဖြင့္ ေနၿပီး…

“မင္းဘာလုိ႔ျပန္မလာတာလဲ စႏၵာလင္း ကေလးရယ္ ၾကယ္စင္ေတြထက္လင္းလက္ေတာ့မယ့္မင္းရဲ႕ ဘ ၀ အခုဘယ္ေနရာမွာမ်ားေရာက္ေနလဲကြယ္ အမ်ားအတြက္ေအးျမတဲ့ ေရာင္စင္ေတြကုိ မျဖန္႔က်က္ ႏုိင္ရင္ေတာင္ ေရာက္တဲ့ေနရာမွာ မင္းဘ၀ေလးတခုေတာ့ ေအးျမေတာက္ပစြာ လင္းလက္ႏုိင္ပါေစကြာ တကယ္လုိ႔မ်ား မေတြးေကာင္းမထင္ေကာင္း မင္းဘ၀မွာ အဆင္မေျပမႈေတြနဲ႔ အရမ္းမြန္းက်ပ္ၿပီး ေလာ ကႀကီးရဲ႕ မာယာတိမ္တုိက္ေတြထဲက လြတ္ေျမာက္ခ်င္တဲ့ တေန႔ၾကရင္ မင္းနားခုိသြားခဲ့ဖူးတဲ့ ေဟာဒီ ေက်ာင္းနဲ႔ေဂဟာဆီကုိ ျပန္လာခဲ့ပါကေလးရယ္၊ ဆရာတုိ႔အၿမဲတမ္း ေစာင့္ႀကိဳေနပါတယ္”

“ကလင္ ကလင္ ကလင္ ကလင္ ကလင္ ကလင္ ကလင္”

ကၽြန္ေတာ္ မည္မွ်အေတြးကၽြံေနသည္မသိ အခ်ိန္ေျပာင္းေခါင္းေလာင္းသံၾကားမွ ေနၾကာပန္းပုံပန္းခ်ီ ကားခ်ပ္ေရွ႕မွခြာ၍ ေက်ာင္း႐ုံးခန္းဘက္သုိ႔ ထြက္လာခဲ့သည္။ လမ္းေလွ်ာက္ေနရင္း သူငယ္ခ်င္းကဗ်ာ ဆရာ တေယာက္ရဲ႕ ကဗ်ာေလးကုိ အမွတ္ရလုိက္မိသည္။

တကယ္ေတာ့
ဆရာဆုိတာ ခေရပင္ႀကီးလုိပါပဲ
ပန္းခ်စ္တတ္သူတစု ခေရေတြစုၿပီး ျပန္သြားခ်ိန္မွာ
ခေရပင္ႀကီးခမ်ာ မေပ်ာ္ႏုိင္ရွာပါဘူး
ဘာတတ္ႏုိင္မွာလဲေလ
သူ႔ရဲ႕ရနံေတြကုိ ေနာက္ဆုံးလက္ေဆာင္အျဖစ္ထည့္ေပးၿပီး
က်န္ရစ္ေနခဲ့ရ႐ုံေပါ့။ ။

စစ္မုန္းေသြး (SAW)
(၂၀၀၉ ေအာက္တုိ္ဘာ ( ၅ ) ရက္ ကမာၻ႔ဆရာမ်ားေန႔ဂုဏ္ျပဳ )

ကေလးသူငယ္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ျခင္း - ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး

ကေလးသူငယ္မ်ားရဲ႕ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွုဟာ တျခားစြမ္းရည္ေတြျဖစ္တဲ့ နားလည္မွု စြမ္းရည္၊ မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္မွုနဲ႕ လူမွုဆက္ဆံေရး စြမ္းရည္ေတြအေပၚမွာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မွု ရွိပါတယ္။ ကေလးငယ္ေလးေတြ စျပီး တြားသြားလာတာ၊ တေတာက္ေတာက္ေလွ်ာက္လာတာေလးေတြဟာ သူတို႕ရဲ႕ အမွီအခိုကင္းကင္းနဲ႕ ရပ္တည္လာႏိုင္မွုအတြက္ ပထမဆံုး ၾကိဳးပမ္းအားထုတ္တာေလးေတြပါ။ ကေလးငယ္ေလး စျပီး တြားသြားလာတာနဲ႕ မိဘေဆြမ်ိဳးေတြက ကေလးငယ္ ေ႐ြ႕လ်ားႏိုင္မယ့္ ပတ္၀န္းက်င္သစ္ေလးကို ဖန္တီးေပးရပါမယ္။ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္မယ့္ ပစၥည္းေတြကို ဖယ္႐ွားေပးတာ၊ သူ႕အတြက္ ကစားစရာ ေနရာ သတ္မွတ္ေပးတာေလးေတြ ျပဳလုပ္ေပးရပါမယ္။ ဒါမွလဲ ကေလးငယ္ေလးရဲ႕ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ကူညီေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။



ကေလးငယ္ရဲ႕ ကိုယ္ကာယၾကီးထြားမွုႏွံဳးဆိုတာ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွုနဲ႕ ကြာျခားပါတယ္။ ကိုယ္ကာယၾကီးထြားႏွုန္းဆိုတာက ကေလးရဲ႕ အရပ္နဲ႕ အေလးခ်ိန္ၾကီးထြားမွုနဲ႕ ဆက္စပ္တာျဖစ္ျပီး၊ ကိုယ္ကာယဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးကေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာကို ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားႏိုင္မယ့္ စြမ္းရည္နဲ႕ ဆိုင္ပါတယ္။ ကေလးငယ္ရဲ႕ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ တိုးတက္မွုကို ပညာရွင္ေတြက တိုးတက္မွုပံုသ႑ာန္ေတြ ခြဲျခားသတ္မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီသ႑ာန္ေတြကေတာ့

(၁) ရိုးရွင္းမွုမွသည္ ႐ွဳပ္ေထြးမွုဆီသို႕
ကေလးငယ္ေလးဟာ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ခင္မွာ မတ္တပ္အရင္ရပ္တာ၊ ခုန္ေပါက္ေျပးလႊားတာေတြ မလုပ္ႏိုင္ခင္မွာ လမ္းအရင္ေလွ်ာက္တာေတြကို ဆိုလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) ဦးေခါင္းမွ သည္ ေျခဖ်ားဆီသို႕
ကေလးငယ္ေလးရဲ႕ တိုးတက္မွုက ေခါင္းကေန စတင္ပါတယ္။ ဦးေခါင္းကို ဘယ္ညာ လွည့္လာတာကေန လက္ကေလးေတြ လွုပ္တာ၊ ေျခေထာက္ေလးေတြ လွုပ္လာတာေလးေတြနဲ႕ အဆင့္ဆင့္ တိုးတက္လာပါတယ္။

(၃) အတြင္းမွ အျပင္သို႕
ကေလးငယ္ေလးဟာ သူ႕လက္ေလးေတြကို အသံုးျပဳတဲ့အခါမွာ အရာ၀တၳဳပစၥည္း (ဥပမာ- အရုပ္၊ ေသာ့တြဲ) တခုကို လိုခ်င္တဲ့အခါ ဒီပစၥည္းဆီ ေရာက္ေအာင္ အရင္ လက္က လွမ္းပါတယ္။ ေနာက္မွ ေကာက္ယူႏိုင္တဲ့အထိ အဆင့္ဆင့္ တိုးတက္သြားပါတယ္။

(၄) ေယဘုယ်မွသည္ သီးျခားဆီသိို႕
အရမ္းငယ္တဲ့ ကေလးငယ္ေလးေတြဟာ သူတို႕ရဲ႕ ေက်နပ္ေပ်ာ္႐ႊင္မွုကို ေယဘုယ်တုန္႕ျပန္ တာေလးေတြျဖစ္တဲ့ မ်က္လံုးေလးက်ယ္လာတာ၊ လက္ကေလးနဲ႕ ေျခေထာက္ကေလးေတြကို ေ၀ွ႕ယမ္းတာနဲ႕ ျပသပါတယ္။ အ႐ြယ္နည္းနည္း ရလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ သူတို႕ရဲ႕ ေပ်ာ္ရြင္မွုကို ျပံဳးျပတာ၊ လက္ခုပ္တီးျပတာေလးေတြနဲ႕ အေျခအေန၊ အခ်ိန္အခါအလိုက္ ျပဳလုပ္တတ္လာပါတယ္။

ဒီလို သ႑ာန္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္တိုးတက္မွုမွာ စြမ္းရည္အမ်ိဳးအစားႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ တမ်ိဳးကေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ (gross motor skills) ျဖစ္ျပီး၊ ေနာက္တမ်ိဳးကေတာ့ တိုးျမင့္ေကာင္းမြန္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ (fine motor skills) ျဖစ္ပါတယ္။ အၾကမ္းဖ်င္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္က ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ ၾကီးမားတဲ့ ၾကြက္သားေတြကို အသံုးျပဳရတဲ့ စြမ္းရည္ေတြျဖစ္ျပီး၊ လမ္းေလွ်ာက္တာ၊ ေျပးလႊားတာ၊ အျမင့္ကို တြယ္တက္တာ ေတြနဲ႕ စပ္ဆိုင္ပါတယ္။ တိုးျမင့္ေကာင္းမြန္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ကေတာ့ လက္လွုပ္ရွားမွုစြမ္းရည္ (အရာ၀တၳဳ၊ ေဘာလံုးစတာေတြကို လႊင့္ပစ္တာ၊ ဖမ္းယူတာ) ေတြနဲ႕ လက္ေခ်ာင္းေလးေတြရဲ႕ လွုပ္ရွားမွဳစြမ္းရည္ (လက္ညွိဳးညႊန္တာ၊ ပံုဆြဲတာ၊ ခရင္းနဲ႕ဇြန္းေတြ အသံုးျပဳတတ္တာ၊ စာေရးတာ၊ ဖိနပ္ၾကိဳးခ်ည္တာ) စတာေတြ နဲ႕ ဆက္စပ္ပါတယ္။

အခုဆက္လက္ျပီး ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အသက္အရြယ္အလိုက္ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွုေတြကို တင္ျပပါမယ္။

အသက္ (၁၂) လ
အၾကမ္းဖ်င္းထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ လဲေလ်ာင္းရာကေန ငုတ္တုတ္ထိုင္ႏိုင္တာ၊ လူေတြနဲ႕ အိမ္သံုးပရိေဘာဂေတြရဲ႕ အကူအညီမပါပဲ မတ္တပ္ရပ္ႏိုင္တာ၊ လက္နဲ႕ ဒူးကို အသံုးျပဳျပီး တြားသြားႏိုင္တာ၊ ၾကမ္းျပင္ေပၚမွာ ၀က္၀ံသြားသြားႏိုင္တာ၊ တေယာက္တည္း အၾကာၾကီး မတ္တပ္ရပ္ေနႏိုင္တာ၊ လူတေယာက္ရဲ႕ လက္တဘက္ကို ကိုင္ျပီး လမ္းစေလွ်ာက္ႏိုင္လာတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ ၁၃ လရွိတဲ့ ကေလးငယ္တ၀က္ေက်ာ္က လမ္းေလွ်ာက္လာႏိုင္ပါတယ္။

တိုးျမင့္ေကာင္းမြန္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ စာအုပ္ရဲ႕ စာမ်က္ႏွာေတြကို လွန္ေလွာႏိုင္တာ၊ အရုပ္နဲ႕ ပစၥည္းေတြကို တမင္ပစ္ခ်တာ၊ လႊင့္ပစ္တာ၊ က်သြားတဲ့ ေနရာကို လိုက္ၾကည့္တာ၊ ပစၥည္းေသးေသးေလးေတြကို လက္မနဲ႕ လက္ညွိဳးထိပ္ေလးကို အသံုးျပဳျပီး ေကာက္ယူဖို႕ ၾကိဳးစားတာ၊ သူႏွစ္သက္တဲ့ ပစၥည္းေလးေတြကို လက္ညွိဳးညႊန္ျပတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအရြယ္ေလးေတြမွာ ကေလးေတြက ပစၥည္းေတြပစ္ခ်ရင္ မိဘေတြက ခဏခဏေကာက္ေပးရတာကို စိတ္မရွည္ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ ကေလးရဲ႕ တိုးတက္မွုျဖစ္ပါတယ္။ ပစ္ခ်လိုက္၊ ေကာက္ေပးလိုက္နဲ႕ ကေလးနဲ႕ ကိုယ္နဲ႕ ကစားေနတဲ့ ကစားပြဲေလးတခုအေနနဲ႕ သတ္မွတ္လိုက္ရင္ ေပ်ာ္စရာေကာင္းသြားပါမယ္။

ဆယ့္ႏွစ္လသားအရြယ္ကေလးငယ္ရဲ႕ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ လူၾကီးမိဘေတြက လုပ္ေပးသင့္တာေတြကေတာ့ ကေလးငယ္ေလး လမ္းေလွ်ာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ မိမိကိုယ္မိမိ ယံုၾကည္မွုတိုးတက္ေစဖို႕ ဘီးနဲ႕တြန္းလို႕ရတဲ့ အရုပ္ေလးေတြ ၀ယ္ေပးသင့္ပါတယ္။ သံစံုျမည္တဲ့ ရုပ္ပံုစာအုပ္ေလးေတြ ဖတ္ျပသင့္ပါတယ္။ ကေလးရဲ႕ လက္ေခ်ာင္းလွုပ္ရွားမွု တိုးတက္ဖို႕ သစ္သားတံုးေလးေတြ၊ တခုနဲ႕ တခု အဆင့္ဆင့္ ထပ္လို႕ရတဲ့ အရုပ္ေလးေတြ ပံ့ပိုးေပးသင့္ပါတယ္။ အရုပ္ေလးေတြ မရွိဘူးဆိုရင္လဲ ကတ္ထူစကၠဴပံုးေလးေတြနဲ႕ ကိုယ္တိုင္လုပ္ေပးလို႕ရပါတယ္။ ကေလးငယ္ေလးကို ေန႕စဥ္နဲ႕အမွ် လုပ္ငန္းေဆာင္တာေလးေတြကို ေျပာျပရပါမယ္။ ကေလးငယ္ေလးက နားမလည္ဘူးဆိုေပမယ့္ ဒါဟာ စကားေျပာစြမ္းရည္တိုးတက္ဖို႕အတြက္ အေရးၾကီးတာေၾကာင့္ ကေလးကို အခ်ိန္ေပးျပီး စကားေျပာရပါမယ္။ သီခ်င္းေလးေတြ ဖြင့္ေပးရပါမယ္။

အသက္ (၁၈) လ
အၾကမ္းဖ်င္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ ပံုမွန္ လမ္းေလွ်ာက္ျပီး၊ ထိုင္ခ်လိုက္တာ မဟုတ္ပဲ အႏၱရာယ္ကင္းကင္းနဲ႕ ရပ္တန္႕တာ၊ လူၾကီးေတြထိုင္တဲ့ ကုလားထိုင္ေပၚတြယ္တက္ျပီး တက္ထိုင္တာ၊ ငုတ္တုတ္ထိုင္ရာကေန သူ႕ဘာသာသူ မတ္တပ္ရပ္ႏိုင္တာ၊ ေလွကားေတြကို လက္တန္းကိုင္ျပီး တက္ႏိုင္၊ ဆင္းႏိုင္တာ၊ ဒူးေထာက္ႏိုင္တာ၊ ေျပးလႊားႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။

တိုးျမင့္ေကာင္းမြန္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ ကေလးငယ္ေလးရဲ႕ အရာ၀တၳဳေတြကို လက္ညွိဳးညႊန္ျပတာ၊ ေသးငယ္တဲ့ သစ္သားတံုးေလးေတြကို သံုးဆင့္အထိ ထပ္တင္ႏိုင္တာ၊ အစားအစာကုိ သူ႕ဘာသာသူဇြန္းနဲ႕စားတာ၊ တံခါးဘု၊ လက္ကိုင္ေတြကို လွည့္တာ၊ ခဲတံကို ဆုပ္ကိုင္ႏိုင္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအရြယ္ကေလးငယ္ေလးေတြရဲ႕ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္တိုးတက္ဖို႕အတြက္ လူၾကီးမိဘေတြ လုပ္ေပးသင့္တာေတြကေတာ့ သဲေတြ၊ ေရေတြနဲ႕ ကစားဖို႕ တြန္းအားေပးတာ၊ တြယ္တက္ဖို႕အတြက္ ခိုင္ခံ႕ျပီး နိမ့္တဲ့ ပရိေဘာဂေတြ တပ္ဆင္ထားေပးတာ၊ ေဘာလံုးေလးေတြ ၀ယ္ေပးျပီး ကန္ဖို႕၊ ေျမွာက္ပင့္ကစားဖို႕ လုပ္ေပးတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ နီးစပ္ရာ အိမ္နီးနားခ်င္း အရြယ္တူ ကေလးငယ္ေလးေတြနဲ႕လဲ မိတ္ဆက္ေပးရပါမယ္။ ပြဲေတြ၊ ေစ်းေတြလဲ ေခၚသြားရပါမယ္။ ဒါမွလဲ လူမွုဆက္ဆံေရးစြမ္းရည္ပါတိုးတက္လာျပီး၊ လူအမ်ားၾကားမွာ အေၾကာက္အလန္႕မရွိ ေနတတ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တခုက ဒီအရြယ္မွာ ကေလးငယ္ေလးဟာ ေျပးလႊားႏိုင္ေပမယ့္ သူ႕ေျပးလမ္းက အတားအဆီးေတြကို မေရွာင္ႏိုင္ပါဘူး။ တခါတရံ လူၾကီးေတြက ထိမိခိုက္မိမွာ စိုးရိမ္ျပီး မေျပးဖို႕ ဟန္႕တားတတ္ပါတယ္္။ အဲဒီလိုဆိုရင္လဲ ကေလးရဲ႕ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္တိုးတက္မွုကို ထိခိုက္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ပန္းျခံ၊ ကြင္းျပင္၊ ေဘာလံုးကြင္း၊ ကစားကြင္းစတာေတြဆီ ေခၚသြားျပီး ကေလးငယ္ေလး အႏၱရာယ္ကင္းကင္းနဲ႕ ေျပးလႊားႏိုင္မယ့္ ပတ္၀န္းက်င္ေလး ဖန္တီးေပးရပါမယ္။

အသက္ ႏွစ္ႏွစ္
အၾကမ္းဖ်င္းထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ အႏၱရာယ္ကင္းကင္းနဲ႕ ေျပးလႊားႏိုင္တာ၊ အျမဲတမ္းလွဳပ္ရွားတက္ၾကြေဆာ့ကစားေနတာ၊ လက္နဲ႕ ေဘာလံုးကို ကိုင္ျပီး ပစ္ႏိုင္တာ၊ ဘီးပါတဲ့ ပစၥည္းေတြကို တြန္းႏိုင္တာ၊ ဆြဲႏိုင္တာ၊ ေလွကားအတက္အဆင္းကို အကူအညီမလိုပဲ လုပ္ႏိုင္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုးျမင့္ေကာင္းမြန္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လားစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ စက္၀ိုင္းေလးေတြနဲ႕ လိုင္းေလးေတြ ဆြဲတတ္တာ၊ ပစၥည္းေလးေတြကို ေကာက္ယူႏိုင္တာ၊ သစ္သားတံုးေလးေတြကို ေျခာက္ဆင့္အထိ တာ၀ါေဆာက္ႏုိင္တာ၊ စာအုပ္ေတြကို ႏွစ္သက္ျပီး တရြက္ခ်င္းလွန္ၾကည့္လာတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအရြယ္မွာ လူၾကီး မိဘေတြက သံုးဘီးစက္ဘီးေလးေတြ၀ယ္ေပးတာ၊ တြယ္တက္စရာ ပရိေဘာဂေတြ ထားေပးတာ၊ ေျပးလႊားေဆာ့ကစားဖို႕ ေနရာသတ္မွတ္ေပးတာေတြ လုပ္သင့္ပါတယ္။ အလုပ္နားရက္ေတြမွာ ကေလးငယ္ေလးကို ပန္းျခံ၊ ျမိဳ႕ျပနဲ႕ ေ၀းတဲ့ ေနရာေတြေခၚသြားျပီး သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို ေလ့လာေစသင့္ပါတယ္။ ပလပ္စတတ္တူ၊ သစ္သားေယာင္းမစတာေတြေပးျပီး ဒန္အိုး၊ ဒန္ခြက္စတဲ့ အသံျမည္ေစတဲ့ အရာ၀တၳဳေတြကို ေခါက္ခိုင္း၊ တီးခိုင္းရပါမယ္။ ဒါမွလဲ ကေလးငယ္ရဲ႕ လက္အသံုးျပဳတဲ့ စြမ္းရည္ တက္လာမွာျဖစ္သလို၊ အသံလာရာကို ေလ့လာစူးစမ္းမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြးကိုလဲ တိုးျမင့္ေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။
သံုးႏွစ္
အၾကမ္းဖ်င္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ နိမ့္တဲ့အရာ၀တၳဳေတြေပၚကေန မ်က္ႏွာျပင္ေပၚ ခုန္ခ်ႏိုင္တာ၊ ေျခဖ်ားေထာက္ျပီးရပ္ႏိုင္တာ၊ လမ္းေလွ်ာက္ႏိုင္တာ၊ ေျခေထာက္တဘက္တည္းေပၚမွာ ရပ္ႏိုင္တာ၊ ေလွကားကို ေလွကားတထစ္ကို ေျခတလွမ္းႏွဳန္းနဲ႕ တက္ႏိုင္တာ၊ ေဘာလံုးကို ေျမွာက္ေပးႏိုင္တာ၊ ဖမ္းယူႏိုင္တာ၊ ေဘာလံုးကို အားနဲ႕ ကန္ႏိုင္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုးျမင့္ေကာင္းမြန္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ ခဲတံကို ဆုပ္ကိုင္ႏုိင္တာ၊ စာရြက္ေတြကို ကတ္ေၾကးနဲ႕ ကိုက္ျပီး ျဖတ္ႏိုင္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

လူၾကီး မိဘေတြအေနနဲ႕က ဒီအရြယ္မွာ ကေလးနဲ႕ ေဘာလံုးကစားတာေတြ လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေဘာလံုးကစားတာ မိန္းကေလးနဲ႕ မဆိုင္ဘူးထင္တတ္ပါတယ္။ ဒီလို မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီအရြယ္မွာ ေျခ၊လက္အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ စြမ္းရည္၊ လက္နဲ႕ မ်က္လံုးတြဲစပ္အသံုးျပဳႏိုင္မွုစြမ္းရည္ေတြအတြက္ ေဘာလံုး ေျမွာက္တာ၊ ေဘာလံုးကန္တာ၊ ဖမ္းယူတာေတြက အေရးၾကီးလွပါတယ္။ ဒီအရြယ္ကစျပီး ကေလးငယ္ေလးေတြကို တျခားကေလးေတြနဲ႕ ေဆာ့တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရပါမယ္။ တခ်ိဳ႕က ကေလးေတြကို အိမ္ထဲမွာပဲ ထားျပီး တျခားကေလးေတြနဲ႕ မေရာထားခ်င္ၾကပါဘူး။ အဲဒီအခါမွာ ဒီကေလးရဲ႕ လူအမ်ားနဲ႕ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေနထိုင္တတ္မွုစြမ္းရည္ေလ်ာ့က်သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုကေလးမ်ိဳးေတြဟာ ၾကီးလာတဲ့အခါမွာ တကိုယ္ေကာင္းဆန္ျပီး ကိုယ္က်ိဳးပဲၾကည့္တတ္တဲ့ ကေလးေတြ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။

ဒီအရြယ္ကေလးေလးေတြဟာ စူးစမ္းေလ့လာတဲ့ အေလ့အထေတြ ရွင္သန္ေနတာမို႕ ဒါကို မပိတ္ပင္ပဲ အားေပးအားေျမွာက္လုပ္ရပါမယ္။ ေရကူးတာ၊ ပန္းျခံေခၚသြားတာ၊ လမ္းေလွ်ာက္တာေတြ လုပ္ေစရပါမယ္။ ေရာင္စံုခဲတံေတြ၊ စာရြက္ေတြေတြ ၀ယ္ေပးျပီး ကေလးရဲ႕ ဆန္းစစ္တီထြင္တတ္တဲ့ စြမ္းရည္ကို ျမွင့္တင္ေပးရပါမယ္။ အရုပ္ေတြကို ကစားျပီးရင္ ျပန္သိမ္းဖို႕ သင္ၾကားေပးရပါမယ္။ မိမိ အ၀တ္ေတြကို ေကာင္းေကာင္းသိမ္းဆည္းတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးရမယ္။ ကေလးရဲ႕ အမွီအခိုကင္းကင္းနဲ႕ ရပ္တည္ႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္းကို တိုးျမင့္လာေအာင္ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႕ သင္ၾကားေလ့က်င့္ေပးရပါမယ္။
ေလးႏွစ္
အၾကမ္းဖ်င္းထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ လမ္းေလွ်ာက္တာမွာ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ ေလွ်ာက္တာ၊ ေဘာလံုးကိုဖမ္းယူႏိုင္တာ၊ ေျမွာက္ႏိုင္တာ၊ ကန္ႏိုင္တာ၊ ၾကမ္းျပင္ေပၚက ပစၥည္းေတြကို ခါးကုန္းျပီး ေကာက္ႏိုင္တာ၊ သံုးဘီးတပ္စက္ဘီးကို က်ြမ္းက်ြမ္းက်င္က်င္ေမာင္းႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ တိုးတက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ ခဲတံကို လူၾကီးေတြကို ကိုင္ႏိုင္လာတာ၊ သစ္သားတံုးေလးေတြကို ၁၀ ဆင့္အထိ ထပ္ႏိုင္လာတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအရြယ္မွာ လူၾကီးမိဘေတြက ကေလးငယ္ရဲ႕ ကိုယ္ကာယလွုပ္ရွားမွု လုပ္ႏိုင္ခြင့္အခြင့္အလမ္းေတြ ဖန္တီးေပးရပါမယ္။ ကေလးရဲ႕ အျမင့္တက္ႏိုင္တဲ့ စြမ္းရည္တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေပးရပါမယ္။ ေဆာက္လုပ္ေရးအရုပ္ေတြ၊ သစ္သား အပိုင္းအစေတြနဲ႕ ေဆာ့ေစရပါမယ္။ သဲေတြ၊ ေရေတြနဲ႕ ေဆာ့ခိုင္းရပါမယ္။ အ၀တ္အစားကို သူ႕ဘာသာသူ ၀တ္တတ္ေအာင္ သင္ေပးရပါမယ္။ ေရအိမ္သြားတဲ့အခါမွာ သူ႕ဘာသာသူ သြားတတ္ေအာင္ တြန္းအားေပးရပါမယ္။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြက ေရအိမ္သြားတိုင္း မိဘကို ေခၚတတ္ပါတယ္။ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္သြားဖို႕ တိုက္တြန္းျပီး သူ႕ရဲ႕ ကိုယ့္ဘာသာ ကိုယ္အမွီအခိုကင္းကင္း ရပ္တည္ႏိုင္မွုစြမ္းရည္ျမင့္လာေအာင္ လုပ္ေပးရပါမယ္။ ပန္းခ်ီဆြဲတာ၊ ေရာင္စံုျခယ္တာ၊ ေကာ္ကပ္တာေတြအတြက္ လံုေလာက္မယ့္ ပစၥည္းပစၥယေလးေတြ ၀ယ္ေပးထားရပါမယ္။

ငါးႏွစ္
အၾကမ္းဖ်င္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ ၾကိဳးခုန္တာ၊ ေျပးလႊားတာ၊ အျမင့္တက္ႏိုင္တာ၊ ေျခဖ်ားသံုးျပီး ေျပးတာ၊ ေဘာလံုးကို က်ြမ္းက်ြမ္းက်င္က်င္ကစားႏိုင္တာ၊ ဂီတသံနဲ႕ ဟန္ခ်က္ညီ ကႏိုင္တာ၊ ခါးညႊတ္ျပီး ဒူးမေကြးပဲေျခဖ်ားကို ထိႏိုင္တာ၊ ကစားစရာ အမ်ိဳးမ်ိဳး (စီးေလွ်ာ၊ ဒန္း၊ climbing frames) ေတြကို သူ႕ဘာသာ ကစားႏိုင္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုးတက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ကေတာ့ ေခါင္း၊ ကိုယ္၊ ေျခ၊ လက္အဂါၤစံုတဲ့ လူပံုဆြဲႏိုင္တာ၊ ခဲတံကို ေကာင္းေကာင္း ကိုင္ႏိုင္တာ၊ လက္ေခ်ာင္းေလးေတြကို အသံုးျပဳျပီး ေရတြက္ႏိုင္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအရြယ္မွာ လူၾကီးမိဘေတြက အိမ္ျပင္ပမွာ ကေလးေတြ ကစားလို႕ရေအာင္ ဖန္တီးေပးရပါမယ္။ ျမိဳ႕လယ္တိုက္ခန္းေတြမွာ ေနတာဆိုရင္ ေဘာလံုးကြင္း၊ ပန္းျခံ၊ ကြင္းျပင္ေတြ ေခၚသြားေပးရပါမယ္။ ကေလးကို စက္ဘီးစီးတတ္ေအာင္ သင္ၾကားေပးရပါမယ္။ ကေလးငယ္ရဲ႕ က်ား၊ မခြဲျခားတဲ့ စိတ္မ်ိဳး မရွိေအာင္ ေယာက်္ားေလးေတြကို ၾကိဳးခုန္ခိုင္းတာမ်ိဳး၊ မိန္းကေလးေတြကို ေဘာလံုးကြင္းမွာ ေဘာလံုးကန္ခိုင္းတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေပးရပါမယ္။ ပံုဆြဲတာနဲ႕ ပန္းခ်ီဆြဲတာေတြကို အားေပးရပါမယ္။

ေျခာက္ႏွစ္
အၾကမ္းဖ်င္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ ခုန္ေပါက္ေျပးလႊားေဆာ့ကစားတာ၊ ေဘာလံုးကို ေျခာက္မီတာအကြာအေ၀းေရာက္ေအာင္ ကန္ႏိုင္တာ၊ စက္ဘီးကို က်ြမ္းက်ြမ္းက်င္က်င္စီးတတ္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုးတက္ေကာင္းမြန္တဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႔႕လ်ားစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ ကေလးငယ္ဟာ အကၡရာစာလံုးေတြ၊ ကိန္းဂဏာန္းေတြကို အရြယ္တူ ေရးတတ္တာ၊ နာမည္ကို ေရးတတ္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

လူၾကီးမိဘေတြအနဲ႕က ဒီအရြယ္ကေလးငယ္ေတြကို အားကစားတမ်ိဳးမ်ိဳး ျပဳလုပ္ေအာင္ အားေပးရပါမယ္။ ေဘာလံုးကန္တာ၊ ဂ်ဳဒိုကစားတာ၊ ေရကူးတာ စတာေတြ လုပ္ခိုင္းရပါမယ္။ ကေလးငယ္ေလးရဲ႕ စာအေရးအသားစြမ္းရည္ တိုးတက္လာေအာင္ ေစ်း၀ယ္စာရင္းရြတ္ျပျပီး လိုက္ေရးခိုင္းတာ၊ ေဆြမ်ိဳးမိတ္ေဆြေတြဆီ စာေရးခိုင္းတာ၊ ဟင္းခ်က္အညႊန္းေတြ လိုက္ကူးေရးခိုင္းတာေတြ လုပ္ခိုင္းလို႕ရပါတယ္။

ခုနစ္ႏွစ္
အၾကမ္းဖ်င္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွု စြမ္းရည္ေတြကေတာ့ စက္ဘီးကို ကၽြမ္းက်ြမ္းက်င္က်င္ စီးတတ္တာ၊ ကိုယ္ခံပညာကစားျခင္း၊ ေရကူးျခင္း၊ စကိတ္စီးျခင္း စတာေတြမွာ သက္လံုေကာင္းလာတာ၊ ေျပးလႊားရာမွ အရွိန္ထိန္းတတ္တာ၊ ေဘာလံုးဖမ္းတာ၊ ပစ္တာေတြကို လက္တဘက္တည္းနဲ႕ လုပ္ႏိုင္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုးတက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ေရြ႕လ်ားမွုစြမ္းရည္ေတြကေတာ့ စာေရးသားတဲ့ စြမ္းရည္ျမင့္တက္လာတာ၊ အပ္အၾကီးကို သံုးျပီး ခ်ဳပ္လုပ္တတ္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

လူၾကီးမိဘေတြက ဒီအရြယ္ေတြကေလးေတြကို ျပင္ပမွာ ကစားတာကို အားေပးတာ၊ ေရကူး၊ စကိတ္စီး၊ စက္ဘီးစီး၊ ကခုန္တာေတြကို အားေပးတာနဲ႕ ကိုယ္ခံပညာေတြ သင္ၾကားေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရရင္ ကေလးသူငယ္ေလးေတြရဲ႕ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဟာ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ ကေလးေလးတေယာက္ျဖစ္ေစဖို႕အတြက္ အလြန္ပဲ အေရးၾကီးပါတယ္။ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဟာ လူမွုဆက္ဆံေရးစြမ္းရည္၊ ဥာဏစြမ္းရည္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး၊ စဥ္းစားေတြးေခၚဥာဏ္ ျမင့္မားေရး၊ မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္မွု ျမင့္မားေရးနဲ႕ အမွီအခိုကင္းကင္းနဲ႕ ရပ္တည္ႏိုင္ေရး ေတြအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္ ဆက္စပ္မွုရွိတာေၾကာင့္ မိဘလူၾကီးေတြအေနနဲ႕ ကေလးငယ္ေလးရဲ႕ ကိုယ္ကာယစြမ္းရည္ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးကို အားေပးကူညီရင္း၊ ကေလးရဲ႕ တိုးတက္မွုေတြကိုလဲ တိုင္းတာ မွတ္တမ္းျပဳစုထားသင့္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါတယ္ရွင္။

ခင္မမမ်ိဳး (၂၄၊ ၈၊ ၂၀၀၉)

ရည္ညႊန္းကိုးကား။ ။

Meggitt, C. & Walker, J. (2004) An Introduction to Child Care and Education, 2nd edition, Hodder, Oxon

Stoppard, M. (2005) New baby care book: a practical guide to the first three years, Penguin, London
မွတ္္ခ်က္။ ။ အေရွ႕မိုးေကာင္းကင္ စာေစာင္ (www.crystalthinktank.com) တြင္ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည့္ ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

သင္ရိုးညႊန္းတမ္းပံုျပင္

သင္ရိုးညြန္းတမ္းပံုျပင္

သိန္းႏိုင္

ကေလးတို႕ေရ

မဂၤလာပါ။ ဒီေန႕ေတာ့ ဆရာ စာမသင္ေတာ့ဘဲ ပံုျပင္ေလးတစ္ပုဒ္ ေျပာျပဖို႕ စိတ္ကူးထားပါတယ္။

ဟိုေရွးေရွးတုန္းကေပါ႔ကြယ္ ……..

ေတာအုပ္ၾကီးတစ္ခုမွာ မွီတင္း ေနထိုင္လာခဲ့ၾကတဲ့ တိရစာၦန္ မ်ဳိးႏြယ္စုေတြဟာ ပိုမို ရႈပ္ေထြး လို႕လာေနတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ တိရစာၦန္ အသိုင္းအ၀ိုင္း ရွင္သန္မႈအတြက္ တစ္ခုခုကို လုပ္မွ ျဖစ္ေတာ့ မယ္လို႕ စဥ္းစား ေတြြးေတာမိၾကပါသတဲ့။ ေတာအုပ္အစပ္ ေျမလြတ္တစ္ေနရာမွာ တိရစၧာန္ မ်ဳိးႏြယ္စု ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အသီးသီး အၾကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ေန႕ေရာညပါ က်င္းပ ၾကရ ေတာ့တာေပါ့။ တိရစာၦန္မ်ဳိးႏြယ္စု အသီးသီးရဲ႕ ရွင္သန္မႈနဲ႔ အခြင့္အေရး အတြက္ဆိုေတာ့ မ်ဳိးႏြယ္စု ကိုယ္စားလွယ္ေတြ စံုစံုညီညီ တက္ေရာက္လာၾကတယ္။ သိပ္ကို အေရးၾကီးေနျပီျဖစ္တဲ့ တိရစာၦန္ အသိုင္းအ၀ိုင္းအတြက္ ေဆြးေႏြးလိုက္ၾကတာ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ အနာဂတ္ ရွင္သန္မႈအတြက္ အင္မတန္မွ ထူးျခားတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ရပ္ကို ခ်မွတ္ လိုက္ၾကရပါတယ္။

တိရစာၦန္ထု အစည္းအေ၀းၾကီးရဲ႕ တစ္ခုတည္းေသာ အဲဒီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကေတာ့ စာသင္ေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းကို တည္ေထာင္ ဖြင့္လွစ္ဖို႕ပဲ ျဖစ္ပါသတဲ့။ သိပ္ကို မွန္ကန္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္လို႕ဆိုရင္ ကေလးတုိ႕ သေေဘာတူမယ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ေနာက္ဆက္တြဲ အေနနဲ႕ လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီး ေပၚလာေတာ့တာေပါ့။

ကေလးတို႔ေရ …..
ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းအတြက္ အဓိကအားျဖင့္ ဘာေတြ လိုအပ္တယ္လို႔ ကေလးတို႔ ထင္သလဲဟင္။ လိုအပ္ခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိႏိုင္တာေပါ့ေနာ္။

အစည္းအေ၀းၾကီးရဲ႕ ပထမဆံုး အာဂ်င္ဒါကို ေျပာျပပါရေစေနာ္။
ပထမဆံုး လုပ္ရမဲ့ အခ်က္ကေတာ့ အဲဒီေက်ာင္းမွာ ဘယ္ဘာသာရပ္ေတြ ဘယ္ပညာေတြကို ဘယ္လို သင္ၾကား ၾကမွာလဲ ဆိုတာပါပဲတဲ့။ တိရစာၦန္ေလးေတြရဲ႕ စာသင္ေက်ာင္းအတြက္ သင္ရိုးညြန္းတမ္း ျပႆနာ ေပၚလာတယ္ေလ။ စိုးရိမ္စိတ္ေတြ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ၊ နစ္နာခ်က္ေတြ အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ၊ ခံစားခ်က္ေတြကို ဖြင့္ခ်ၾကရင္း ေဆြးေႏြးၾကရ ေတာ့တာေပါ့။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ (၁) အေျပးဘာသာရပ္ (၂) သစ္ပင္တက္ဘာသာရပ္ (၃) ေရကူးဘာသာရပ္နဲ႕ (၄) ပ်ံသန္းျခင္း ဘာသာရပ္ေတြကို သင္ရိုးညႊန္းတမ္း၀င္ ဘာသာရပ္ေတြ အေနနဲ႕ ထည့္သြင္း သင္ၾကားဖို႔ သေဘာတူညီမႈ ရရွိခဲ့ၾကတယ္။ သူတို႔ဖာသာ သူတို႔ လုပ္ကိုင္ တတ္ေစဖို႔ရယ္၊ ေ၀ဖန္ပိုင္းျခား စဥ္းစားေတြးေတာ တတ္ေစဖို႔ရယ္ အတြက္ တိရစာၦန္ငယ္ဗဟိုျပဳ ခ်ဥ္းကပ္ သင္နည္းကို အသံုးျပဳ သင့္တယ္လို႔လည္း အစည္းအေ၀း သဘာပတိ ပညာရွိ ဇီးကြက္ၾကီးက လမ္းညႊန္ ဆံုးမခဲ့သတဲ့။

ဘာေၾကာင့္ ဒီပညာရပ္ေတြကို သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမွာ ထည့္သြင္းရတယ္လို႔ ကေလးတို႔ ထင္သလဲဟင္၊ သေဘာတူရဲ႕လား။ ကေလးတို႔ အျမင္ကို ေျပာျပစမ္းပါအံုး။

ဒီပညာရပ္ေတြကေတာ့ တိရစာၦန္ အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ပစၥဳပၸဳန္နဲ႕ အနာဂတ္ ဘ၀ေတြ ရွင္သန္မႈ အတြက္ အေရးၾကီးတာကို အထင္အရွား ျမင္ေတြ႕ ႏိုင္တာရယ္၊ ရိုးရာ ယဥ္ေက်းမႈေတြလည္း ထိန္းသိမ္းဖို႕ လိုအပ္တာေတြရယ္၊ အျပဳအမူပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခခံအခ်က္ စံႏႈန္းေတြ ျဖစ္တာရယ္၊ ေခတ္ႏွင့္အညီလည္း ျဖစ္တာေတြေၾကာင့္လို႔ ဆံုးျဖတ္ၾကပါသတဲ့။ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသား တိရစာၦန္ ငယ္ေလးေတြအားလံုး မသင္မေနရ တေျပးညီ သင္ၾကား ၾကရမယ္လို႔လည္း သက္ဆိုင္ရာက ညြန္ၾကားခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ေတာ့တာေပါ့။

တိရစာၦန္ငယ္ေလးေတြအားလံုး တက္တက္ၾကြၾကြ။ မိဘေတြလည္း တစ္ျပဳံးျပံဳးနဲ႔ ေက်ာင္းကို လာအပ္ၾကပါသတဲ့။ ေက်ာင္းအုပ္ၾကီးနဲ႕ ဆရာဆရာမေတြကလည္း စတိုင္အျပည့္နဲ႔ေပါ့။

အဲ---- အားလံုး အဆင္ေျပသြားျပီ။ တိရစာၦန္အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ အနာဂတ္ ရွင္သန္ေရး အတြက္လည္း မစိုးရိမ္ ရေတာ့ဘူးရယ္လို႔ ပီတိေတြ ျဖစ္ေနၾကတုန္းမွာပဲ ျပႆနာေတြ တစ္ခုျပီးတစ္ခု ဆက္တိုက္ဆိုသလို ေပၚလာေတာ့တယ္။ ဘာျပႆနာေတြလို႔ ကေလးတို႔ ထင္သလဲဟင္၊ ကေလးတို႔ရဲ႕ ေက်ာင္းေတြမွာ ဘာျပႆနာေတြ တက္ေလ့ရွိပါသလဲ။

ကေလးတို႔ေရ …..
ပထမဆံုး ျပႆနာကေတာ့ ေျမျပန္႕ေရအစပ္မွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ဘဲကေလးေတြဟာ အင္မတန္မွ ေရကူး ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ သူတို႕ရဲ႕ ဆရာထက္ေတာင္မွ ပိုျပီး ေရကူး အရာမွာ ေတာ္ၾကတယ္ဆိုပဲ။ ပ်ံသန္းျခင္း ဘာသာရပ္မွာလည္း ေတာ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သင္ရိုး၀င္ အေျပး ဘာသာရပ္မွာေတာ့ အင္မတန္မွ အခက္အခဲ ေတြ႕ေနၾကရတယ္။ သင္ရိုးအတိုင္း လံုး၀ မလိုက္ႏိုင္ ၾကဘူးတဲ့။ အဲဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းဆင္းေပမဲ့ သူတို႕ကို အခ်ိန္ပိုေတြ ေခၚသင္ရတယ္။ ဘဲကေလးေတြ အင္မတန္မွ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ေရကူးဘာသာရပ္မွာ သင္ၾကားခ်ိန္ ေလ်ာ့ခ်ျပီး အေျပး ဘာသာရပ္အတြက္ကို အခ်ိန္ပိုေပးၾကရတယ္။ လူၾကီးေတြ၊ ဆရာဆရာမေတြက အေျပးသင္ ဘာသာရပ္အတြက္ ေလ့က်င့္ခ်ိန္ မ်ားမ်ားရေအာင္လည္း ဖန္တီးၾကသတဲ့။ အိမ္မွာ မိဘ၊ ညီအကို၊ ေမာင္ႏွမေတြနဲ႔ေနဖို႔ အခ်ိန္ေတြ မရွိေတာ့ေလာက္ေအာင္ကို၊ ကစားခ်ိန္ေတြ မရွိေတာ့ေလာက္ေအာင္ကို အခ်ိန္ပိုေတြ တက္ၾကရ၊ က်ဴရွင္ယူၾကရနဲ႔။ ကေလးဘ၀ ေပ်ာက္ဆံုးၾကရေတာ့တာ၊ သိပ္သနားစရာေနာ္။

ဒီလိုနဲ႕ ဘဲကေလးေတြဟာ အေျပး ေလ့က်င့္တဲ့အခ်ိန္ မ်ားလာတဲ့အခါမွာေတာ့ ေရကူးတဲ့အခါ ယက္ဖို႔ ေျခေထာက္က ပင့္ကူအိမ္ ပံုစံ ေျခဖ၀ါးျပင္ေတြဟာ ပ်က္စီး လာေတာ့တာပဲ။ အေျပး ဘာသာရပ္မွာလည္း ပိုျပီးထူးခၽြန္ မလာတဲ့အျပင္ အရင္တုန္းက ခ်န္ပီယံအဆင့္ ရထားတဲ့ ေရကူး ဘာသာရပ္မွာလည္း သာမန္ အဆင့္ပဲ ရွိေတာ့တယ္တဲ့။ ဒါေပမဲ့ တိရစာၦန္တို႔ရဲ႕ ေက်ာင္း ပညာေရး စနစ္သစ္မွာ သာမန္ေအာင္တာဟာလည္း စာေမးပြဲေတာ့ ေအာင္တာပါပဲဆိုျပီး လူၾကီးေတြက ဆရာဆရာမေတြကေတာ့ မစိုးရိမ္ၾကဘူးေလ။ လူၾကီးေတြက သာမန္အဆင့္ကို ပံုမွန္လို႔ သေဘာထား ၾကေပမဲ့ ေရကူးပညာမွာ အရင္ကေလာက္ အဆင ္မေျပ ေတာ့တာ ကိုယ္တိုင္ ခံစားေနၾကရတဲ့ ဘဲကေလးေတြက ၾကိတ္ျပီး ပူေဆြးေသာက ေရာက္ေနၾကတာေပါ့။ ဘဲကေလးေတြရဲ႕ ေမြးရာပါ ေရကူးကၽြမ္းက်င္တာ ပ်က္စီးရတာေနာ္။ သူတို႔ခမ်ာ ဘယ္သူ႔ကိုမွလည္း ဖြင့္ဟ မေျပာရဲဘူးတဲ့။ သူတို႔ေနရာ ကေန ကေလးတို႕ ၀င္ေရာက္ ခံစားၾကည့္ပါလားကြယ္။ ကေလးတို႔ေရာ တစ္ခုခုကို ခံစားရျပီဆိုရင္ ဘယ္သူေတြကို ဖြင့္ဟ ေျပာျပ ျဖစ္သလဲဟင္။ အင္းေပါ့… မိဘေတြနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြကို ဖြင့္ေျပာျပ ရမွာေပါ့ကြယ္။

ကေလးတို႔ေရ…..
ယုန္ကေလးေတြၾကျပန္ေတာ့ အေျပးက သိပ္သန္တာေပါ့။ ေရလံုး၀မကူး တတ္ေတာ့ ေရကူးခ်ိန္ေတြ ပုိျပီးေပးရတာ၊ ေရထဲမွာပဲ ေနေနရတာေတြေၾကာင့္ စိတ္ဓါတ္ အၾကီးအက်ယ္ က်ဆင္း ေနရွာၾကတယ္တဲ့။ ေရကူး သင္ရတာကို မုန္းတီးတဲ့စိတ္နဲ႕ မၾကိဳက္တဲ့စိတ္နဲ႕ လုပ္ရတာဆိုေတာ့ လုပ္ေနရေပမဲ့ မတိုးတက္ရွာဘူးတဲ့ကြယ္။ ဘယ္ေလာက္သင္သင္ သိပ္မတတ္ဘဲ ျဖစ္ေနတယ္တဲ့။ ကေလးတို႔ေရာ အဲဒီလို အျဖစ္မ်ဳိး ၾကံဳဖူးၾကသလားဟင္။ မၾကိဳက္တဲ့ ဘာသာရပ္ေတြ သင္ေနရတာမ်ဳိး၊ မလုပ္ခ်င္တဲ့ အလုပ္ေတြ လုပ္ေနရတာမ်ဳိး၊ ဘယ္ဘာသာရပ္ေတြလဲဟင္။

သစ္ပင္တက္ျခင္း ဘာသာရပ္မွာ အျမဲတမ္း ပထမရတဲ့ ခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့ ရွဥ့္ကေလး ေတြကေတာ့ ပ်ံသန္းျခင္း ဘာသာရပ္ကို ဘယ္လိုသင္သင္ မတတ္ေျမာက္ႏိုင္ဘူးတဲ့။ စာေမးပြဲ ေအာင္ခ်င္လြန္းလို႔ ခိုးခ်တဲ့အေနနဲ. သစ္ပင္ထိပ္ကေန ေအာက္ကို ခုန္ခုန္ခ်ျပီး ပ်ံသန္းတတ္တယ္ ဆိုတာကို လုပ္ျပေပမဲ့ ဆရာဆရာမေတြ ကေတာ့ လက္မခံၾကဘူးတဲ့။ သစ္ပင္ေအာက္ကေန အေပၚကို ပ်ံသန္းျပမွ အမွတ္ရမယ္လို႔ ဆူပူ ၾကိမ္းေမာင္း ခံရတာေပါ့ကြယ္။ အျပင္းအထန္ ေလ့က်င့္ ခိုင္းေတာ့ ရွဥ့္ကေလးေတြဟာ ၾကြက္သား ဖုထစ္ေတြ တက္လာျပီး ပ်ံသန္းျခင္း ဘာသာရပ္လည္း ထူးမျခားလာတဲ့အျပင္ သစ္ပင္တက္ျခင္း ဘာသာရပ္နဲ႔ အေျပးဘာသာရပ္ေတြမွာလည္း အမ်ားၾကီး အဆင့္နိမ့္ က်သြားေတာ့တယ္။ သနားဖို႔ မေကာင္းဘူးလားဟင္။

ေတာအုပ္ရဲ႕ အေရွ႕ဘက္မွာေနျပီး အျမဲတမ္းေက်ာင္းစည္းကမ္း ေဖါက္ဖ်က္တတ္တဲ့ သိမ္းငွက္ ကေလးေတြက သစ္ပင္တက္ျခင္း ဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အခ်ိန္တိုင္း အျငင္းပြါးၾကသတဲ့။ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ တက္တက္ ထိပ္ဆံုးေရာက္ဖို႔ပဲ ဆိုျပီးေတာ့ အားလံုးထက္ အျမန္ဆံုး သစ္ပင္ထိပ္ကို ေရာက္သတဲ့။ ဘာသာရပ္စည္းကမ္းအတုိင္း၊ စာေမးပြဲ စည္းကမ္းအတိုင္း သစ္ပင္ ပံုမွန္မတက္ဘဲ အျမဲတမ္း ထိပ္ဆံုးကို ေရာက္ေရာက္ ေနေလေတာ့ ဆရာဆရာမေတြလည္း သိပ္ကို စိတ္ညစ္ ၾကရတယ္တဲ့။ ဒါေပမဲ့ အျငင္းသန္တဲ့ သိမ္းငွက္ေလးေတြကေတာ့ သူတို႔နည္းနဲ႔ သူတို႔ လုပ္မွာဘဲတဲ့ကြယ္။ သူတို႔ဘယ္ လို သစ္ပင္တက္ ၾကတယ္လို႔ ကေလးတို႔ ထင္သလဲဟင္။ ကေလးတို႔ေကာ သေဘာတူ လက္ခံမွာလား။

ကေလးတို႔ေရ…..
ေျမာက္ဘက္ပိုင္းေတာအုပ္ရဲ႕ ေတာတန္းေတြေပၚနဲ႔ ေတာင္ဘက္စြန္းက ကၽြန္းေတြေပၚမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ႏွာေခါင္းတိုတိုနဲ႔ ေပြးကေလးနဲ႔ ေျမြကေလးေတြကေတာ့ ေက်ာင္း လံုး၀ မတက္ ၾကေတာ့ဘူးတဲ့။ ေက်ာင္းလခ ေစ်းၾကီးေၾကာင္း၊ သြားေရးလာေရး မလြယ္ကူေၾကာင္းနဲ႕ သူတို႔အတြက္ အင္မတန္ အေရးၾကီးတဲ့ ေျမတြင္းတူးျခင္းပညာ ဘာသာရပ္ကို မထည့္ထားတဲ့အတြက္ အဲဒီ သင္ရိုးညြန္းတမ္းကို ကန္႔ကြက္ေၾကာင္းနဲ႕ အျခားေသာ ဆင္ေျခေတြ၊ ဆင္လက္ေတြ၊ ဆင္နားရြက္ေတြ အမ်ားၾကီး ေပးတာေပါ့ကြယ္။ ခက္ခက္ခဲခဲ စုေပါင္းျပီး ၾကိဳးစားတားတဲ့ ဒီသင္ရိုးညြန္းတမ္းကို ေ၀ဖန္ ကန္႔ကြက္ၾကေတာ့ အျခားေသာ တိရစာၦန္ မ်ဳိးႏြယ္စုေတြဟာ သူတို႔ကို အင္မတန္ စိတ္ပ်က္ ေနၾက တယ္တဲ့။ ပိုျပီး ဆိုး၀ါးတာကေတာ့ အစြယ္တေဖြးေဖြးနဲ႔ အစိမ္းေရာင္ ေျမေခြးေတြက သူတို႔ကို ေျမွာက္ပင့္ ေပးေနတာရယ္ အျခားေသာ အနီးအနား ေတာအုပ္က ပင္ဒါ၀က္၀ံေတြရယ္၊ ႏွာေခါင္းရွည္ရွည္နဲ႔ ေမ်ာက္ျဖဴေတြကလည္း သူတို႔ကို သင္ေပးမယ္ ဆိုတာရယ္ေၾကာင့္ သင္ရိုးအသစ္နဲ႔ သီးျခား ေက်ာင္းတစ္ ေက်ာင္းကို တည္ေထာင္ဖို႔ စဥ္းစားေနၾကတယ္တဲ့။ အစိမ္းေရာင္ေျမေခြးေတြရယ္၊ ပင္ဒါ၀က္၀ံေတြရယ္နဲ႔ ေမ်ာက္ျဖဴေတြဟာ ပိုေကာင္းတဲ့ ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းကို လုပ္ေပးႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ ကေလးတို႔ ထင္သလားဟင္။

ဒီေန႔အဖို႔ ပံုျပင္ေလးကေတာ့ ဒီမွ်ပါဘဲကြယ္။

ကေလးတို႕လည္း အတူေနၾကရတဲ့သူေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေရးရယ္၊ မိမိခံစားခ်က္ေတြရယ္၊ သင္ၾကားေနရတဲ့ ဘာသာရပ္ေတြ ပညာရပ္ေတြနဲ႔ မိမိသင္ၾကားတတ္ေျမာက္လိုတဲ့ ပညာရပ္ေတြကို ခ်င့္ခ်ိန္ စဥ္းစားၾကပါလို႕ မွာၾကားရင္း……..

ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ့ၾကပါေစ။ အသိဥာဏ္ ပညာခြန္အား တိုးတက္ၾကပါေစ။

ေတာအစပ္တစ္ေနရာက
ကေလးတို႕ရဲ႕ဆရာ

သိန္းႏုိင္

ရွင္သန္ျခင္း၊ ဘာသာစကားႏွင့္ ေက်ာင္းပညာေရး

ေထာင္စုႏွစ္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ားသည္ ထိေရာက္ေသာ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ ဆက္သြယ္ေရးအေပၚတည္မွီေနေလသည္။

သိန္းႏိုင္

ဘာသာစကားမ်ားရွင္သန္မႈမွာ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာျဖစ္ေနေပျပီ။ ကမၻာ့ဘာသာစကားေပါင္း ၆၀၀၀ (ေျခာက္ေထာင္) ေက်ာ္အနက္ တ၀က္ခန္႔ (၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း)မွာ ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါးရွိေနျပီး ၄၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ ျခိမ္းေျခာက္ျခင္းခံေနရသည္။ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသာလွ်င္ ရွင္သန္ႏိုင္စြမ္းရွိေန၏။

ဘာသာစကား ေျခာက္ေထာင္အနက္ ၉၆ ရာခိုင္နႈန္းကို ကမၻာ့လူဦးေရ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းသာေျပာဆိုၾကေလသည္။ ရာဂဏန္း အနည္းငယ္မွ်ေသာ ဘာသာစကားတို႔ကို ပညာေရးစနစ္မ်ားအတြင္းႏွင့္ ရံုးသံုးအေနျဖင့္ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ ေနရာေပးထားၾကျပီး ဒီဂ်စ္တယ္ ကမၻာတြင္အသံုးျပဳမႈတြင္မူ တစ္ရာေအာက္ေလ်ာ့နည္းေလသည္။

ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါး ျခိမ္းေျခာက္ခံေနရေသာ ဘာသာစကားအမ်ားစုကို လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားမွ ေျပာဆိုၾကသည္။ တစ္စံုတရာ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမရွိပါမူ မ်ားမၾကာမီကာလတြင္ ဤဘာသာစကားမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားမွာ ေပ်ာက္ကြယ္ရပါေတာ့မည္။

သို႔ျဖစ္ပါ၍ ယူနက္စကို အေထြေထြ ညီလာခံၾကီးမွ “ႏိုင္ငံတကာ မိခင္ဘာသာစကားမ်ားေန႔”ကို သတ္မွတ္ထားရွိျပီး ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွစတင္၍ ႏွစ္စဥ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေတြ က်င္းပျပဳလုပ္ပါသည္။ ဘာသာေဗဒ၊ ယဥ္ေက်းမႈ မတူကြဲျပားျခားနားမႈႏွင့္ ဘာသာစကား မ်ဳိးႏြယ္စံုကမၻာၾကီး ျဖစ္ေနေစေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ရင္းျဖစ္သည္။

တိမ္ေကာကြယ္ေပ်ာက္လာေနေသာ ဘာသာစကားမ်ား

ဘာသာစကားတစ္ခု ကြယ္ေပ်ာက္၊ ဆံုးရံႈးျခင္းႏွင့္အတူ ကၽြႏု္ပ္တို႔လူသားမ်ဳိးႏြယ္၏ အသိဗဟုသုတ၊ ေတြးျမင္သိတတ္မႈႏွင့္ ရႈျမင္သံုးသပ္မႈ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းတို႔ကိုလည္း အစားမထိုးႏိုင္ဘဲ ဆံုးရံႈးရေတာ့သည္။

ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ ဘာသာစကားမွာ အေရးပါလွေပသည္။ ေထာင္စုႏွစ္ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေအာင္ျမင္ႏုိင္ေရးအတြက္ ဘာသာစကားဆိုင္ရာက႑မွာ ဗ်ဴဟာေျမာက္တည္ရွိေနသည္။

ဤရည္မွန္းခ်က္မ်ားတြင္ - ဆင္းရဲမဲြေတမႈႏွင့္ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ ကင္းစင္ႏိုင္ေရး၊ မူလတန္း ပညာေရး ဆံုးခန္းတိုင္ေအာင္ ေက်ာင္းေနခြင့္ရရွိေရး၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ တန္းတူညီမွ်မႈႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးစြမ္းေဆာင္ရည္တိုးတက္ေရး၊ ကေလးေသဆံုးမႈေလ်ာ့ပါးေရး၊ မိခင္က်န္းမာေရးတိုးတက္ေရး၊ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ားေရာဂါႏွင့္ အျခားေရာဂါတို႔ကို တိုက္ဖ်က္ေရး၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးႏွင့္ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ ကမၻာ့လံုးဆုိင္ရာ ဆက္စပ္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေရး တို႔ ပါ၀င္သည္။

ေထာင္စုႏွစ္ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ ရွစ္ရပ္ကို ေဒသၾကီး ၁၀ ေဒသမွ ႏိုင္ငံ ၁၉၀ ပါ၀င္သည့္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ုိင္း မ်ားမွ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအတြက္ အညႊန္းေဘာင္အေနျဖင့္လည္း လက္ခံက်င့္သံုးလွ်က္ရွိေနသည္။

ေထာင္စုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားမွ အလြန္အမင္း ဆင္းရဲျခင္းႏွင့္ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးျခင္းေဘးဒဏ္တို႔အတြက္ ဘာသာစကားသည္ ရွင္သန္ ေနထိုင္ႏိုင္ရန္ အလုပ္အကိုင္ရပိုင္ခြင့္၊ လူမႈေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဘ၀တို႔တြင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္၊ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြး ေျပာဆို ဆက္ဆံႏိုင္ေရး တို႔ႏွင့္ နီးကပ္စြာ ဆက္စပ္လ်က္ရွိေနေလသည္။

ဗဟုသုတ အသိတရားတို႔ကို လက္ဆင့္ကမ္းျဖန္႔ျဖဴးရာ၀ယ္တြင္လည္း ဘာသာစကားမွာ အဓိကၾကားခံျဖစ္ေနျပန္သည္။ ေထာင္စုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားျဖစ္သည့္ ကေလးအားလံုးမူလတန္းပညာေရးဆံုးခန္းတိုင္ေရး၊ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ၊ ေအအိုင္ဒီအက္ေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ တို႔ကို တုန္႔ျပန္လုပ္ေဆာင္ရာတြင္လည္း မရွိမျဖစ္လိုအပ္ပါသည္။

ဘာသာစကားမွာ အေျခခံရပိုင္ခြင့္မ်ားျဖစ္သည့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ျပသခြင့္၊ ပညာေရးအခြင့္အေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ သိပၸံႏွင့္ နည္းပညာတိုးတက္မႈအက်ဳိးတရားမ်ားကို ပုိင္ဆုိင္ရရွိိေရးတို႔ကို ခံစားႏိုင္ေစရန္အတြက္လည္း အဓိက က်ေနသည္။ ဤအခ်က္မ်ားအားလံုးမွာ ဘာသာေဗဒဆိုင္ရာအခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိေန၏။

ဘာသာစကားမ်ားကို ထိန္းသိမ္းျခင္း

ျခိမ္းေျခာက္ခံေနရေသာ ဘာသာစကားတစ္မ်ဳိးသည္ အထင္ကရျဖစ္ေသာ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း ေျပာဆိုသူတို႔၏ လူ႔ ဂုဏ္သိကၡာကို ျမွင့္တင္ေပးႏိုင္ျခင္း၊ တရားဥပေဒဆိုင္ရာ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို တိုးျမွင့္ႏိုင္ျခင္း၊ ေရးသားမွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ျခင္းႏွင့္ အီလက္ထေရာနစ္ နည္းပညာတို႔ကိုအသံုးျပဳႏိုင္ျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါမူ ရွင္သန္ႏိုင္စြမ္းရွိမည္။ ပညာေရးစနစ္အတြင္း ခိုင္ခိုင္မာမာ တည္ရွိေနပါက ရွင္သန္မႈအတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစသည္။

ဘာသာစကားမ်ား ရပ္တည္ရွင္သန္ႏိုင္စြမ္း (သို႔မဟုတ္) တိမ္ေကာေပ်ာက္ကြယ္ျခင္းတို႔အတြက္ ပညာေရးစနစ္မွာ အေရးၾကီးသည့္ အပိုင္းတြင္ ပါ၀င္လ်က္ရွိေနသည္။ ပညာေရးစနစ္မ်ားစြာမွာမူ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ဳိးႏြယ္မ်ားႏွင့္ သူတို႔၏ ဘာသာစကားမ်ား အတြက္ သင့္ေတာ္ကိုက္ညီမႈမရွိျခင္း ျဖစ္သည္သာမကဘဲ အႏၱရာယ္ပင္ရွိေနေလသည္။

ပညာေရးဆိုင္ရာ ေအာင္ျမင္မႈရရွိႏိုင္ရန္အတြက္ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ဘာသာစကားစည္ပင္ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈတို႔အတြက္ပါ မူၾကိဳ၊ မူလတန္းပညာေရးႏွင့္ အေရးအဖတ္အတြက္ အသံုးလံုးပညာေရးတို႔မွာ မိခင္ဘာသာစကားျဖင့္ ေလ့က်င့္သင္ယူခြင့္ရရွိရန္ ကေလးမ်ားႏွင့္ လူၾကီးမ်ားအတြက္ပါ အေရးၾကီးသည္။

အေရးအဖတ္ကို သူတို႔နားမလည္ေသာ ဘာသာစကားျဖင့္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားရန္မွာ လူအမ်ားစုအတြက္ မျဖစ္ႏိုင္ပါေခ်။

ဘာသာစကား ၂ မ်ဳိးသင္ၾကားေရးနည္းဗ်ဴဟာမွာ ထိေရာက္မႈရွိျပီးလွ်င္ သင္ယူေလ့လာမႈရလဒ္ေကာင္းမ်ားကို ရရွိေစသည္။ ဒုတိယဘာသာစကားကို မသင္ၾကားေသးမီ ပထမ ဘာသာစကားတစ္မ်ဳးိကို ကၽြမ္းက်င္တက္ေျမာက္သင့္ပါသည္။

အမ်ဳိးသားစီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈတို႔အတြက္ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားမ်ားမွ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ရွိေစရန္မွာ ကမၻာ့လူ႔မႈအသိုင္းအ၀ိုင္းတစ္ရပ္လံုးအေနျဖင့္ အားလံုးပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ကို လမ္းဖြင့္ ထားရွိေပးရေပမည္။

ပညာေရးစနစ္မွ အက်ဴိးျဖစ္ထြန္းေစရန္အတြက္ ရပ္ရြာေဒသလူ႔မႈအသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားအေနျဖင့္ ပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားကို စီမံ အုပ္ခ်ဳပ္ ကြပ္ကဲရာႏွင့္ သင္ၾကားသည့္ အေၾကာင္းအရာ၊ သင္ၾကားနည္းမ်ားတြင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ႏွင့္ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္တို႔ကို ရရွိသင့္သည္။

ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ ယူနက္စကို အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ပညာေရးအစီအစဥ္တြင္ မူ၀ါဒခ်မွတ္သူမ်ား၊ စီမံကိန္းေရးဆြဲသူမ်ား၊ ဆရာဆရာမမ်ား၊ ရပ္ရြာလူ႔အဖြဲ႔အစည္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ ငယ္ရြယ္စဥ္ကာလမ်ားတြင္ မိခင္ဘာသာစကားျဖင့္ သင္ယူျခင္းႏွင့္ ဘာသာစကား ၂ မ်ဳိးသင္ၾကားျခင္းတို႔အတြက္ ပညာေပးစည္းရံုးလံႈေဆာ္လ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေက်ာင္းပညာေရး၊ မိခင္ဘာသာစကားႏွင့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း

တိုင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား အေသြးအေရာင္စံုလင္စြာ ေထြျပားလ်က္တည္ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ မိခင္ဘာသာစကား၊ တုိင္းရင္းသားဘာသာစကားတို႔ကို ထည့္သြင္းသင္ၾကားေရးမွာ မ်ားစြာ အေရးၾကီးလွပါသည္။ လြတ္လပ္ေရးရယူခဲ့စဥ္က အေသြးအေရာင္စံုယဥ္ေက်းမႈ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္း Multiculturalism ႏွင့္ အေသြးအေရာင္စံု ယဥ္ေက်းမႈ ပညာေရးစနစ္ Multicultural Education system တို႔ကို အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ားမွ တည္ေဆာက္ရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားရွိခဲ့ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာျမင့္ခဲ့ျပီျဖစ္သည့္ မ်က္ေမွာက္ ၂၁ ရာစု ပထမဆယ္စုႏွစ္ ကုန္ဆုံးေတာ့မည့္ အခ်ိန္အထိ တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားမ်ား၊ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈမ်ား၊ သမိုင္းအစဥ္အလာမ်ားကို ေက်ာင္းပညာေရး ပင္မစနစ္အတြင္းႏွင့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းတြင္ ထည့္သြင္းျခင္း၊ လက္ေတြ႔ သင္ၾကားျခင္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခြင့္ မရရွိၾကေသးပါ။ ဤသည္မွာ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး၊ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးႏွင့္ ပညာေရးအခြင့္အေရးမ်ား ဆံုးရံႈး နစ္နာေနသည့္ အေျခအေနဆိုးလည္းျဖစ္သည္။ အေျခခံပညာေရးအဆင့္တုိင္းတြင္ (မူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္း) ၃ ဘာသာ သင္ၾကားေရးမူ၀ါဒကို တစ္ႏုိင္လံုးတြင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။ မိခင္ဘာသာစကား၊ (တုိင္းရင္းသားဘာသာစကား)၊ ျမန္မာစာ၊ အဂၤလိပ္စာတို႔ကို အတန္းအဆင့္၊ အသက္အရြယ္ႏွင့္ နယ္ေျမေဒသအလိုက္ အခ်ဳိးညီမွ်စြာ ထည့္သြင္းသင္ၾကားႏုိင္ျခင္းျဖစ္သည္။ အိႏိၵယႏုိင္ငံႏွင့္ အျခားေသာ ယဥ္ေက်းမႈစံုလူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအတြင္း က်င့္သံုးသည့္ ဒီမိုကေရစီပညာေရးစနစ္တို႔မွာ မ်ားစြာ အားက် အတုယူဖြယ္ရာျဖစ္ပါ၏။ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား သဟဇာတျဖစ္ေစေရး၊ သိျမင္ခံစားႏုိင္ေရး၊ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားရရွိေစေရးႏွင့္ အရည္အေသြးျမင့္မားေသာ ပညာေရးစနစ္ တည္ေဆာက္ႏုိင္ေရး တို႔အတြက္ ဘာသာစကားမ်ားသင္ၾကားေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒအသစ္မ်ားႏွင့္ လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား လုိအပ္ေနပါသည္။

သိန္းနိုင္ (ျမန္မာေက်ာင္းဆရာ)

ပညာေရးႏွင့္ အခ်စ္စစ္၊ အခ်စ္မွန္

ပညာေရးႏွင့္ အခ်စ္စစ္၊ အခ်စ္မွန္
(ခရစ္ရွနားမူတီး၏ “ပညာေရးအေပၚ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္” On Education by Krichnamurti)
ဆရာၾကီးပါရဂူ ဘာသာျပန္ “ဘ၀ မီးတုိင္” စာအုပ္မွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္

--- ဒါေပမဲ့ အခ်စ္စစ္၊ အခ်စ္မွန္ မရွိဘူးဆိုရင္ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ မရွိတဲ့ ဘ၀ဟာ ရနံ႕႔မရွိတဲ့ပန္းနဲ႕ ဘာမွျခားနားမွာ မဟုတ္ဘူး။ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္အဆင့္ ေရာက္ရွိလာတာဟာ ပညာေရးရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္တယ္။ တကယ့္တကယ္ ပီတိဆိုတာလဲ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ကလာတာျဖစ္တယ္။ -----

---
အျပဳအမူ

လူ႔ဘ၀မွာ ပတ္၀န္းက်င္က လံႈ႕ေဆာ္မႈ မျပဳလုပ္တဲ့ အျပဳအမူကို ရွာရျခင္းသည္ အၾကီးမားဆံုး အခက္အခဲတစ္ခုျဖစ္တယ္။ မည္သည့္ နည္းႏွင့္မဆို ျပဳလုပ္တဲ့ အျပဳအမူတစ္ခုကို လံႈ႔ေဆာ္တဲ့ ဖိအားေပးတဲ့အရာဟာ လူႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ျဖစ္တယ္။ မိမိလႈပ္ရွားပံု လႈပ္ရွားနည္း၊ မိမိ စားပံုစားနည္း၊ မိမိစကားေျပာပံုေျပာနည္း၊ မိမိစာရိတၱ၊ မိမိ၏ က်င့္၀တ္ဆိုင္ရာ အျပဳအမူသည္ မိမိကုိယ္ကို ေတြ႔တဲ့ေနရာမွာ အေျခတည္ ေနၾကတာျဖစ္တဲ့အတြက္ မိမိ၏ အျပဳအမူဟာ အျမဲတေစ ေျပာင္းလဲေနတယ္။ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ၾကိမ္ႏွင့္ တစ္ၾကိမ္ တူတာမဟုတ္ဘူး။

ကိုယ့္အေဖကိုေျပာတဲ့ စကားႏွင့္ အသံ၊ ကိုယ့္အေမကို ေျပာတဲ့စကားႏွင့္ အသံ၊ ကိုယ့္အိမ္ေဖာ္ကို ေျပာတဲ့ စကားႏွင့္ အသံ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု မတူၾကဘူး။ ကြဲျပားျခားနားေနတယ္။ ျပဳမူပံု ျပဳမူနည္းအေပၚမွာ ပတ္၀န္းက်င္ၾသဇာ အရွိန္အ၀ါ လႊမ္းမိုးတဲ့ အတြက္ အျပဳအမူကို ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၾကည့္ျပီး လူေတြဘာလုပ္မယ္၊ ဘာမလုပ္ဘူးဆိုတာ မွန္းဆၾကရင္ မွန္းဆၾကည့္လို႔ ရသေလာက္နီးပါး ျဖစ္တယ္။

ဘယ္လိုပတ္၀န္းက်င္မ်ဳိးေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္ မိမိ တစ္မ်ဳိးတည္းေသာ အျပဳအမူကို မိမိျပဳမူႏိုင္ရဲ႕လားလို႔ မိမိကိုယ္ကို ေမးၾကည့္ႏိုင္ပါ့ မလား၊ မိမိ၏ အျပဳအမူသည္ မိမိကုိယ္တြင္းမွ ျဖစ္ေပၚလာျပီး မိမိႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး လူေတြထင္ၾကတာေတြ၊ ျမင္ၾကတာေတြ အေပၚမွာ အေျခမခံဘူးလို႔ ထင္သလား။ မိမိကုိယ္တြင္းမွာလည္း အျမဲတေစ ေျပာင္းလဲမႈ ရွိေနတယ္။ ယေန႔ မိမိသည္ မေန႔က မိမိမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ မိမိ၏ ျပဳမူပံုျပဳမူနည္းဟာ တျခားလူေတြ၏ လံႈ႔ေဆာ္ခ်က္ သို႔မဟုတ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း သို႔မဟုတ္ ဘာသာေရး ခံယူခ်က္မ်ား၏ လံႈ႔ေဆာ္ခ်က္ေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကိုေကာ ပတ္၀န္းက်င္အေပၚမွာ အေျခမခံဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကိုေကာ ရွာၾကည့္ႏိုင္ပါ့မလား။ ခ်စ္ျခင္းဆိုတာ ဘယ္လိုဟာမ်ဳိးလဲလို႔ သိရင္ရွာၾကည့္ႏိုင္ေကာင္း ရွာၾကည့္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

ခ်စ္ျခင္းဆိုတာ ဘယ္လိုဟာမ်ဳိးလဲဆို သိၾကရဲ႕လား။ လူေတြကို ဘယ္လိုခ်စ္ရသလဲဆိုတာ သိၾကရဲ႕လား။ သစ္ပင္ကေလးကို ရွင္သန္ေအာင္လုပ္တာ၊ ေခြးကို သန္းမတြယ္ေအာင္ ၀ွက္မွင္ဘီးနဲ႔ ဖီးေပးျပီး အစာေကၽြးတာေတြဟာ သစ္ပင္ကို သံေယာဇဥ္ တြယ္ေနတာ မဟုတ္လား၊ ေခြးကို သံေယာဇဥ္တြယ္ေနတာ မဟုတ္လား။ လမ္းသြားရင္ လမ္းမွာ ဘယ္သူမွ သတိမျပဳမိတဲ့ သစ္ပင္ကို သတိျပဳမိတဲ့လူ ရွိရဲ႕လား။ ဘယ္သူမွ အဲဒီသစ္ပင္ကို ေရးၾကီးခြင္းက်ယ္ လုပ္မေနဘဲ ျဖတ္သြား၊ ျဖတ္လာ လုပ္ၾကတာသာမ်ားတယ္။ အဲဒီသစ္ပင္ဟာ ဥယ်ာဥ္ထဲမွာ အရိပ္တၾကည့္ၾကည့္ ၾကည့္ေနတဲ့သစ္ပင္နဲ႕ မတူဘူးလား။ အၾကီးအက်ယ္ ျခားနားေနတယ္။ ေနပူတဲ့အခါ အရိပ္သြားခိုေနရတဲ့ သစ္ပင္နဲ႔လည္း မတူဘူး။ မိမိေရေလာင္းတဲ့၊ ေျမၾသဇာေကၽြးတဲ့၊ အကိုင္းႏွင့္ အရြက္မ်ားကို ၾကည့္လိုလွေအာင္ ကတ္ေၾကးနဲ႔ ကုိက္ေပးတဲ့၊ ညႇပ္ေပးတဲ့၊ မိမိျခံထဲက သစ္ပင္နဲ႔လမ္းေဘးမွာ ေပါက္ေနတဲ့ သစ္ပင္ယွဥ္လို႔ဘယ္ျဖစ္မလဲ။ ဆြမ္းဆန္နဲ႔ ၾကြက္ေခ်းကြာေ၀းသလို ကြာေ၀းတယ္။

အေရးတယူ အေလးမူျခင္းဟာ ခ်စ္ျခင္းရဲ႕ အစျဖစ္တယ္။ အေရးတယူ အေလးမူေလေလ စိတ္ပါ၀င္စားမႈ ရွိလာေလေလျဖစ္တယ္။ ခ်စ္ခင္ျခင္း၊ ငဲ့ညႇာျခင္း၊ စာနာျခင္း၊ ေထာက္ထားျခင္းမ်ားလည္း ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီလိုခ်စ္ျခင္းမ်ဳိး ေပၚလာတဲ့အခါ အျပဳအမူဟာ ခ်စ္ျခင္းရဲ႕ ေစစားျခင္းကိုခံရျပီး လူႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ကို အမွီသဟဲ မျပဳေတာ့ဘူး။ အဲဒီခ်စ္ျခင္းမ်ဳိးကို ရွာဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ကူဘူး။ မိမိအေပၚ လူေတြ ကိုယ္ခ်င္းစာနာ၊ ငဲ့ညႇာေထာက္ထားသလား။ မိမိႏွင့္ စကားေျပာဆိုတဲ့အခါ မာေရေၾကာေရနဲ႔ ေျပာသလား၊ မေခ်မငံ ေျပာသလား ဆိုတာေတြကို ေလ့လာျပီး တကယ့္ခ်စ္စိတ္ႏွင့္ ခ်စ္ျခင္းမ်ဳိးကို ရွာဖို႔ဆိုတာ အလြန္ခက္တယ္။

ကေလးေတြမွာ အဲဒီသေဘာမ်ဳိးရွိတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ကေလးသူငယ္မ်ားဟာ ကေလးခ်င္းလည္း တည့္ၾကတယ္။ လူၾကီးမ်ားႏွင့္ ရန္ျဖစ္တာမ်ဳိးလည္း မရွိဘူး။ ေခြးကေလးမ်ားကို ခ်စ္တယ္။ ဘယ္သူ႔ကိုမဆို ေတြ႔ရင္ ျပံဳးျပတာက မ်ားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၾကီးလာတဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီအက်င့္ေတြ ေပ်ာက္သြားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ရွိဖို႔ဆိုတာ အခက္အခဲဆံုး တစ္ခုျဖစ္တယ္။ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္မရွိရင္လည္း ဘ၀ဆိုတာ အႏွစ္သာရ လံုး၀မရွိေတာ့ဘူး။ သားသမီးေတြ ရွိခ်င္ရွိမယ္။ အိမ္ၾကီးရခိုင္နဲ႔ ေနခ်င္ေနရမယ္။ ကားပိုင္ရွင္ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ အျခားအဆင္ေျပစရာေတြ ဇိမ္ခံပစၥည္းေတြ ရွိခ်င္ရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်စ္စစ္၊ အခ်စ္မွန္ မရွိဘူးဆိုရင္ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ မရွိတဲ့ ဘ၀ဟာ ရနံ႕႔မရွိတဲ့ပန္းနဲ႕ ဘာမွျခားနားမွာ မဟုတ္ဘူး။ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္အဆင့္ ေရာက္ရွိလာတာဟာ ပညာေရးရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္တယ္။ တကယ့္တကယ္ ပီတိဆိုတာလဲ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ကလာတာျဖစ္တယ္။

ဣသာမစၦရိယ ရွိတဲ့ေနရာမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈတို႔ အမ်က္ေဒါသတို႔ ေပါက္ဖြားလာတယ္။ အမ်က္ေဒါသမရွိမွ ဣသာမစၦရိယ မရွိမွ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္မရွိမွ အခ်စ္ပန္းပြင့္လန္းလာႏိုင္တယ္၊ တည္ရွိလာႏုိင္တယ္။ အခ်စ္မရွိတဲ့ ဘ၀ဟာ ၾကပ္တီးေျမျဖစ္တယ္။ လြင္တီးေခါင္ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်စ္ရွိလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ စိမ္းလန္းစိုေျပတဲ့ အလွပန္းမ်ားပြင့္ေနတဲ့ေျမ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီအေျခအေနမ်ားကို လုလင္ငယ္ေသြး အခ်ိန္မွာသာ ေလ့လာလို႔ရတယ္။ အသက္အေတာ္ကေလး ရလာတ ဲ့အခါက်ေတာ့ အခ်ိန္ေႏွာင္းသြားျပီ။ လူ႔ေဘာင္အဖြဲ႔အစည္း၊ သားမယား၊ အလုပ္တာ၀န္မ်ား၏ အက်ဥ္းသား ျဖစ္သြားျပီ။ လူေတြ ေစာင့္ဆုိင္းေနတာ၊ မျဖစ္ေစလိုတဲ့အတြက္ မိမိအတန္းကို အခ်ိန္မွန္မွန္ တက္ႏိုင္ရဲ႕လား။ မိမိကုိ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့လူေတြနဲ႔ အတူ ေနရတဲ့အခ်ိန္မွာ ေအာ္က်ယ္ဟစ္က်ယ္ ေျပာေနတာကို ရပ္ပစ္လို႔ ရပါ့မလား။

အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ ဆိတ္သုဥ္းသြားတဲ့ အျပဳအမူေတြဟာ၊ အေပၚအပယိကမ်ားသာျဖစ္ျပိး အဓိပၸါယ္ ဘာမွရွိမွာ မဟုတ္ဘူး။ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ႏွင့္ စာနာမႈ ရွိလာလွ်င္ေတာ့ အဲဒီ စိတ္သေဘာတရားမ်ားကတစ္ဆင့္ သူတစ္ပါးအတြက္ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔တဲ့ အျပဳအမူေတြ ေပါက္ဖြားျဖစ္ေပၚလာလိမ့္မယ္။ အဲဒီအျပဳအမူေတြဟာ မိမိကိုယ္က်ဳိးၾကည့္တာက နည္းတယ္။ ဘ၀မွာ ျပဳလုပ္ဖို႔ အခက္ခဲဆံုးတစ္ခုလည္းျဖစ္တယ္။ မိမိကိုယ္က်ဳိး မၾကည့္တဲ့လူဟာ အမွန္တကယ္ လြတ္လပ္မႈရွိတဲ့လူ ျဖစ္တယ္။ ေကာင္းကင္ကို၊ ေတာင္ေတြကို၊ ေရကို၊ ငွက္ေတြကို၊ ပန္းပြင့္ေတြကို သစ္လြင္လန္းဆန္းတဲ့ စိတ္ႏွလံုးသားႏွင့္ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ အနက္အဓိပၸါယ္ ႏွင့္ ၾကည့္လို႔ရတယ္။

မ်ဳိးဆက္သစ္တို႔တြက္ တိုးတက္ရာလမ္းစမ်ား ႐ွာေဖြစို႔

ေရးသားသူ - S.S
ေအာက္ပါေဆာင္းပါးကို သံလြင္အိပ္မက္ ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ဇူလိုင္လထုတ္ တြင္ ေဖာ္ျပျပီးျဖစ္သည္ ။


ေ႐ွးလူႀကီးေတြ အျမဲေျပာေလ့ရွိတဲ့ စကားတစ္ခြန္းကေတာ့ “ပညာေရႊအိုး လူမခိုး” တဲ့။ ဒါေပမယ့္ ခၽြတ္ၿခံဳက်လာတဲ့ ျမန္မာျပည္ ပညာေရးစနစ္ေၾကာင့္ စာ႐ြက္ တစ္႐ြက္သာသာ ျဖစ္လာတဲ့ ဘြဲ႔လက္မွတ္ေတြၾကား ျမန္မာျပည္ရဲ႕ မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြကို ေပးဖို႔ ပညာေရႊအိုးေတြ ေပ်ာက္ဆံုးေနသလို ျဖစ္လာပါတယ္။ အဲဒီအခါ အဲလိုအေျခအေနက ေဖာက္ထြက္ျပီး မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ တိုးတက္ရာ လမ္းစေတြ ဘယ္လိုရွာၾကမလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းဟာ အေရးၾကီးလာပါတယ္။

ပထမဆံုး ေတြးရမယ့္အခ်က္ကေတာ့ ပညာဆိုတာကို ဘယ္လို ပိုင္းျဖတ္မလဲ ဆိုတာပါပဲ။ ပညာလို႔ဆုိရာမွာ အတန္းပညာကိုပဲ ရည္ညြန္းေတာ့မလား ဘ၀က ေပးတဲ့ပညာကိုေရာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားမလား။ ပညာေရးစနစ္ က်ဆင္းေနတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံက မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြရဲ႕ တိုးတက္ရာလမ္းစဟာ အတန္းပညာ ဆိုတာနဲ႔ ဘယ္ေလာက္သက္ဆိုင္ေနေသးသလဲ။ တိုးတက္ရာ လမ္းစရွာဖို႔ တျခား ဘာေတြ လိုအပ္ေသးသလဲ။

လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုမွာ အႏၲရာယ္အႀကီးဆံုးသူေတြကေတာ့ အသိဥာဏ္မဲ့တဲ့ လူၾကီးေတြပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ နယူးေယာက္စီးတီး တကၠသိုလ္ရဲ႕ ဒႆနပါေမာကၡ ဟာရီ အိုဗာစထရိ (Harry Overstreet) က ေကာက္ခ်က္ခ်ဖူးပါတယ္ ။ သူေကာက္ခ်က္ခ်သလိုပဲ ေနာင္တခ်ိန္က်ရင္ လူၾကီးျဖစ္လာမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ အတန္းပညာက ေပးတဲ့ ပညာဥာဏ္ သာမက အသိဥာဏ္ ရွိဖို႔ဆိုတာလည္း လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္ခုလံုးနဲ႔ ပတ္သက္ေနတဲ့အရာကေတာ့ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။

ပညာေရးသုေတသနပိုင္းမွာ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႔ အတန္းပညာအရည္အေသြးတို႔ကို ေလ့လာတဲ့အခါ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ (academic motivation) ဟာ အေရးပါတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို ေတြ႕ရွိလာၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ကို အတြင္းစိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ျခင္း (Intrinsic) နဲ႔ ျပင္ပ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ျခင္း (Extrinsic) စသျဖင့္ ႏွစ္မိ်ဳး ခြဲျခားထားၾကပါတယ္။ အတြင္းစိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ပညာ သင္ယူလိုစိတ္ကေတာ့ ဘာသာရပ္တစ္ခုကို သင္ယူရင္ စိတ္၀င္စားမႈေၾကာင့္၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္၊ ကိုယ္ပိုင္ ေက်နပ္မႈရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ျပင္ပ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အတန္းပညာ သင္ယူလိုစိတ္ကေတာ့ မိဘဆရာေတြက သင္ယူခိုင္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္၊ မသင္ယူရင္ အျပစ္ရွိသလို ခံစားရတဲ့့အတြက္ေၾကာင့္၊ အတန္းပညာရရင္ ဘ၀အတြက္တက္လမ္းရွိႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ အတြင္းစိတ္ကျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ ပိုရွိတဲ့ ေက်ာင္းသားဟာ အတန္းပညာကို ပိုတတ္ေျမာက္နိုင္သလို ၊ ပိုထူးခြ်န္ေၾကာင္းကို ပညာေရးသုေတသီေတြက ထပ္မံ ေတြ႔ရွိၾကပါတယ္။

နိုင္ငံတကာကေက်ာင္းေတြမွာ သင္ခန္းစာေတြကို ေက်ာင္းသားေတြစိတ္၀င္စားေအာင္ ဘယ္လို လုပ္မလဲ ဆိုတဲ့အခ်က္က သင္ခန္းစာေတြ ျပင္ဆင္တဲ့အခါ အျမဲအေလးထားစဥ္းစားတဲ့ အေရးၾကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ပါပဲ။ ေက်ာင္းသားတိုင္းအတြက္ သင္ခန္းစာတိုင္း ဘာသာရပ္တိုင္းဟာ စိတ္၀င္စားစရာျဖစ္ဖို႔ ခဲယဥ္းေပမယ့္ အနည္းဆံုး တခ်က္တေလေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာ ဆိုတာမိ်ဳး ရွိသင့္ပါတယ္ ။ အဲလိုျဖစ္ဖို႔ လုပ္နိုင္တဲ့ နည္းတစ္နည္းကေတာ့ သင္ခန္းစာေတြကို ေက်ာင္းသားေတြ ၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အျပင္ေလာကနဲ႔ ဆက္စပ္ျပီး သင္ၾကားတဲ့နည္းပါပဲ။ ေက်ာင္းသားတိုင္းဟာ သူတို႔ သင္ၾကားေနရတဲ့စာေတြကို အျပင္ေလာကမွာလည္း အသံုးျပဳလို႔ရပါလား ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ျမင္လာတဲ့အခါ အဲဒီသင္ခန္းစာမွာ စိတ္၀င္စားမႈ အနည္းနဲ႔အမ်ား ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ .. မူလတန္းကေလးေတြကို အေပါင္း အႏႈတ္သင္တဲ့အခါ သူတို႔သံုးေနက် ပစၥည္းေတြကို သံုးျပီးျဖစ္ေစ၊ ေလ့လာေရးခရီး အေနနဲ႔ အျပင္ ေက်ာင္းအနီးအနားကိုသြားျပီး အုတ္တိုင္ေတြကို ေရတြက္တာျဖစ္ျဖစ္၊ ေက်ာက္တံုးေတြ ေရတြက္တာျဖစ္ျဖစ္ ၊ အဲလို ေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႔ ေခါင္းထဲကို အျမဲမွတ္၀င္သြားနိုင္မယ့္ သင္ၾကားနည္းမ်ိဳးကို သံုးသင့္ပါတယ္။ အဲလိုမွသာ ေက်ာင္းသားေတြဟာ သင္ခန္းစာေတြကို စာေမးပြဲေအာင္ဖို႔ပဲ က်က္မွတ္ေနတာ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ေခါင္းထဲမွာ သူ႔အလိုလို စြဲသြားတာမိ်ဳး ျဖစ္ပါမယ္။

ပညာသင္ၾကားေရးပိုင္းမွာ ဆရာ၊ ဆရာမေတြဟာ ေက်ာင္းသားေတြကို ဆက္ဆံတဲ့အခါ ကိုယ္တိုင္ က်င္လည္ခဲ့ဖူးတဲ့အေျခအေန ပံုစံမိ်ဳးနဲ႔ မခ်ဥ္းကပ္ဘဲ လူငယ္ေတြရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ စရိုက္ကို နားလည္ေအာင္ ႀကိဳးစားသင့္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့ “ဒါသင္ ဒါက်က္ ဒါေျဖ” ဆိုတာထက္ မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြကို ကိုယ္ပိုင္ေတြးေတာ ေလ့လာႏိုင္တာမိ်ဳး ျဖစ္ေအာင္လည္း လမ္းဖြင့္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲလိုလုပ္ဖို႔အတြက္ ဆရာ၊ ဆရာမေတြဟာ သင္ခန္းစာေတြကို ရွဳေထာင့္အမိ်ဳးမိ်ဳးက ျမင္ႏိုင္ဖို႔ ပိုေလ့လာရမယ္။ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အေတြးအေခၚေတြကိုလည္း အျမဲစိတ္၀င္တစား နားေထာင္ျပီး သူတို႔နဲ႔ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးေပးရပါမယ္။ အဲလိုလုပ္လိုက္တာဟာ ဆရာနဲ႔ တပည့္ေတြၾကား ေလးစားသမႈ ေလ်ာ့နည္းတယ္လို တခ်ိဳ႕က ထင္မွတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္ကေတာ့ ဘယ္အရာမဆို လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ဟာ ရွဳေထာင့္ ျမင္ပံုခ်င္း မတူတတ္ၾကပါဖူး ။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာနဲ႕ ေက်ာင္းသားၾကားမွာလဲ အဲလို ရွဳေထာင့္မတူတာ သဘာ၀ပါပဲ။ အဲလို မတူညီတဲ့ ရွဳေထာင့္ေတြကို ဆံုမွတ္တစ္ခုျဖစ္ေနတဲ့ သင္ခန္းစာဆီကို ဘယ္လိုျပန္ဆြဲေခၚမလဲ ဘယ္လို ျပန္ဆက္စပ္မလဲ ဆိုတာကေတာ့ ဆရာတစ္ေယာက္ရဲ႕ စာသင္ၾကားႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္း ၊ ဘာသာရပ္အေပၚ သိကြ်မ္းနားလည္တဲ့ အရည္အခ်င္းေပၚမွာ အမ်ားၾကီး မူတည္ပါတယ္ ။

အဲလိုေတြလုပ္ရင္ေရာ ဘယ္လိုအက်ိဳးရွိနိုင္သလဲလို႔ ေမးစရာျဖစ္လာပါတယ္။ အဲလိုလုပ္တဲ့အခါ ေက်ာင္းသားေတြဟာ သူတို႔ သင္ယူေနတဲ့အရာေတြကို ရွဳေထာင့္အမိ်ဳးမိ်ဳးက ၾကည့္တတ္လာမယ္။ အရာတိုင္းမွာ ရွဳေထာင့္တစ္ခုတည္းမဟုတ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို လက္ခံလာႏိုင္မယ္။ တပံုစံတည္း သမားရိုးက် မျဖစ္တဲ့အတြက္ စိတ္၀င္စားမႈလည္း ပိုရွိလာနိုင္ပါတယ္။ သင္ယူေနတဲ့ အရာေပၚမွာ စိတ္၀င္စားမႈ ေပၚလာတဲ့အခါ အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အတြင္းစိတ္က ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ ကိန္းေအာင္း သြားပါလိမ့္မယ္ ။ အဲဒါရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲကေတာ့ အတန္းပညာကို ပိုေကာင္းမြန္ေအာင္ သင္ယူလာနိုင္ပါမယ္။

အဲလို မိ်ဳးဆက္သစ္ေက်ာင္းသားေတြကို ရွဳေထာင့္အမိ်ဳးမိ်ဳးကေန ေမးခြန္းထုတ္တာကို အားေပးသင့္ေပမယ့္ တခ်ိန္တည္းမွာ ဆရာသမားကို ရိုေသေလးစားတတ္တဲ့စိတ္၊ တဖက္က အခ်က္အလက္က်က်နဲ႔ ေဆြးေႏြးတာကို နားေထာင္တတ္တဲ့ စိတ္မိ်ဳးေတြ ရွိၿပီး ကိုယ့္ရွဳေထာင့္ကပဲ မွန္တယ္ဆိုျပီး တဇြတ္ထိုး အျငင္းပြားတတ္တဲ့ စိတ္မိ်ဳး ျဖစ္မလာေအာင္လည္း အသိဥာဏ္ပိုင္းမွာ သြန္သင္ဆံုးမရပါမယ္ ။

အသိဥာဏ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာလည္း မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ အမ်ားၾကီး လမ္းညႊန္စရာေတြ ရွိေနပါတယ္။ အင္တာနက္အပါအ၀င္ ေခတ္ေရစီးေၾကာင္းေပၚ လုိက္ပါလာေနၾကတဲ့ ေခတ္လူငယ္ေတြဟာ ေခတ္နဲ႔အတူမီွေအာင္လိုက္ရင္း လမ္းလြဲမသြားၾကဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ကိုယ့္လူမိ်ဳးရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးစံေတြ၊ ဘာသာေရးပိုင္းေတြကို ေက်ာင္းသားေတြ သိနားလည္ေအာင္၊ လူသားျခင္းအေပၚ စာနာေထာက္ထား ကူညီတတ္တဲ့စိတ္မိ်ဳး ကိန္းေအာင္းလာေအာင္ ေက်ာင္းေတြမွာ Civic & Moral Education ဆိုတဲ့ ဘာသာရပ္မိ်ဳးကို ထည့္သြင္းသင္ၾကားေပးဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲလိုဘာသာရပ္ဟာ ငယ္ရြယ္တဲ့ မူလတန္းအရြယ္ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ အထူးပိုလုိအပ္သလို အလယ္တန္း အထက္တန္းေက်ာင္းသားေတြ အတြက္လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ကိုယ့္လူမိ်ဳး ကိုယ့္ယဥ္ေက်းမႈအေၾကာင္းကို ေသခ်ာသိရွိနားလည္မႈမရွိခဲ့ရင္ မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြဟာ တျခားလူမိ်ဳး ယဥ္ေက်းမႈအေၾကာင္းေတြကို ေသခ်ာ ခြဲျခားစိတ္ျဖာျပီး နားလည္ႏိုင္မယ့္ အရည္အခ်င္းမိ်ဳး ေလ်ာ့နည္းသြားပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီအခါ ဘယ္လိုအရာက ကိုယ္နဲ႔သင့္ေတာ္တယ္ဆိုတာကို စဥ္းစားေတြးေတာမႈ မရွိဘဲ အတုယူ မွားနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲလိုဘာသာရပ္မိ်ဳးဟာ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အသိဥာဏ္ပိုင္းကို ျမွင့္တင္ေပးဖို႔ အထူး လိုအပ္ပါတယ္။

ကေလးအရြယ္မွာသာ မူရင္း စူးစမ္းလိုစိတ္ေၾကာင့္ အတြင္းစိတ္ကျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ ႐ွိတတ္ၾကေပမယ့္ အသက္အရြယ္ႀကီးလာတာနဲ႔အမွ် သင္ယူရတဲ့ ဘာသာရပ္ေတြ ခဲယဥ္းလာတာနဲ႔အမွ် အဲလို အတြင္းစိတ္ကျဖစ္ေပၚလာတဲ့ပညာသင္ယူလိုစိတ္မ်ိဳး ရွိေအာင္ လုပ္ဖို႔ ခဲယဥ္းပါတယ္။ အဲလိုအခ်ိန္မွာ အနည္းဆံုးေတာ့ ျပင္ပ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ပညာသင္ယူလိုစိတ္မိ်ဳး (extrinsic motivation) ေပၚလာေအာင္ေတာ့ လုပ္ရပါမယ္။ အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ျပင္ပအေၾကာင္းအခ်က္သံုးခုထဲမွာ အတန္းပညာရရင္ ဘ၀တက္လမ္း ႐ွိႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္တဲ့ စိတ္မိ်ဳး ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕စိတ္ထဲ အျမဲကိန္းေအာင္းေနဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။

ဘ၀မွာ အတန္းပညာရဲ႕အေရးပါတဲ့ အေၾကာင္း တကယ့္ျဖစ္ရပ္မွန္ဇာတ္လမ္းေတြကို ဗဟုသုတလည္း ျဖစ္ေအာင္ အတုလည္းယူနိုင္ေအာင္ ေျပာျပသင့္ပါတယ္။ ဥပမာအျဖစ္ … Oprah Winfrey ရဲ႕ ဇာတ္လမ္းကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ သူဟာ ဆင္းရဲျပီး အိမ္ေထာင္ကြဲေနၾကတဲ့ မိဘနွစ္ပါးဆီကေန ေမြးဖြားလာေပမယ့္ အတန္းပညာပိုင္းမွာ ထူးခြ်န္တဲ့အတြက္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေက်ာင္းဆက္တက္ဖို႔ စေကာလားရွစ္ေတြ ရခဲ့ပါတယ္။ သူမရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈကို သတိထားမိတဲ့ ေရဒီယိုအသံလႊင့္ဌာန တစ္ခုက သူမကို အလုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္ ။ ေနာက္ပိုင္းမွာ သူမဟာ တီဗြီသတင္းဌာနမွာ ပထမဆံုးေသာ အသက္အငယ္ဆံုး လူမည္းအမိ်ဳးသမီးအျဖစ္ သတင္းေၾကညာသူအျဖစ္ ခန္႔ထားျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားတဲ့ talk show host ျဖစ္လာတဲ့အျပင္ ကမာၻ႕ အခ်မ္းသာဆံုး လူမ်ားစာရင္းထဲမွာလည္း စာရင္း၀င္ခဲ့ပါတယ္။ တကယ္လို႔သာ သူမဟာ အတန္းပညာမွာ မထူးခြ်န္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ သူမရဲ႕ ဘ၀တက္လမ္းအတြက္ လမ္းစေတြဖြင့္လာဖို႔ ခဲယဥ္းပါမယ္။ ေနာက္ဇာတ္လမ္းတစ္ခုကေတာ့ Liz Murray ဆိုသူပါပဲ။ သူမဟာ HIV ရွိေနတဲ့ မူးယစ္ေဆး၀ါးေတြစြဲေနတဲ့ မိဘေတြက ေမြးဖြားလာခဲ့ပါတယ္။ သူမပတ္၀န္းက်င္မွာ ဟစ္ပီလူမိ်ဳးေတြ ျပည့္က်ပ္ေနခဲ့ျပီး သူတို႔ဘ၀ေတြရဲ႕ ပ်က္စီးယုိယြင္းမႈေတြကိုၾကည့္ျပီး သူမက သင္ခန္းစာယူတတ္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲလို ဘ၀မိ်ဳးကေန လြတ္ေျမာက္ဖို႔ အတန္းပညာကို ၾကိဳးစားသင္ယူခဲ့တဲ့အတြက္ ေနာက္ဆံုးမွာ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ကို ေရာက္႐ွိႏိုင္ခဲ့ပါတယ္ ။

အတန္းပညာကို ယူရာမွာ ဇြဲမေလွ်ာ့တဲ့ စိတ္ဓာတ္ရဲ႕အေရးပါမႈကို သာဓကျပရရင္ စကၤာပူနိုင္ငံက Dr. William Tan ဆိုတဲ့သူကို ရည္ညြန္းရပါမယ္။ သူဟာ အသက္ ၂ ႏွစ္သား အရြယ္တည္းက ပိုလီယိုေၾကာင့္ ခါးကေနျပီး ေအာက္ပိုင္းေသခဲ့ရတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အစ္မအၾကီးဆံုးက သူ႕ကို ေက်ာင္းကို အျမဲခ်ီပို႔ေပးျပီး ေက်ာင္းဆက္တက္ ေစခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ သူဟာ စေကာလားရွစ္ရၿပီး ဆရာ၀န္တေယာက္ ျဖစ္တဲ့အထိ ထူးခြ်န္ခဲ့တယ္။ ေအာက္ပိုင္းေသေနတဲ့ အခ်က္ကို အေလွ်ာ့ မေပးဘဲ ဘီးတပ္ကုလားထုိင္ကို သံုးျပီး မာရသြန္ေတြမွာ ဆက္တိုက္ အေျပး၀င္ျပိဳင္ခဲ့တယ္။ နိုင္ငံတကာကို သြားျပီးေတာ့လည္း ေဟာေျပာပြဲေတြ လုပ္သလို လူမႈေရး အကူအညီ အဖြဲ႔ေတြ အတြက္လည္း ရန္ပံုေငြ ႐ွာေဖြေပးႏိုင္ခဲ့တယ္။ သူဟာ တကယ္လို႔သာ ပိုလီယိုေၾကာင့္ စိတ္ဓာတ္က်ျပီး ဘ၀မွာ အံတုလို႔ ဇြဲရွိရွိနဲ႔ မၾကိဳးစားခဲ့ရင္ ခုလို အေျခအေန ျဖစ္လာနုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

တခ်ိဳ႕လူငယ္ေတြဟာ ျပည္ပထြက္ႏိုင္မွပဲ ဘ၀မွာ ပညာေတြရၿပီး ဘ၀တက္လမ္းျမင့္မယ္လို႔ ျမင္တတ္ ၾကပါတယ္။ တကယ္ကေတာ့ ပညာဆိုတာ ဘယ္ေနရာမွမဆို ယူတတ္ရင္ ရပါတယ္။ ပညာဆိုရာမွာ အတန္းပညာသာမက ဘ၀ပညာဆိုတာလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ဘ၀ပညာ ဆိုတာကေတာ့ လက္ေတြ႕ ေလ့လာဆည္းပူးျပီး ရရွိႏိုင္တဲ့ လက္မႈပညာ၊ အတတ္ပညာ စသည္တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာတစ္ခု ေျပာရရင္ေတာ့ … မေလးရွားနိုင္ငံကေန စကၤာပူႏိုင္ငံမွာ လာအေျခခ်ေနထိုင္တဲ့ David Gan ဆိုသူဟာ စာေတာင္ မဖတ္တတ္ မေရးတတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူဟာ ဆံပင္ညွပ္တဲ့ ပညာကို ၾကိဳးစားသင္ယူခဲ့တယ္ ေနာက္ျပီး အဲဒီအပိုင္းမွာလည္း ထူးခြ်န္ေအာင္ ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ သူဟာ စကၤာပူႏိုင္ငံက နာမည္ႀကီး မင္းသမီးေတြရဲ႕ ပင္တိုင္ဆံပင္ညွပ္ေပးသူ ျဖစ္လာျပီး ကိုယ္ပိုင္စီးပြားေရးနဲ႔ အတူ ခ်မ္းသာတဲ့ လူတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာပါတယ္။

အဲလိုဆို အတန္းပညာဟာ အေရးမပါေတာ့ဘူးလားလို႔ ေမးစရာျဖစ္လာနို္င္ပါတယ္။ David Gan ဟာ ဆံပင္ညွပ္သူေတြ အမ်ားၾကီးထဲမွာ ထူးခြ်န္ခဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ခုလို အေျခအေနျဖစ္လာတယ္။ အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ Oprah Winfrey, Liz Murray, Dr. William Tan တို႔ဟာ အတန္းပညာမွာထူးခြ်န္ခဲ့လို ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္မႈတိုးတက္မႈကို ရရွိသြားတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အတန္းပညာဟာ အေရးပါသလို ဘ၀ပညာကလည္း အေရးပါပါတယ္။ ဘယ္ပညာမဆို ထူးခြ်န္ဖို႔က အဓိကပါ။

တကယ္ေတာ့ ဘ၀ဆိုတာဟာ မၿပီးဆံုးနိုင္တဲ့ ပညာေတြကို ရွာေဖြေနရတဲ့ ေနရာတစ္ခုလိုပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ တစ္သက္တာ သင္ယူေရး (lifelong learning) ဆိုတာကို လူေတြ လက္ခံလာၾကပါတယ္။ ဘ၀တစ္သက္လံုး ေက်ာင္းတက္ျပီး သင္ယူဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့အရာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ပညာေရးစနစ္ေတြမွာ ေက်ာင္းသားေတြကို ဘ၀တသက္တာတြက္ ကိုယ့္ဘာသာ ဗဟုသုတ ပညာေတြကို ဘယ္လိုသင္ယူရမယ္ဆိုတဲ့ နည္းလမ္းေတြ ဘယ္လိုသင္ယူသင့္တယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္မိ်ဳးေတြကို အားေပးျပီး ေက်ာင္းမွာတည္းက ေလ့က်င့္ေစၾကပါတယ္။

အဲဒီနည္းလမ္းေတြထဲက တစ္ခုကေတာ့ အင္တာနက္ကိုသံုးျပီး အင္ေဖာ္ေမးရွင္းရွာတာပါပဲ။ အင္တာနက္ဆိုတာ ကမာၻတ၀ွမ္းမွာ က်ယ္ျပန္႔လာသလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အင္တာနက္ဆိုတာ ရွိလာပါတယ္။ ဆရာ၊ ဆရာမေတြက ေက်ာင္းသားေတြကို ညြန္ျပရာမွာ အင္တာနက္ကိုသံုးျပီး ဗဟုသုတအခ်က္အလက္ေတြ အတန္းပညာေရးပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေထာက္အကူေတြ ကို ဘယ္လိုရွာရမယ္ ဆိုတာေတြ ျပသေပးသင့္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး စာသင္ၾကားတဲ့အခါမွာလည္း အင္တာနက္ေပၚက ရႏိုင္တဲ့ စိတ္၀င္စားစရာ အခ်က္အလက္ေတြကို သင္ခန္းစာ အေထာက္အကူအျဖစ္ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ေက်ာင္းသားေတြကိုလည္း ႏိုင္ငံရပ္ျခားေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာေတြနဲ႔ အင္တာနက္မွာ စကားေျပာ အသိအကြ်မ္း ျဖစ္ၾကရင္ေတာင္ သူတို႔ရဲ႕ ဘ၀အေတြ႕အၾကံဳ ေက်ာင္းတက္ေနတဲ့သူျဖစ္ခဲ့ရင္ ေက်ာင္းရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို ဗဟုသုတရေအာင္ ေလ့လာသင့္တဲ့အေၾကာင္း သတင္း၀က္ဆိုဒ္ေတြ ဖတ္ျပီးေတာ့ မ်က္စိပြင့္ နားပြင့္ဆိုတာမိ်ဳး ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္း ရွင္းျပသင့္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေသခ်ာျပန္စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ ယိုယြင္းလာတဲ့ ပညာေရးစနစ္ကို ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ တိုးတက္ရာလမ္းစေတြကို ေဖာ္ျပေပးႏိုင္မယ့္သူေတြထဲမွာ ဆရာ၊ ဆရာမေတြဟာ အဓိကအခန္းက႑က ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နာသံုးနာနဲ႔ ရပ္တည္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆရာ၊ ဆရာမေတြဟာ သူတို႔ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ဘ၀ေတြ တိုးတက္လာေအာင္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ့္ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ အတန္းပညာ၊ ဘ၀ပညာ၊ အသိဥာဏ္၊ တသက္တာ သင္ယူေရး စတာေတြကို ေသခ်ာလမ္းညႊန္ႏိုင္ၾကမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ တိုးတက္ေရးလမ္းစေတြ ရွာေဖြေတြ႕ဖို႔ အခြင့္အလမ္းေတြ ပိုမ်ားလာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္မိပါေတာ့တယ္။


References:

http://www.lyved.com/success/5-rags-to-riches-stories/
http://www.toptenz.net/top-10-rags-to-riches-stories.php
http://www.soe.org.sg/files/interview2007.php?i=137&a=&c=&year=
The Straits Times (12 July 2009)

ျမန္မာျပည္ရွိ ေက်ာင္းေနနိုင္သူ ရာခိုင္ႏႈန္း

QNS:

11 Jul 09, 01:53
စုလတ္: သိခ်င္တာေလးတခုရွိပါတယ္ ၿမန္မာၿပည္ရဲ႕ေက်ာင္းေနနိုင္သူရာခိုင္နွုန္းေလးသိခ်င္ပါတယ္ မူလတန္းကေန တကၠသိုလ္အထိေပါ႕ ဘယ္မွာရွာရင္ရနိုင္ပါသလဲရွင္

ANS:

UNICEF ရဲ႔ ေအာက္ေဖာ္ျပပါလင့္ခ္ေတြမွာ ေတြ႔နို္င္ပါတယ္ ။

http://www.unicef.org/infobycountry/myanmar_statistics.html#56

http://www.unicef.org/publications/index_42623.html

Website with online courseware on Political Economy Subject

QNS:

6 Jul 09, 01:34
Nay Mar: Please advise the website regarding to online learning of Political Economy

ANS:

MIT Open Courseware website မွာ ဘာသာရပ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ဆိုင္တဲ့ လက္ခ်ာေတြ ၊ ဖတ္စရာစာအုပ္စာရင္းေတြ အစံုတင္ေပးထားပါတယ္ ။ ေအာက္ကလင့္ခ္မွာေတာ့ Political Economy နဲ႔ဆိုင္တဲ့ Graduate Course က materials ေတြကို ေတြ႔နိုင္ပါတယ္ ။
http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Political-Science/index.htm

ဒါ့အျပင္ Youtube လိုေနရာမ်ိဳးမွာလည္း ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ဘာသာရပ္စကားလံုးကိုရိုက္ၾကည့္လိုက္မယ္ဆို အဲဒီဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ lecture video ေတြ ၊ discussion video ေတြကို ေတြ႔နိုင္ပါတယ္ ။

Bill Emmott: Fathauer Lecture on Political Economy
http://www.youtube.com/watch?v=kuGuYopyw8c&feature=channel_page

တျခား Open Courseware လင့္ခ္ေတြကို ၾကည့္ခ်င္ရင္ ကိုရဲမြန္ေရးခဲ့တဲ့ ေအာက္လင့္ခ္ကပို႔စ္ကို ဖတ္ၾကည့္နိုင္ပါတယ္ ။
အင္တာနက္ေပၚက ပညာဒါန

To be or Not to be ( ေဆးေက်ာင္းသား ျပသာနာ)

ဟိုတေလာက ဗမာျပည္က ဆရာ၀န္မေလး၂ေယာက္က ေမးလာပါတယ္။ အဂၤလန္မွာ genetic engineering နဲ႕မဟာသိပၸံတက္ခ်င္ပါတယ္။ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲတဲ့။

ကိုယ္ကေတာ့ ဒဲ့ဒိုးပဲေျပာလိုက္တယ္။ မလြယ္ဘူးလို႕။ ဘာေၾကာင့္မလြယ္လဲဆိုတာ အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။ ဒီက genetic engineering နဲ႕ပတ္သက္တဲ့ နာမည္အႀကီးဆုံးေက်ာင္းေတြကို ၾကည့္လိုက္ရင္ engineering တို႕ physics တို႕နဲ႕ သိပၸံဘြဲ႕ရခဲ့တဲ႕ ေက်ာင္းသားေတြကို ဦးစားေပးမယ္လို႕ ေရးထားတာ ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။

ေဆးနဲ႕ၿပီးတဲ့လူေတြကို စဥ္းစားမယ္လို႕ေျပာပါတယ္။ engineering တို႕ physics တို႕နဲ႕ၿပီးရင္ေတာ့ တပန္းသာတာေပါ့။
Genetic engineering ဘာသာက နည္းပညာကို ဦးစားေပးတဲ့ဘာသာပါ။ ဗမာျပည္က ေဆးေက်ာင္းမွာ မေျပာနဲ႕။ ေဆးသုေတသနမွာေတာင္ sequencing လုပ္တဲ့စက္ မရွိပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ မဟာဘြဲ႕လာတက္ရင္ နည္းပညာနဲ႕ ရင္းႏွီးေအာင္ လုပ္ရတာနဲ႕ တႏွစ္တာစာသင္ႏွစ္ ကုန္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ဒီကေက်ာင္းေကာင္းေတြမွာ မဟာဘြဲ႕တက္ရင္ အင္မတန္ပင္ပန္းပါတယ္။ တႏွစ္ထဲနဲ႕ course work ေရာ၊ စာေမးပြဲေရာ၊ dissertation ေရာအၿပီး ေရးရလို႕ အေျခခံမေကာင္းရင္ တခါတည္း မေအာင္တတ္ပါဘူး။ ကိုယ္က ဗမာျပည္မွာ စာေတာ္တဲ့ အတန္းထဲမွာ ၀င္ခဲ့ရင္ေတာင္ နည္းပညာနဲ႕ရင္းႏွီးေအာင္ တျခားေက်ာင္းသားေတြထက္ ႀကိဳးစားရမွာမို႕ genetic engineering ကို အဂၤလန္မွာ မဟာသိပၸံလာမတက္သင့္ပါဘူး။

အဂၤလန္မွာ၊ မဟာသိပၸံလို႕ ေရးပါတယ္။ ဥေရာပနဲ႕အေမရိကားမွာ မဟာသိပၸံကို ၂ႏွစ္သင္တဲ့ ေက်ာင္းေတြမွာ တက္ႏိုင္ရင္ ပိုအခ်ိန္ရပါမယ္။ နည္းပညာနဲ႕ ကြ်မ္း၀င္ေအာင္လုပ္ဖို႕ ပိုအခ်ိန္ရပါမယ္။

တခါ ရုိးရိုးသိပၸံဘြဲ႕၊ ဒါမွမဟုတ္ ပါရဂူဘြဲ႕ တက္ႏိုင္ပါတယ္။ အခ်ိန္ပိုမ်ားတဲ့အတြက္ ထဲထဲ၀င္၀င္ အခ်ိန္ေပးၿပီး သင္လို႕ရလို႕ပါ။
သင္ယူျခင္း learning ဆိုတာ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ ျဖစ္ရပါမယ္။ စာမလိုက္ႏိုင္လို႕ တႏွစ္လုံး စိတ္ညစ္ေနရရင္ learning ကို enjoy လုပ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီစာနဲ႕တဆက္တည္း ဆရာ၀န္ေပါက္စေလးေတြရဲ႕ crisis ကိုေရးခ်င္ပါတယ္။ ဗမာျပည္မွာ ဆရာ၀န္ျဖစ္ဖို႕ ခက္ပါတယ္။ ၁၉၉၅၀န္းက်င္တုန္းက ဆရာဦးတင္ေမာင္သန္းတြက္ၾကည့္တာေတာ့ ၁၀တန္းေအာင္သူရဲ႕ ၀.၀၅%ပဲ ေဆးေက်ာင္း၀င္ပါသတဲ့။
ေဆးေက်ာင္းမွာ က်ဴရွင္ယူရတယ္။ guide ယူရတယ္ဆိုေပမယ့္ စာသင္တာက တျခား ေက်ာင္းေတြထက္လဲသာ၊ ဆရာ၀န္ဆိုတဲ့ ဂုဏ္ကလဲ ျမတ္ႏိုးစရာျဖစ္လို႕ ဆရာ၀န္ျဖစ္ဖို႕ကို မိဘေတြကလဲတိုက္တြန္း၊ စာေတာ္တဲ့ေက်ာင္းသားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလဲ ဆရာ၀န္ျဖစ္ခ်င္ပါတယ္။

ဆရာ၀န္ျဖစ္ေရးဟာ ရန္ကုန္က လသာ၂ ေအခန္း၊ ဒဂုံ ၁ S ခန္း၊ TTC၊ Augustine၊ နံရံ က ထိပ္ထိပ္ၾကဲေက်ာင္းသားေတြ၊ မိဘေတြ၊ သူတို႕ရဲ႕ ေက်ာင္းနဲ႕က်ဴရွင္ကဆရာေတြရဲ႕ ထုတ္ေျပာစရာမလိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ပါ။ ထိပ္ပိုင္းကေက်ာင္းသားေတြဆို MC ၀င္ေရးေလာက္ကို စကားထဲ ထည့္မေျပာပါဘူး။ whole Burma ၀င္ဖို႕ပဲေျပာၾကပါတယ္။

ေျပာခ်င္တာက ဗမာျပည္က ဆရာ၀န္ေတြအေပၚမွာ အထင္ႀကီးမွႈနဲ႕ေလးစားမွႈေၾကာင့္ ေတာ္ရင္ဆရာ၀န္ျဖစ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အသိက ေက်ာင္းသားေလးေတြရဲ႕ စိတ္ထဲအလိုလို၀င္ေနတာပါ။ ဆရာ၀န္ျဖစ္တာ ေတာ္လို႕ဆိုၿပီး လက္ခံေတာ့ ကိုယ္ေတာ္ေၾကာင္း တျခားနည္းေတြနဲ႕ ျပစရာ မလိုေတာ့ဘူးေပါ့။

စိတ္၀င္စားလို႕ အင္ဂ်င္နီယာယူရင္၊ သခ်ၤာယူရင္ေတာင္ MC အမွတ္မမီလို႕လို႕ ထင္ခံရတာကလား။ ဒီေတာ့ ေတာ္တဲ့ကေလးေတြ သိပ္မစဥ္းစားဘဲ ဆရာ၀န္လုပ္ၾကပါတယ္။ ဆရာ၀န္ျဖစ္ရင္ ဘာလုပ္မလဲလို႕ သိပ္မေတြးၾကေတာ့ပါ။
၆ႏွစ္ေလာက္ အသည္းအသန္စာေတြက်က္၊ က်ဴရွင္ေတြတက္အၿပီး၊ အ၀ါတလိုင္းပါတဲ့ ဘြဲ႕၀တ္ရုံႀကီး ျခံဳၿပီးခ်ိန္မွာေတာ့ ဒုကၡေရာက္ပါေတာ့တယ္။ posting ၀င္မွာလား။ အျပင္မွာ ၀င္လုပ္မွာလား။ ႏိုင္ငံျခားသြားမွာလား ဆိုတဲ့ လားေပါင္းစုံ။ လဲေပါင္းစုံနဲ႕ရင္ဆိုင္ရပါေတာ့တယ္။

ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္က ဥပမာတခုေပးရရင္ MC ေရာက္တဲ့ သူငယ္ခ်င္း ၇ေယာက္ထဲမွာ ၃ေယာက္က ပထမႏွစ္ကတည္းက ႏိုင္ငံျခားထြက္သြားပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ၃ေယာက္လုံး doctor ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္တဲ့၄ေယာက္လုံး ေက်ာင္းၿပီးေအာင္တက္ၿပီး ဆရာ၀န္ျဖစ္လာပါတယ္။

၃ေယာက္က posting ၀င္ပါတယ္။ ၂ေယာက္က နယ္သြားၿပီး ၃ႏွစ္ျပည့္ေတာ့ ဆမ ယူၿပီး ထြက္လိုက္ပါတယ္။ တေယာက္က Masters ဆက္တက္ၿပီး ေဆးတကၠသိုလ္မွာ ဆရာမ လုပ္ပါတယ္။ တေယာက္ကေတာ့ ဘားလမ္းေဆးရုံးမွာ လုပ္အားေပး၀င္လုပ္ၿပီး ႏိုင္ငံျခား ထြက္သြားပါတယ္။

ဆမယူၿပီးတဲ့၂ေယာက္က ႏိုင္ငံျခားထြက္ဖို႕လုပ္ေနၾကပါတယ္။ Masters ယူၿပီးတဲ့တေယာက္ေတာင္ ႏိုင္ငံျခားထြက္ဖို႕ ေလသံစလာတာေတြ႕ရပါတယ္။ ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ ၇ေယာက္မွာ ၇ေယာက္လုံးႏိုင္ငံျခားလမ္းေၾကာင္းေပၚေရာက္ကုန္ပါတယ္။ ၄ေယာက္က ထြက္သြားၿပီ။ ဗမာျပည္ထဲက၃ေယာက္လဲ ထြက္ခ်င္ေနၾကတယ္။

ဒီ sample က ဗမာျပည္ကေဆးေက်ာင္းသားအမ်ားစု၊ ဆရာ၀န္ေတြကို ကုိယ္စားျပဳတယ္လို႕ မေျပာခ်င္ပါ။ မေျပာႏိုင္ပါ။ ဒီဥပမာက ဘာျပလဲဆိုေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြ ႏိုင္ငံျခားကို ထြက္ဖို႕ေတာ္ေတာ္ႀကီး ႀကိဳးစားေနၾကတယ္ဆိုတာပါ။
ဒီေတာ့ ၁၀တန္းေအာင္ၿပီး ေဆးေက်ာင္းတက္မယ့္ ေက်ာင္းသားေလးေတြေရာ မိဘေတြေရာ ေလးေလးနက္နက္စဥ္းစားသင့္တာက ဆရာ၀န္ျဖစ္ရင္ ဘာဆက္လုပ္မလဲဆိုတာပါပဲ။

ဗမာျပည္က ေဆးေက်ာင္းက ကမၻာေပၚက ေစ်းအေပါဆုံးေတြထဲမွာ ပါပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံမွႈ အနည္းဆုံးနဲ႕ ဆရာ၀န္ျဖစ္ခ်င္ရင္ေတာ့ ဗမာျပည္မွာေဆးေက်ာင္းတက္ရတာ အတန္ဆုံးပါပဲ။

ဆရာ၀န္ျဖစ္ၿပီး အေမရိကားမွာ USMLE သြားေျဖၾက။ အဂၤလန္မွာ PLAB အရင္က လာေျဖၾက။ အခုေနာက္ပိုင္း ၾသစေၾတးလ်မွာ သြားေျဖၾကပါတယ္။ ဒါက ကုသေရးပိုင္းပါ။

ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးဘက္ စိတ္၀င္စားသူေတြေတာ့ NGO ေတြမွာ၀င္လုပ္ၾက။ မဟီေဒါတို႕ Hopkins တို႕စတဲ့ေက်ာင္းေတြမွာ ေက်ာင္းဆက္တက္ၾကပါတယ္။

ဒါေတြမလုပ္ခ်င္တ့ဲ၊ လုပ္ဖို႕အခြင့္မသာတဲ့လူေတြက အစိုးရအလုပ္၀င္လုပ္ၾကပါတယ္။ ေဆးေက်ာင္း၂ေက်ာင္းကေမြးထုတ္ေပးလိုက္တဲ့ ဆရာ၀န္ေတြကို အစိုးရက အခုေနာက္ပိုင္း အကုန္မခန္႕ေတာ့ပါဘူး။ အလုပ္မရတဲ့ဆရာ၀န္ေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္။ ဘာလုပ္ၾကသလဲ ဆိုတာ စစ္တမ္းေကာက္လို႕ရရင္ ေကာင္းပါမယ္။

ဗမာျပည္မွာ BEd လက္ဖက္သုပ္၊ BArch ေဆးဆိုင္စသျဖင့္ရွိေပမယ့္ ဆရာ၀န္ေတြ တျခား အလုပ္ေတြ ၀င္လုပ္ရင္ေတာ့ ႏွေျမာစရာအျဖစ္ျမင္ၾကပါတယ္။

အမွန္ေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြလမ္းေပ်ာက္ရင္ သူမ်ားေတြလမ္းေပ်ာက္တာထက္ ဆိုးတယ္လို႕ ထင္မိပါတယ္။
ဆရာ၀န္အထိျဖစ္ခဲ့ၿပီးရင္ ေဆးပညာနဲ႕မဆိုင္တဲ့ တျခားလမ္းကို ေရြးဖို႕ခက္သြားပါၿပီ။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ေရာ ပတ္၀န္းက်င္ကပါ တျခားေရြးခ်ယ္ဖို႕ကို ဆန္႕က်င္ဖို႕မ်ားပါတယ္။ အနည္းဆုံးေတာ့ စာေတြဒီေလာက္ေတာင္ ဖတ္ခဲ့ၿပီးမွ ဆရာ၀န္မလုပ္ေတာ့ဘူးလားလို႕ ေမးၾကမယ္ထင္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ ကေလးေတြ၊ မိဘေတြ ဆရာ၀န္ျဖစ္ေရး ဒို႕အေရးဆိုတဲ့ အေတြးတျဖည္းျဖည္းေဖ်ာက္ၿပီး ကေလးေတြ ဘာ၀ါသနာပါလဲဆိုတာကို မိဘက ၈တန္းေလာက္ထဲက ေစာင့္ၾကည့္၊ သိေအာင္လဲ စာေတြေပးဖတ္ခိုင္း၊ အေတြ႕အၾကံဳရေအာင္ကူညီၾကၿပီး ကေလးဘာလုပ္ခ်င္သလဲဆိုတာ သိေအာင္ လုပ္သင့္ပါၿပီ။ ၆ႏွစ္တာေလွ်ာက္ရမယ့္ခရီးကို အစေလာက္တင္မဟုတ္ပဲ ပန္းတိုင္ရဲ႕ ဟိုဘက္ကိုပါ ေမွ်ာ္ၾကည့္ၿပီး ဆုံးျဖတ္သင့္ပါတယ္။

(ဇီဇ၀ါ)
ဇီဇ၀ါ ဘေလာ့ မွ ျပန္လည္ေဖာ္ျပသည္။

သမိုင္းႏွင့္ခ်ီ၍ ယဥ္ေက်းမႈ၏ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္

Qns: မ်ိဳးခ်စ္ေသြး။
ယဥ္ေက်းမႈ၏ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္ကို သမိုင္းႏွင့္ခ်ီ၍ အက်ယ္တ၀င့္ သိလုိပါတယ္။ ရွင္းျပေပးပါ သို႔မဟုတ္ ဖတ္ရႈႏိုင္ေသာ စာအုပ္မ်ားကို ညြန္ျပေပးပါ။

Ans: သင္ကာ။
Culture ကို ျမန္မာစကားမွာ ယဥ္ေက်းမႈလို႔ အၾကမ္းဖ်ဥ္းသံုးပါတယ္။ နယ္ပယ္အလိုက္ သံုးစြဲမႈကိုလိုက္ျပီး အဓိပၸာယ္ကို ခြဲျခားနားလည္ၾကပါတယ္။ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ယဥ္ေက်းမႈ၊ အင္တာနက္ယဥ္ေက်းမႈ စတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ Culture ကို ျမန္မာဘာသာစကားအျဖစ္သံုးရာမွာ “အေလ့အထ”၊ “ဓေလ့” စသည္ျဖင့္ ခြဲထုတ္ သံုးသင့္တယ္ထင္ပါတယ္။

Culture ဆိုတာ လက္တင္ စကားလံုး cultura က လာတာျဖစ္ျပီး မူလအဓိပၸာယ္က ျပဳစု ပ်ိဳးေထာင္ျခင္း (to cultivate) လို႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္တုန္းက Alfred Kroeber နဲ႔ Clyde Kluckhohn တို႔ ႏွစ္ဦးဟာ culture ရဲ့ အဓိပၸာယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို စာရင္းတင္ရာမွာ ၁၆၄ မ်ိဳးေတြ႕ရတယ္လို႔ သူတို႔ရဲ့ Cluture:A Critical Review of Concepts and Definitions ဆိုတဲ့ စာအုပ္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အဓိကအားျဖင့္ Culture ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို အေျခခံအခ်က္သံုးခ်က္ေပၚမူတည္ျပီးသံုးပါတယ္။

(၁) အဆင့္ျမင့္ယဥ္ေက်းမႈ (High culture) လို႔ ေခၚတဲ့ ရသအႏုပညာနဲ႔ စာေပ၊ သမိုင္း၊ ဒႆန စတဲ့ လူမႈဝိဇၨာဘာသာရပ္ အမ်ိဳးအစားမ်ား။

(၂) လူမႈအသိုက္အျမံဳကေန သိျမင္လာတဲ့ အေတြ႔အၾကံဳနဲ႔ သဘာဝေပၚ အေျခခံလာတဲ့ လူသားတို႔ရဲ့ သိမႈ၊ ယံုၾကည္ထားမႈနဲ႔ အျပဳအမႈေတြ။

(၃) အဖြဲ႔အစည္း၊ လူ႔အသိုက္အဝန္းေတြရဲ့ မွ်ေဝလက္ခံထားတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္၊ တန္ဖိုး၊ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား။

Culture အယူအဆဟာ ၁၈ နဲ႔ ၁၉ ရာစု ဥေရာပမွာ စတင္စဥ္က စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးေရးသိပၸံ ေပၚမွာ မူတည္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉ ရာစုဘက္မွာ ပညာေရးနဲ႔ အဲဒီကေန အမ်ိဳးသားေရးဝါဒ အယူအဆေတြအထိ က်ယ္ျပန္႔သြားပါတယ္။ ၁၉ ရာစုအလယ္ေလာက္မွာ ပညာရွင္တခ်ိဳ႕ဟာ Culture ကို ကမာၻ႔ လူသားတို႔ရဲ့ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မႈကို ရည္ညႊန္းဖို႔ သံုးစြဲခဲ့ပါတယ္။

၂၀ ရာစုမွာေတာ့ Culture ဟာ မႏုႆေဗဒမွာ ေရးပါတဲ့ အယူအဆျဖစ္လာပါတယ္။ လူမႈဆက္ဆံေရးေဗဒ၊ ယဥ္ေက်းမႈေလ့လာေရး၊ အစုအဖြဲ႔ဆိုင္ရာ စိတ္ပညာနဲ႔ စီမံခန္႔ခြဲမႈေရးရာ ေလ့လာေရး ဘာသာရပ္ေတြမွာ Culture ရဲ့ အဓိပၸာယ္ဟာ ကြဲျပားပါတယ္။

Culture ဟာ ေအာက္ပါတို႔ ပါဝင္တဲ့ (ဒီ့ထက္လည္း မကတဲ့) လူမႈဘဝပံုစံေတြျဖစ္တယ္လို႔ Roshan Cultural Heritage Institute က ဖြင့္ဆိုပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ဘာသာစကား (Language)၊ ဝိဇၨာ သိပၸံဘာသာရပ္မ်ား (Arts&Sciences)၊ အေတြးအေခၚ (Thought)၊ အစဥ္အဆက္ယံုၾကည္မႈဆိုင္ရာ (Spirituality)၊ လူမႈလုပ္ရွားလုပ္ကိုင္မႈ (Social Activity)နဲ႔ အျပန္အလွန္ တံု႔ျပန္မႈ (Interaction) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ Roshan ဌာနရဲ့ ဖြင့္ဆိုခ်က္က လူမႈဆက္သြယ္ေရးဘက္ကို ကဲပါတယ္။

Culture နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သီအိုရီ အယူအဆေတြကေတာ့ ယဥ္ေက်းမႈျပဌာန္းခံသီအိုရီ (Theory of Cultural Determinism)၊ ယဥ္ေက်းမႈ အညမညဆက္စပ္မႈဝါဒ (Cultural Relativism)၊ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ လူမ်ိဳးစု မဟာဝါဒ (Cultural Ethnocentrism) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ Culture နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဒီေလာက္ဆိုရင္ အၾကမ္းဖ်ဥ္း ပံုေပၚေလာက္ပါျပီ။

စာအုပ္ေတြ ဆက္ဖတ္ခ်င္ရင္ Culture နဲ႔ ဘယ္သာသာရပ္၊ နယ္ပယ္နဲ႔ တြဲျပီးေလ့လာမလဲဆိုတာ အရင္ဆံုးျဖတ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ Culture, လူမ်ိဳးစုေရးရာနဲ႔ Culture, စီးပြားေရးနဲ႔ Culture, ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ Culture, ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းနဲ႔ Culture, လူေနမႈပံုစံမ်ားေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ Culture စသျဖင့္။ ဒါဆိုရင္ ဖတ္ခ်င္တဲ့ စာအုပ္ရွာေဖြဖို႔ လြယ္ကူသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Culture သက္သက္ကိုပဲ အဓိပၸာယ္ေလ့လာခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အစပိုင္းမွာ ညႊန္းခဲ့တဲ့ Alfred Kroeber နဲ႔ Clyde Kluckhohn တို႔ရဲ့ စာအုပ္ကို ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

သင္ကာ
www.mmthinker.existencemediagroup.com

Ref:
Wikipedia http://en.wikipedia.org/wiki/Culture
Roshan Cultural Heritage Institute http://www.roshan-institute.org/templates/System/details.asp?id=39783&PID=474552
Culture Definitation http://www.tamu.edu/classes/cosc/choudhury/culture.html

E-Learning အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ (အပိုင္း - ၁)

(ေရးသားသူ - S.S.)

E-Learning ဆိုတာမွာ "E" ဆိုတဲ့စကားလံုးဟာ "Electronic" ကိုရည္ညြန္းပါတယ္ ။ e-learning နဲ႔ပတ္သက္ျပီး အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားတဲ့ အေျမာက္အျမားထဲက European e-learning Action Plan မွ e-learning ကို ေအာက္ပါအတိုင္းအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္ ။

.. the use of new multimedia technologies and the internet to improve the quality of learning by facilitating access to resources and services as well as remote exchanges and collaboration (COM, 2001: 2)

လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက e-learning ကို online-learning နဲ႔ထူးမျခားနားလို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်တတ္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ေကာက္ခ်က္ခ်သလို အဲဒီသင္ၾကားေရးပိုင္းနွစ္ခုဟာ အေတာ္ေလးတူညီတာေတြရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာခြဲျခားၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ...

online-learning ဆိုတာ
- သင္ၾကားသူနဲ႔သင္ယူသူၾကား မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ေတြ႔ဆံုမႈမိ်ဳးမရွိဘဲ ...(အေ၀းေရာက္သင္တန္း - distance learning - ဆန္ဆန္)
- အင္တာနက္တခုတည္းကိုသာၾကားခံျပီး ...
- သင္ၾကားေရးပိုင္းမွာအေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ့္ အီလက္ထရြန္းနစ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိရိယာမ်ား (electronic tools) ကိုအသံုးျပဳျပီး ...
သင္ၾကားပို႔ခ်တာျဖစ္ပါတယ္။

e-learning ဆုိတာကေတာ့
- သင္ၾကားသူနဲ႔သင္ယူသူၾကား မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ေတြ႔ဆံုမႈမိ်ဳးလည္း ရွိနိုင္သလို
- သင္ၾကားေရးပိုင္းမွာအေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ့္ အီလက္ထရြန္းနစ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိရိယာမ်ား (electronic tools) နဲ႔
- အင္တာနက္ကို သင္ၾကားေရးပိုင္းအတြက္ လိုအပ္သလိုအသံုးခ်ျပီး ...
သင္ၾကားပို႔ခ်တာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ e-learning မွာအဓိကပါ၀င္တဲ့အရာေတြကေတာ့ အီလက္ထရြန္းနစ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိရိယာေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့နည္းပညာ (technology) နဲ႔ အင္တာနက္ တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ (Technology လို႔ဆိုရာမွာ hardware နဲ႔ software ကို ဆိုလိုပါတယ္)

... အီလက္ထရြန္းနစ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိရိယာေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့နည္းပညာ (technology) ဆိုတာ ဘာေတြပါ၀င္ပါသလဲ ...

အင္တာနက္ေပၚမွာသံုးတဲ့ အီလက္ထရြန္းနစ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိရိယာမ်ား (electronic tools) မ်ားကို web1.0 and web2.0 ဆိုျပီး ခြဲျခားနိုင္ပါတယ္။ e-learning အတြက္ အဲဒီကိရိယာမ်ားကိုအသံုးခ်နိုင္ပါတယ္။ web1.0 ကို information web လို႔ဆိုစမွတ္ျပဳပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ web1.0 tools ေတြကို အဓိကအားျဖင့္ အင္ေဖာ္ေမးရွင္း (information) ျဖန္႔ေ၀ဖို႔အတြက္ အသံုးျပဳတာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ... အြန္လိုင္းက ဆိုဒ္တခုမွာ အေထာက္အကူျပဳစာအုပ္စာတမ္းေတြကို ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ထားတာမိ်ဳး။ web2.0 ကိုေတာ့ social web လို႔ ဆိုစမွတ္ျပဳပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ web2.0 tools ေတြကိုအသံုးျပဳၾကသူေတြၾကား နွီးေနွာဖလွယ္တာမိ်ဳးေတြ (interaction)၊ လူမႈဆက္ဆံေရးေတြ အမ်ားၾကီး ပါ၀င္ေနလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအျဖစ္ ... ဘေလာဂ့္ေတြ၊ လူမႈဆက္ဆံေရးခ်ိတ္ဆက္ျခင္း (social networking) အတြက္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ facebook လိုအရာေတြပါ။ e-learning အတြက္ web1.0 & web2.0 tools ကို သံုးနိုင္ေပမယ့္၊ ခုေခတ္ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ web2.0 tools ေတြကိုပဲ သံုးလာၾကပါတယ္။ ဒါကလည္း နည္းပညာပိုင္းအရတိုးတက္လာတဲ့အခါ လူေတြဟာ အင္တာနက္ေပၚမွာ ပိုျပီးနွီးေနွာဖလွယ္လာၾကတာေပၚမူတည္ျပီး ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈတခုပါ။ (e-learning မွာသံုးတဲ့ web2.0 tools ေတြအေၾကာင္း ေနာက္ပိုင္းမွာ အေသးစိတ္ေဖာ္ျပပါမယ္)


... e-learning ကို ဘယ္ေနရာေတြမွာ သံုးနိုင္ပါသလဲ ...

e-learning ကို ပညာေရးပိုင္းမွာသာမက၊ ပေရာဖက္ရွင္နယ္ထရိန္နင္ (professional training) ပိုင္းမွာလည္း အရင္တည္းက အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ပညာေရးပိုင္းမွာေတာ့ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ေတြ႔ဆံုတာမိ်ဳးမရွိတဲ့ အေ၀းေရာက္သင္ၾကားေရးပိုင္းမွာ ပိုျပီးအသံုးျပဳခဲ့ၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ e-learning ကို ပညာေရးပိုင္းမွာ တြင္က်ယ္စြာအသံုးခ်လာၾကေပမယ့္ တခ်ိဳ႔ေသာဘာသာရပ္မ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ ဘာသာစကားပိုင္း၊ စာေပနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဘာသာရပ္ေတြမွာ ပိုျပီးအသံုးျပဳၾကပါတယ္။


... e-learning ဟာ ပညာေရးပိုင္းမွာ အဘယ္ေၾကာင့္ တြင္က်ယ္လာပါသလဲ ...

ကမာၻၾကီးမွာေခတ္သစ္နည္းပညာေတြထြန္းကားလာတာနဲ႔အမွ် အီလက္ထရြန္းနစ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိရိယာေတြလည္း ပိုမိုထြန္းကားလာပါတယ္။ အဲဒီကိရိယာေတြကိုအသံုးျပဳျပီးလုပ္နိုင္တဲ့အရာေတြလည္း မ်ားျပားလာပါတယ္။ အလားတူပဲ kilobits per second လိုႏႈန္းမိ်ဳးနဲ႔စတင္ခဲ့တဲ့အင္တာနက္ဟာလည္း ခုဆိုရင္ အရမ္းပိုျမန္ဆန္တဲ့ megabits per second ႏႈန္းမိ်ဳးကိုေရာက္ေနပါျပီ။ အဲလုိတိုးတက္လာတဲ့နည္းပညာေတြကိုသံုးျပီး တီထြင္ထားတဲ့အီလက္ထရြန္းနစ္ကိရိယာေတြကိုသံုးျပီး စာလံုး (text) ေတြသာမက၊ အသံ (audio)၊ ရုပ္ (video)၊ ဓါတ္ပံု (image) စတာေတြနဲ႔ ျမန္ဆန္တဲ့အင္တာနက္ကိုသံုးျပီး ဆက္သြယ္နိုင္ၾက၊ အင္ေဖာ္ေမးရွင္းကို ျဖန္႔ေ၀ဖလွယ္နိုင္ၾကပါတယ္။ အဲဒီအခါ technology နဲ႔ internet ဆိုတာဟာ လူေတြရဲ႔ဘ၀ေတြထဲမွာ မရွိမျဖစ္ဆိုသလိုျဖစ္လာပါတယ္။

ထိုသို႔ ဒီဂ်စ္တယ္လ္ (digital) ေခတ္ကိုဦးတည္သြားတဲ့အေျခအေနေတြကိုသံုးသပ္ျပီး Prensky (2001) ဆိုသူက ...

ခုေခတ္လူငယ္ေတြကို "Digital Natives - native speakers of the digital language of the computer, video games and internet"

သင္ၾကားသူ ဆရာဆရာမမ်ားကိုေတာ့ "Digital Immigrants - those of us who were not born into the digital world but have, at some later point in our lives, become fascinated by and adopted many or most aspects of the new technology" လို႔ေခၚေ၀ၚခဲ့ပါတယ္။

Prensky (2001) ဆိုလိုတာကေတာ့ ခုေခတ္လူငယ္ေတြဟာ ဒီဂ်စ္တယ္လ္ေခတ္မွာေမြးဖြားၾကီးျပင္းလာျပီး၊ ဒီဂ်စ္တယ္လ္ပိုင္းဆိုင္ရာ technology ေတြ၊ အင္တာနက္ေတြနဲ႔ နဂိုတည္းက အေရာတ၀င္ယဥ္ပါးျပီးသားျဖစ္ေနသူေတြပါ။ သင္ၾကားသူဆရာဆရာမမ်ားကေတာ့ ဒီဂ်စ္တယ္လ္ေခတ္မေရာက္ခင္မွာ ေမြးဖြားခဲ့ၾကသူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္၊ ဒီဂ်စ္တယ္လ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိရိယာေတြနဲ႔ ထိေတြ႔မႈမ်ားလာတဲ့အခါ အဲဒီအရာေတြကို တျဖည္းျဖည္းယဥ္ပါးလာျပီး သံုးတတ္လာတာျဖစ္ပါတယ္။

digital natives ေတြျဖစ္တဲ့ ခုေခတ္လူငယ္ေတြကို သူတို႔နဲ႔ရင္းနီးကြ်မ္း၀င္တဲ့ technology and internet ကိုသံုးျပီးေတာ့ သင္ၾကားေရးပိုင္းမွာအသံုးခ်မယ္ဆိုရင္ ထိေရာက္နိုင္မယ္လို႔ ပညာေရးသုေတသီေတြက ေတြ႔ရွိလာၾကပါတယ္။ အဲဒီေတြ႔ရွိခ်က္နဲ႔အတူ technology and internet ကို အသံုးခ်တဲ့ e-learning ဆိုတာဟာလည္း ပညာေရးနယ္ပယ္မွာ ပိုမိုတြင္က်ယ္လာပါတယ္။

... e-learning နဲ႔ပတ္သက္၍အထင္မွားၾကေသာအခ်က္မ်ား ...(E-language wiki)

e-learning ဆိုတာ စာသင္ၾကားနည္းစနစ္တခုလို႔ အထင္မွားတတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္ကေတာ့ e-learning ဆိုတာ နည္းပညာ (technology) နဲ႔ပဲသက္ဆိုင္ပါတယ္။ ပညာေရးသုေတသီေတြက စာသင္နည္းစနစ္ (pedagogy) ဆိုတာဟာ နည္းပညာပိုင္း (technology) ထက္အျမဲဦးစားေပးသင့္တယ္လို႔ ဆိုစမွတ္ျပဳၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္နဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဥပမာတခုေပးရရင္ ...

တခ်ိဳ႔ေက်ာင္းေတြမွာ e-learning ကိုအသံုးျပဳၾကတဲ့အခါ၊ နည္းပညာပိုင္းကိုဦးစားေပးထားတဲ့ electronic tools ေတြကိုသံုးဖို႔ ဆရာဆရာမမ်ားက သူတို႔ရဲ႕သင္ခန္းစာေတြကို လိုက္ေရာညီေထြျဖစ္ေအာင္ ျပဳျပင္ရပါတယ္။ အဲဒီအခါ စာသင္နည္းစနစ္ဟာ နည္းပညာပိုင္း (technology) ကိုလိုက္ျပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေပးရတာမိ်ဳး ျဖစ္သြားပါတယ္။ အဲလိုနည္းပညာပိုင္းကိုပဲဦးစားေပးတဲ့အခါ ေက်ာင္းသားေတြတတ္ကြ်မ္းေအာင္သင္ေလ့ရွိတဲ့ စာသင္နည္းစနစ္ေတြကို အသံုးျပဳခြင့္မရေတာ့ပဲ ၊ ရွိေနတဲ့ electronic tools ေတြကိုအဆင္ေျပေအာင္သံုးဖို႔ပဲ ဦးစားေပးလိုက္ရတဲ့အခါ စာသင္နည္းစနစ္ေတြက ထိေရာက္မႈသိပ္မရွိေတာ့ပါဖူး။

ဒါေၾကာင့္ e-learning ကို အသံုးျပဳတဲ့အခါမွာ အဓိက သတိထားရမယ့္အခ်က္က ဘယ္ electronic tools ကို သံုးမယ္လို႔ အရင္မဆံုးျဖတ္ပဲ၊ စာသင္နည္းစနစ္ (pedagogy) ကိုအရင္ဆံုးျဖတ္ျပီးမွ အဲလိုစာသင္နည္းမိ်ဳးရေအာင္ ဘယ္လို electronics tools ကို သံုးျပီးသင္ရင္ ထိေရာက္နိုင္မလဲလို႔ ေတြးရပါမယ္။

ဒုတိယ အမ်ားဆံုးအထင္မွားၾကတဲ့အခ်က္ကေတာ့ e-learning ဆိုတာ “လူတိုင္းအတြက္ ၊ ေနရာတိုင္း ၊ အခ်ိန္တိုင္း” မွာလုပ္ေဆာင္နိုင္မယ္လို႔ အထင္မွားတာပါ။ e-learning ကိုအသံုးျပဳမယ္ဆိုရင္ အဓိကလိုအပ္တာကေတာ့ အေပၚမွာေဖာ္ျပထားတဲ့ နည္းပညာပိုင္း (technology) ျဖစ္တဲ့ ကြန္ျပဴတာလိုအီလက္ထရြန္နစ္ကိရိယာနဲ႔ အင္တာနက္ပါ။ အဲဒါေတြကိုမရရွိနိုင္တဲ့ (သို႔မဟုတ္) အတိုင္းအတာတခုအထိလံုေလာက္စြာအသံုးျပဳခြင့္မရွိတဲ့ေနရာေတြမွာ (အထူးသျဖင့္ တိုးတက္ဖြ႔ံျဖိဳးမႈနည္းပါးတဲ့ ဖြ႔ံျဖိဳးဆဲနိုင္ငံေတြ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ပတ္၀န္းက်င္မွာက်င္လည္ေနသူေတြမွာ) e-learning အတြက္ အခက္အခဲျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အင္တာနက္ဆိုတာ၊ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာေတြနဲ႔ ရင္းနီးကြ်မ္း၀င္မႈမရွိသူေတြအတြက္လည္း အခက္အခဲျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး အင္တာနက္နဲ႔ နည္းပညာေတြဟာ အေနာက္နိုင္ငံကဆင္းသက္လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အမ်ားအားျဖင့္ အဂၤလိပ္လိုသာအသံုးအႏႈံးေတြမ်ားျပီး အဂၤလိပ္ဘာသာစကားကို မကြ်မ္း၀င္သူေတြအတြက္လည္း ကသိကေအာက္ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ အဲလို အင္တာနက္နဲ႔ နည္းပညာပိုင္းသံုးစြဲမႈ မတူညီမႈေတြကို digital divide လို႔ ေခၚေ၀ၚပါတယ္။

တတိယအမ်ားဆံုးအထင္မွားၾကတဲ့အခ်က္ကေတာ့ e-learning ဆိုတာ ဆရာ ဆရာမေတြကို မလိုအပ္ဖူးဆိုတာပါပဲ။ အေထာက္အကူစာအုပ္ေတြ သင္ခန္းစာဖတ္စာအုပ္ေတြကို ကိုယ့္ဘာသာဖတ္ျပီး “ဒါဆိုရင္ ဒါလုပ္” ဆိုျပီး သင္ယူရတဲ့ေနရာမိ်ဳးမွာေတာ့ e-learning ကိုသံုးရင္ ဆရာဆရာမေတြမလိုေတာ့တာ မွန္ကန္နိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆရာဆရာမေတြနဲ႔ ေက်ာင္းသားေတြၾကား သင္ခန္းစာေတြကိုပို႔ခ်ရာမွာ “ဒါဆိုရင္ ဒါလုပ္” ဆိုတဲ့ တစ္လမ္းသြားမိ်ဳးမဟုတ္ဘဲ ၊ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးတာမိ်ဳးလုပ္တဲ့သင္ၾကားနည္းစနစ္မိ်ဳးမွာေတာ့၊ e-learning ဟာ အတန္းထဲမွာသင္ေနတာအစား၊ အင္တာနက္ေပၚမွာသင္တာမိ်ဳးပဲ ေျပာင္းလဲသြားတာပါ။ ဒါေပမယ့္ သင္ၾကားေပးေနတဲ့ (သို႔မဟုတ္) ဂိုက္ (guide) လုပ္ေပးေနတဲ့ ဆရာဆရာမေတြရွိေနမွ ေက်ာင္းသားေတြဟာ electronic tools ေတြကို တန္ဖိုးရွိရွိ သူတို႔စာသင္ယူေရးမွာ အသံုးခ်နိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ နို႔မဟုတ္ရင္ေတာ့ ဘေလာဂ့္ေတြကို လူအမ်ားစုအသံုးျပဳၾကသလို လူမႈဆက္ဆံေရးခ်ိတ္ဆက္ျခင္း (social networking) အတြက္ပဲ အမ်ားဆံုးသံုးတာမိ်ဳးျဖစ္သြားနိုင္ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးအမ်ားဆံုးအထင္မွားၾကတဲ့အခ်က္ကေတာ့ e-learning ရွိလာတဲ့အခါ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ျပီး စာသင္တာမိ်ဳး (face-to-face learning) မလုိအပ္ေတာ့ဖူး ဆိုတာပါပဲ။ e-learning ေရာ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္စာသင္တာေရာ သူ႔ဘာသာသူေကာင္းတဲ့အခ်က္ေတြရွိတဲ့အတြက္ ခုေနာက္ပိုင္းမွာ ပညာေရးသုေတသီေတြက အဲဒီနွစ္မိ်ဳးလံုးကိုတခ်ိန္တည္းအသံုးခ်နိုင္မယ့္ blended learning ဆိုတာကို အားသန္လာၾကပါတယ္။ Blended learning မွာ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္သင္ၾကားေရးမွာ မလုပ္နိုင္တဲ့အရာေတြကို e-learning အေနနဲ႔ electronic tools ေတြကိုသံုးျပီး သင္ပါတယ္။ အဲဒီအခါ နွစ္ခုလံုးကေကာင္းက်ိဳးေတြကို ရရွိနိုင္ပါတယ္။


(အပိုင္း -၂ ကို ထပ္မံေဖာ္ျပပါမည္)

References:

Holme, B., & Gardner, J. (2006). E-learning: concepts and practice. London: Sage

E-Language. (n.d.) Retrieved April 19, 2009 from E-Language Wiki:
http://e-language.wikispaces.com/myths

Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. On the Horizon, 9(5). http://www.marcprensky.com/writing/Prensky%20-%20Digital%20Natives,%20Digital%20Immigrants%20-%20Part1.pdf

Gibbs, D., & Gosper, M. (2006). The upside-down world of e-learning. Journal of Learning Design, 1(2), 46-54. http://oltfile.qut.edu.au/download.asp? rNum=3055019&pNum=3012689&fac=udf&OLTWebSiteID=JLD&CFID=5871481&CFTOKEN=10386806

ခ်ီနာဆာ (ဘာသာျပန္၀တၳဳတို)

ဒီအျဖစ္အပ်က္ေလး ျဖစ္ပြားခဲ့တာ ဇန္န၀ါရီလမွာလို႕ က်ြန္မထင္ပါတယ္။ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ ေျမေတြဟာ ပတ္ၾကားအက္ေနျပီး၊ ေျခာက္ေသြ႕တဲ့ ေလေတြေၾကာင့္ က်ြန္မရဲ႕ အေရျပားေပၚမွာ၊ အိမ္ေပၚမွာ၊ သစ္ပင္ေလးေတြဆီမွာ အ၀ါေရာင္ဖုန္မွဳန္႕ေလးေတြ ကပ္လာခဲ့လို႕ပါ။ ဒီခုႏွစ္ေလးဟာ ၁၉၆၈ ခုႏွစ္ဆိုတာကိုေတာ့ က်ြန္မ စြဲစြဲျမဲျမဲ မွတ္မိေနပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာလ၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလေလးေတြလဲ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ စစ္ပြဲကာလ ေန႕စြဲေလးေတြကို က်ြန္မေသခ်ာ မမွတ္မိေတာ့ေပမယ့္၊ ဒီအျဖစ္အပ်က္ေလးဟာ ေနသာတဲ့ နံနက္ခင္းေလး တခုမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တာ ဆိုတာကိုေတာ့ မွတ္မိသတိရေနဆဲ------။



ေပါက္ကြဲသံေတြ ထြက္ေပၚလာခ်ိန္မွာ က်ြန္မဟာ တျခားမိသားစုႏွစ္စုနဲ႕ အတူစုေနေနတဲ့ အိမ္ေလးရဲ႕ ၀ရန္တာမွာ ထိုင္ရင္း၊ Camara Laye ေရးသားတဲ့ The Africa Childဆိုတဲ့ စာအုပ္ေလးကို ဖတ္ေနခ်ိန္မွာပါ။ က်ြန္မရဲ႕ စာအုပ္ေဟာင္းေလးက စုတ္ျပဲေနျပီျဖစ္ေပမယ့္ ဒီစာအုပ္ေလးကိုပဲ က်ြန္မထပ္ဖတ္ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ က်ြန္မေနတဲ့ အိမ္ေလးရဲ႕ အိမ္ရွင္က စစ္မျဖစ္ခင္ကာလတုန္းက က်ြန္မအေဖကို သိတယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ က်ြန္မရဲ႕ ျမိဳ႕ေလး က်ဆံုးသြားခ်ိန္မွာ အထုပ္ကေလးပိုက္ျပီးေရာက္လာခဲ့တဲ့၊ ဘယ္သြားလို႕ ဘယ္လာရမွန္းမသိျဖစ္ေနတဲ့ က်ြန္မကို ေနစရာအခန္းငယ္ေလးတခု ေပးခဲ့ပါတယ္။ က်ြန္မအေဖက သူ႕အေပၚ အရမ္းေကာင္းခဲ့တာေၾကာင့္လို႕ ဆိုျပီး အခန္းခေတာ့ မယူခဲ့ပါဘူး။

အိမ္မွာရွိတဲ့ တျခားအမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ က်ြန္မက ညတိုင္း၊ ညတိုင္း အိမ္ရွင္ရဲ႕ အခန္းကို သြားေပးတာေၾကာင့္ အခန္းခေပးစရာ မလိုတာဆိုျပီး၊ အတင္းေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီေန႕မနက္က ဒီလိုက်ြန္မအေၾကာင္း အတင္းေျပာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြထဲက အမ်ိဳးသမီးတေယာက္လဲ က်ြန္မနဲ႕အတူ ၀ရန္တာမွာ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ သူမဟာ က်ိဳးပဲ့ေနတဲ့ ေက်ာက္တံုးေလွခါးေလးမွာထိုင္ျပီး၊ သူမရဲ႕ ကေလးငယ္ေလးကို ထိန္းေနခဲ့ပါတယ္။ သူမကို က်ြန္မအခ်ိန္အနည္းငယ္ၾကာၾကည့္လိုက္မိပါတယ္။ သူမရဲ႕ ရင္သားဟာ အရည္ေတြ အကုန္လံုး စုပ္ယူခံလိုက္ရလို႕ ပိန္ရွံဳ႕ေနတဲ့ လိေမၼာ္သီးလိုပဲ ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ သူမရဲ႕ ကေလးငယ္ေလးကမ်ား ႏို႕ရည္ေတြအားလံုးကို စုပ္ယူလိုက္တာလားလို႕ က်ြန္မေတြးေနမိခဲ့တယ္။

ေပါက္ကြဲသံေတြလဲ ထြက္လာေရာ၊ သူမဟာ ကေလးငယ္ကို အျမန္ေကာက္ခ်ီလိုက္ျပီး၊ တျခားကေလးေတြကို ေခၚဖို႕ အိမ္ထဲကို ေျပး၀င္သြားပါတယ္။

၀ုန္း-----

ေပါက္ကြဲသံၾကီးဟာ မိုးၾကိဳးပစ္သံၾကီးလိုပါပဲ။ အခ်ိန္အနည္းငယ္ၾကာတဲ့အထိ ဒါဟာ မိုးၾကိဳးပစ္တာပါလို႕ က်ြန္မစိတ္ကူးယဥ္လိုက္မိတယ္။ က်ြန္မစိတ္ထဲမွာေတာ့ေလ- စစ္ပြဲေတြ မျဖစ္ခင္တုန္းက က်ြန္မအေဖရဲ႕ အိမ္ေလးဆီကို က်ြန္မျပန္ေရာက္သြားသလိုပဲ။ ျခံ၀န္းၾကီးထဲက သစ္ပင္ၾကီးေအာက္မွာ မိုးရြာလာတာကို ေစာင့္ေနရသလိုပါပဲ။ က်ြန္မအေဖရဲ႕ ျခံ၀န္းထဲမွာ စားပင္၊ သီးပင္ေတြက အစံုပဲ ရွိတာေလ။ သစ္ပင္ၾကီးေတြေပၚကို တက္ရတာ က်ြန္မအရမ္းၾကိဳက္တာပဲ။ အေဖကေတာ့ ေျပာတတ္တယ္။ ငယ္ရြယ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေလးေတြ သစ္ပင္တက္တာ မေကာင္းဘူးတဲ့။ သူ႕ဆီကို ၀ိုင္ပုလင္းယူလာမယ့္ ေယာက်္ားေလးတခ်ိဳ႕က က်ြန္မ ေယာက်္ားေလးလို ျပဳမူေနတာကို ေတြ႕ရင္ စိတ္ေျပာင္းသြားမွာ စိုးရတယ္တဲ့။ အေဖက စေနာက္ျပီး ေျပာခဲ့တာပါ။ က်ြန္မကို ဆူတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အေဖဟာ က်ြန္မသစ္ပင္တက္တာကိုေတာ့ ဘယ္တုန္းကမွ မတားဆီးႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လဲ အေဖဟာ က်ြန္မကို ပ်က္စီးေအာင္ အလိုလိုက္တာပါလို႕ တခ်ိဳ႕က ေျပာၾကပါတယ္။ အခုအခ်ိန္ထိ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးေတြက က်ြန္မဒီအခ်ိန္အထိ အိမ္ေထာင္မျပဳပဲ ေနတာဟာ အေဖ့ေၾကာင့္ပါလို႕ ေျပာေနၾကတုန္းပဲ။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အဲဒီေန႕နံနက္ကေတာ့ မိုးၾကိဳးပစ္သံလို ေပါက္ကြဲသံၾကီးေတြဟာ တစတစနဲ႕ ပိုမိုက်ယ္ေလာင္လာခဲ့ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ သူတို႕ရဲ႕ ကေလးေလးေတြနဲ႕ တူတူ ထြက္ေျပးၾကပါေလေရာ။ က်ြန္မလဲ သူတို႕နဲ႕ တူတူ ေျပးခ်င္ေနေပမယ့္၊ က်ြန္မရဲ႕ ေျခေထာက္ေတြက မေရြ႕ဘူးျဖစ္ေနခဲ့တယ္။


တကယ္ေတာ့ ဒီအသံေတြကို က်ြန္မၾကားရတာ ပထမဆံုးအၾကိမ္မဟုတ္ခဲ့ပါဘူး။ စစ္ျဖစ္ေနတာ ႏွစ္ႏွစ္ေတာင္ရွိသြားခဲ့ျပီ။ က်ြန္မမိဘေတြလဲ အုကီက ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေသသြားခဲ့ျပီ။ က်ြန္မအေဒၚလဲ အိုကီဂ်ာမွာ ေသသြားခဲ့ျပီ။ က်ြန္မအဘိုးအဖြားေတြနဲ႕ ၀မ္းကြဲေတြလဲ နက္ကိုေစ်းကို ဗံုးခ်ဲတုန္းက အာပါကနားမွာ ေသသြားခဲ့ျပီ။ အဲဒီတုန္းကေလ၊ ဗံုးဒဏ္ေၾကာင့္ က်ြန္မအေဖအိမ္ေခါင္မိုးၾကီး ပ်က္စီးသြားတာ၊ က်ြန္မတေယာက္ထဲ အသက္ရွင္ က်န္ရစ္ခဲ့ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီ့ေန႕မနက္မွာ ေပါက္ကြဲသံၾကီးေတြကို ၾကားရတာ ပထမဆံုးမဟုတ္ခဲ့ပါဘူး။

၀ုန္း-
ေဟာ- ေပါက္ကြဲသံၾကီး ထပ္ထြက္လာျပန္ျပီ။ က်ြန္မရပ္ေနတဲ့ ေျမျပင္ဟာ တုန္ဟဥ္းသြားသလိုပဲ။ ဒါေပမယ့္ က်ြန္မေျပးလို႕ မရေသးျပန္ဘူး။ အသံဟာ က်ယ္ေလာင္လြန္းလို႕ က်ြန္မေခါင္းေတြ မူးေနာက္သြားတယ္။ က်ြန္မစိတ္ထဲမွာ နားထဲကို အရမ္းပူုတဲ့ အရည္ေတြ တစံုတေယာက္က လာေလာင္းထည့္ေနသလိုပဲ ခံစားေနရတယ္။ ေနာက္ေတာ့ က်ြန္မေဘးက ေျမျပင္မွာ ေပါက္ကြဲမွဳေၾကာင့္ျဖစ္ေနတဲ့ အရမ္းၾကီးတဲ့ အေပါက္ၾကီးေတြကို ေတြ႕လိုက္ရတယ္။ မီးခိုးေတြအူေနတာ၊ သစ္သားစေတြ၊ ဖန္စေတြ၊ သံစေတြ ေလထဲမွာ ၀ဲပ်ံေနတာကို က်ြန္မေတြ႕ေနရတယ္။ ဖုန္လံုးေတြ လိမ့္တက္လာတာကို ျမင္ေနရတယ္။ က်ြန္မအားလံုးကို မမွတ္မိေတာ့ဘူး။ မိနစ္အတန္ၾကာေလာက္ က်ြန္မရင္ထဲမွာ တမ်ိဳးၾကီးျဖစ္ေနတယ္။ ဒီဗံုးေတြဟာ က်ြန္မကိုပါ အဆံုးသတ္လိုက္ပါေစေတာ့လို႕ က်ြန္မဆႏၵရွိခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္း က်ြန္မဘာေတြထပ္လုပ္လဲဆိုတာ မမွတ္မိေတာ့ဘူး။ ထိုင္လိုက္မိသလား၊ ေျမေပၚမွာ ေမွာက္လိုက္မိသလား။ က်ြန္မမမွတ္မိေတာ့ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဗံုးေတြ ရပ္သြားခ်ိန္မွာေတာ့ ဒဏ္ရာရသူေတြနားမွာ ၀ိုင္းအံုေနတဲ့ လူအုပ္ၾကီးရွိရာ လမ္းေပၚကို က်ြန္မေလွ်ာက္သြားလိုက္မိတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ေျမေပၚမွာ လဲေနတဲ့ ဒဏ္ရာရသူတေယာက္ကို က်ြန္မအာရံုစိုက္လိုက္မိတယ္။ ေကာင္မေလး တေယာက္ပါ။ အသက္ ဆယ့္ငါးႏွစ္ေလာက္ ရွိပါလိမ့္မယ္။ သူမရဲ႕ လက္ေမာင္းေတြကေန ေသြးေတြထြက္ေနတယ္။ ဒီအခ်ိန္ဟာ ဟာသလုပ္ရမယ့္ အခ်ိန္မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒဏ္ရာနဲ႕ ဒီကေလးမေလးကို ျမင္ရတာ ပိုးတုန္းလံုးေကာင္ေလးနဲ႕ တူေနတယ္။ ဒီကေလးမေလးကို က်ြန္မအိမ္ကို ဘာေၾကာင့္ ေခၚလာခဲ့မိလဲ။ က်ြန္မမသိပါဘူး။

ဒီအခ်ိန္မတိုင္ခင္ကလဲ ဒီလိုပဲ ဗံုးၾကဲခံရတာေတြ ျဖစ္ေနခဲ့တာပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်ြန္မေရာက္ေနခဲ့တဲ့ေနရာက ျမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေနလို႕ပါ။ ဒဏ္ရာရသူေတြကို ကူညီေပးတာ၊ ေဆးေၾကာသန္႕စင္ေပးတာေတြ လုပ္ခဲ့ဖူးေပမယ့္ က်ြန္မအခန္းေလးဆီကိုေတာ့ ဘယ္သူ႕ကိုမွ မသယ္လာခဲ့ဖူးပါဘူး။ အခုက်ြန္မေခၚလာခဲ့တဲ့ ကေလးမေလး နာမည္ကေတာ့ ခ်ီနာဆာ တဲ့။

က်ြန္မသူ႕ကို ရက္သတၱပတ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစာင့္ေရွာက္ျပဳစုခဲ့ပါတယ္။ အိမ္ရွင္ကလဲ အကူအညီေပးခဲ့သလို၊ အတင္းေျပာတတ္ၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ လက္ေဆာင္ပစၥည္းေသးေသးေလးေတြ လာေပးတတ္ၾကပါတယ္။ သူမဟာ ပိန္ပိန္ေလးပါ။ အရြယ္နဲ႕စာရင္ ေတာ္ေတာ္ေသးေကြးတယ္လို႕လဲ ဆိုရပါမယ္။ စစ္မက္ၾကားက ကေလးေလးေတြ ဘ၀ဟာ ဒီလိုပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ သူမဟာ တဘက္သားမ်က္လံုးကို ေသခ်ာျပန္စိုက္ၾကည့္ေလ့ရွိတယ္။ မယဥ္ေက်းတဲ့ အမူအရာ မဟုတ္ေပမယ့္ ဒီအမူအက်င့္ဟာ သူမအရြယ္ထက္ ပိုၾကီးသေယာင္ ျဖစ္ေနတတ္တယ္။ သူမရဲ႕ဒဏ္ရာေလးေတြကို အိမ္လုပ္အရက္ပ်ံနဲ႕ ေဆးေၾကာေပးတဲ့အခါတိုင္း သူမဟာ မနာက်င္ဟန္ေဆာင္ေနတတ္ေပမယ့္ မ်က္၀န္းေလးေတြထဲက မ်က္ရည္စေလးေတြကိုေတာ့ က်ြန္မျမင္ေနခဲ့ရပါတယ္။ က်ြန္မလဲ သူမရဲ႕ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္အေနနဲ႕ ရင့္က်က္လာမွဳေလးေတြ၊ စစ္မက္ကာလမွာ အရမ္းျမန္လာတာကို ၾကည့္ျပီး မ်က္ရည္က်မိတာပါပဲ။

ခ်ီနာဆာက က်ြန္မကို ေက်းဇူးတင္စကားအျမဲဆိုတတ္တယ္။ က်ြန္မခ်က္ျပဳတ္တာ၊ သန္႕ရွင္းေရးလုပ္တာကို ကူညီႏိုင္ဖို႕အခ်ိန္ေတြကို မေစာင့္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႕ သူမေျပာေလ့ရွိတယ္။ ညေနခင္းအခ်ိန္ေလးေတြဆို၊ သူမကို ညစာေက်ြးျပီးတိုင္း၊ သူမေဘးမွာထိုင္ျပီး၊ က်ြန္မစာဖတ္ျပေလ့ရွိတယ္။ သူမရဲ႕လက္ေလးေတြဟာ ပတ္တီးေတြနဲ႕ ျငိမ္သက္ေနေပမယ့္ သူမရဲ႕ မ်က္ႏွာမွာေတာ့ ခံစားမွဳအရိပ္အေယာင္ေလးေတြ ေပၚထြက္ေနတယ္ဆိုတာ ေရနံဆီမီးအိမ္ရဲ႕ မွဳန္ပ်ပ်အလင္းေရာင္ေလးမွာ က်ြန္မေတြ႕ျမင္ေနရပါတယ္။ က်ြန္မစာဖတ္ျပေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပံဳးေန၊ ရယ္ေနေလ့ရွိတယ္။

စစ္ပြဲကာလမွာ တျမိဳ႕ေနတျမိဳ႕ေျပာင္းရင္း က်ြန္မရဲ႕ ပစၥည္းေတြ အမ်ားအျပား ဆံုးရွံဳးခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ စာအုပ္ေလးတခ်ိဳ႕ကိုေတာ့ က်ြန္မရေအာင္ သယ္ယူႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒီစာအုပ္ေလးေတြကို သူမကို ဖတ္ျပရတာ က်ြန္မသိပ္၀မ္းသာတာပဲ။ ဘာလို႕လဲ ဆိုေတာ့ ခ်ီနာဆာရဲ႕ မ်က္လံုးေလးေတြကေနတဆင့္ ဒီစာအုပ္ေလးေတြရဲ႕ သစ္လြင္ေတာက္ပမွဳကို က်ြန္မျမင္ေတြ႕ေနရလို႕ပါ။ သူမဟာ ေမးခြန္းေလးေတြ စေမးလာတယ္။ ပံုျပင္ေတြထဲက ဇာတ္ေကာင္ေလးေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တာေတြအေပၚမွာ စိန္ေခၚဆန္းစစ္လာတယ္။ စစ္ပြဲနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြ ေမးလာတယ္။ က်ြန္မရဲ႕အေၾကာင္းေတြ ေမးလာတယ္။ က်ြန္မက က်ြန္မကို ပညာတတ္တေယာက္ျဖစ္ေစရမယ္လို႕ စိတ္ပိုင္းျခားဆံုးျဖတ္ခဲ့တဲ့၊ ဆရာျဖစ္ေကာလိပ္ေက်ာင္းကို ပို႕ေပးခဲ့တဲ့ က်ြန္မရဲ႕ မိဘေတြအေၾကာင္း ေျပာျပတယ္။ စစ္မျဖစ္ခင္တုန္းက ဆရာမလုပ္ခဲ့ရတာေလးကို က်ြန္မဘယ္ေလာက္ ၀မ္းသာမိတယ္ဆိုတာ၊ က်ြန္မရဲ႕ ေက်ာင္းေလး စစ္ေျပးဒုကၡသည္စခန္းေလး ျဖစ္သြားတဲ့အခါ က်ြန္မဘယ္ေလာက္ ၀မ္းနည္းခဲ့ရတယ္ဆိုတာေလးေတြကို ေျပာျပခဲ့တယ္။ သူမက က်ြန္မကို စိတ္၀င္တစားနဲ႕ ၾကည့္ေနခဲ့တယ္။

ေနာက္ပိုင္းညေနပိုင္းတခုမွာ သူမက က်ြန္မကို ကစားနည္းတခုသင္ေပးျပီး၊ ေျမၾကီးေပၚက ေသတၱာေလးေတြအၾကားမွာ ေက်ာက္တံုးေလးေတြ ေရႊ႕ဖို႕ ေျပာရင္း သူမကို စာဘယ္လိုဖတ္ရမလဲဆိုတာ သင္ေပးမလားလို႕ က်ြန္မကို ေမးလာခဲ့တယ္။ က်ြန္မမွင္သက္မိသြားတယ္။ သူမစာမဖတ္တတ္ဘူးဆိုတာ က်ြန္မ မသိခဲ့ဘူး။ အခုေတာ့ က်ြန္မစဥ္းစားရေတာ့မယ္။ က်ြန္မတဘက္သားအေၾကာင္းကို ေသခ်ာမသိပဲ ၾကိဳတင္သံုးသပ္ခ်က္ လုပ္ဖို႕ မသင့္ခဲ့ဘူး။ သူမရဲ႕ ဘ၀ေလးကေတာ့ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ အေနအထားအတိုင္းပါပဲ။ သူမရဲ႕ မိဘေတြက အဂုလာက လယ္သမားေတြ။ သားႏွစ္ေယာက္ကို သာသနာျပဳေက်ာင္းကို ပို႕ေပးခဲ့ေပမယ့္၊ သူမကိုေတာ့ အိမ္မွာပဲ ထားခဲ့ၾကတယ္။ သူမဘယ္အရပ္ကလာလဲဆိုတဲ့ အျဖစ္မွန္ကို ေတြးဖို႕ က်ြန္မေမ့ခဲ့တာကေတာ့ သူမရဲ႕ ျဖတ္လတ္မွဳ၊ ဥာဏ္ရည္ထက္ျမက္မွဳနဲ႕ တက္ၾကြမွဳေတြေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

အဲဒီေန႕ညမွာပဲ က်ြန္မတို႕ သင္ခန္းစာေတြ စခဲ့ၾကတယ္။ သူမက သင္ပုန္းၾကီးကို သိျပီးသား။ ဘာလို႕လဲ ဆိုေတာ့ သူမအစ္ကိုေတြရဲ႕ စာအုပ္ေတြကို ၾကည့္ခဲ့ဖူးလို႕ပါပဲ။ သူမေလ့လာသင္ယူတာ အရမ္းျမန္တာ၊ အရမ္းၾကိဳးစားတာေတြကိုေတာ့ က်ြန္မ မအံ့ၾသေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ပိုင္းလအတန္ငယ္ၾကာမွာ က်ြန္မတို႕ရဲ႕ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ လက္နက္ခ်ေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ ေကာလဟလ သတင္းေလးေတြ ပ်ံ့ႏွံ႕လာခ်ိန္မွာေတာ့ သူမဟာ The African Child ဆိုတဲ့ စာအုပ္ေလးကို က်ြန္မကို ဖတ္ျပေနခဲ့ပါျပီ။

စစ္ၾကီးျပီးသြားတဲ့ေန႕မွာ၊ သူမနဲ႕ က်ြန္မတို႕တေတြ အတင္းေျပာတတ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ အိမ္ေအာက္ထပ္က အိမ္နီးခ်င္းေတြနဲ႕ အတူစုမိသြားျပီး ငိုယိုၾက၊ သီခ်င္းေတြ ဆိုခဲ့ၾကတယ္။ ရယ္ေမာကခုန္ခဲ့ၾကတယ္။ ငိုေနၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ မ်က္လံုးေတြထဲမွာ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္မွဳ၊ မေသခ်ာမေရရာမွဳ၊ စိတ္ခ်မ္းသာရာရမွဳေတြကို ကိုယ္စားျပဳေနတဲ့ မ်က္ရည္ေလးေတြ ျပည့္လွ်ံေနခဲ့ၾကတယ္။ က်ြန္မတို႕ေတြလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲရွင္။ ေနာက္ျပီး က်ြန္မဆီမွာ ငိုစရာ ေနာက္ထပ္အေၾကာင္းအရာ တခုကလဲ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ က်ြန္မ ခ်ီနာဆာကို က်ြန္မအိမ္ေလးဆီ ေခၚသြားခ်င္တယ္။ က်ြန္မဘ၀မွာ မရွိခဲ့ဖူးတဲ့ က်ြန္မရဲ႕ သမီးေလး ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ စစ္မက္ေၾကာင့္ ခ်စ္ခင္သူေတြအားလံုးနဲ႕ ေသကြဲကြဲသြားခဲ့ရတဲ့ က်ြန္မဘ၀နဲ႕တူတူ မွ်ေ၀ခံစားေစခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူမက က်ြန္မကို လွမ္းဖက္ထားရင္း၊ ျငင္းဆန္ခဲ့ပါတယ္။ သူမရဲ႕ ေဆြမ်ိဳးေတြက်န္ရစ္ဦးမလားဆိုတာကို သူမသြားရွာခ်င္တယ္တဲ့။

က်ြန္မရဲ႕ လိပ္စာနဲ႕ က်ြန္မအလုပ္ျပန္၀င္ဖို႕ ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ ေက်ာင္းေလးရဲ႕ အမည္ကို သူမကို က်ြန္မေပးလိုက္ပါတယ္။ က်ြန္မဆီမွာရွိေနတဲ့ ေငြစေလးေတြကိုလဲ သူမကို က်ြန္မေပးလိုက္တယ္။ သူမက ေျပာတယ္။ မၾကာခင္မွာ က်ြန္မဆီျပန္လာေတြ႕မယ္တဲ့။ မ်က္ရည္ေတြ ျပည့္လွ်ံေနတဲ့ ေက်းဇူးတင္ မ်က္၀န္းေလးနဲ႕ သူမက က်ြန္မကို လွမ္းၾကည့္တယ္။ က်ြန္မသူ႕ကို တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ဖက္တြယ္ထားမိတယ္။ ေနာက္ပိုင္းအခ်ိန္ကာလေတြအတြက္ ၀မ္းနည္းမွဳကိုလဲ က်ြန္မရင္ထဲမွာ ခံစားေနရတယ္။ သူမရဲ႕ ေဆြမ်ိဳးေတြကို ျပန္ေတြ႕ျပီး၊ သူမဘ၀အတြက္ ေကာင္းမြန္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြရသြားမွာပါ။ သူမက်ြန္မဆီကို ဘယ္ေတာ့မွ ျပန္လာေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

(၂၀၀၈) ခုႏွစ္ကာလရဲ႕ တျမန္ေန႕ မနက္ခင္းမွာပါ။

အဲဒီမနက္ခင္းေလးကေတာ့ ဟိုး- လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္းေလးဆယ္တုန္းက နံနက္ခင္းေလးနဲ႕ မတူေတာ့ပါဘူး။ က်ြန္မအိမ္ထဲက ဧည့္ခန္းေလးထဲမွာ ဂါဒီးယန္း သတင္းစာေလးကို က်ြန္မ စလွန္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက က်ြန္မ ေန႕စဥ္လုပ္ေနက် နံနက္ခင္းလမ္းေလွ်ာက္တာေလးကေန ျပန္လာခါစပါ။ က်ြန္မမိတ္ေဆြေတြက ေျပာပါတယ္။ က်ြန္မအရြယ္ အသက္ခုနစ္ဆယ္ေက်ာ္လို႕ မထင္ရတာ က်ြန္မေန႕စဥ္လမ္းေလွ်ာက္လို႕တဲ့။ သတင္းစာထဲမွာ အစိုးရက ၀န္ၾကီးအသစ္ေတြ ခန္႕အပ္တဲ့ သတင္းပါလာပါတယ္။ အစိုးရဦးေဆာင္မွဳ တခုကေန တခု ေျပာင္းေနက်ျဖစ္ေနျပီမို႕ သိပ္မထူးဆန္းေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သတင္းစာထဲမွာ အသစ္ခန္႕လိုက္တဲ့ ပညာေရး၀န္ၾကီးဟာ အမ်ိဳးသမီးဆိုတာကို က်ြန္မေတြ႕လိုက္ရတယ္။ သူမရဲ႕ ပထမဆံုးအင္တာဗ်ဴးေတာင္ ပါလာခဲ့ျပီပဲ။ က်ြန္မေက်နပ္သြားတယ္။ အစိုးရထဲမွာ က်ြန္မတို႕ အမ်ိဳးသမီးေတြလဲ လိုအပ္တယ္။ ႏိုက္ဂ်ီးရီးယားမွာတုန္းက အမ်ိဳးသမီး ဘ႑ာေရး၀န္ၾကီး ဘယ္ေလာက္စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့လဲ ဆိုတာ က်ြန္မတို႕ မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႕ျမင္ရျပီးျပီ။

ေနာက္ေတာ့ သတင္းစာ၊ စာမ်က္ႏွာ တ၀က္ကို ေနရာယူထားတဲ့ ပညာေရး၀န္ၾကီးအမ်ိဳးသမီးရဲ႕ အျဖဴအမည္းဓာတ္ပံုကို က်ြန္မေတြ႕လိုက္ရတယ္။ သူမရဲ႕ မ်က္ႏွာကို က်ြန္မသိပ္ရင္းႏွီးေနသလိုပဲ။ က်ြန္မသူမကို စိုက္ၾကည့္ေနမိတယ္။ သူမနာမည္ကို မဖတ္မိခင္ကတည္းက ဒါဟာ ခ်ီနာဆာဆိုတာ က်ြန္မသိလိုက္ရပါျပီ။ သူမရဲ႕ ပါးေလးေတြက ျပည့္ေဖာင္းလာျပီ။ ငယ္ရုပ္သြင္ျပင္ေလး နည္းနည္းေျပာင္းသြားတယ္။

သူမရဲ႕ အင္တာဗ်ဴးကို က်ြန္မအျမန္ဖတ္လိုက္မိတယ္။ က်ြန္မလက္ေတြ နည္းနည္းတုန္ေနတယ္။ စစ္ျဖစ္ျပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ စစ္ပြဲေၾကာင့္ ထိခိုက္ခံစားၾကရတဲ့ လူငယ္ေတြကို ကူညီတဲ့ ႏိုင္ငံတကာေအဂ်င္စီတခုအကူအညီနဲ႕ သူမႏိုင္ငံျခားကို ေရာက္သြားခဲ့တယ္။ သူမစေကာလားရွစ္ေတြ အမ်ားၾကီးရခဲ့တယ္။ သူမအိမ္ေထာင္က်ခဲ့ျပီး ကေလးသံုးေယာက္ရွိတယ္။ သူမ စာေပပိုင္းဆိုင္ရာ ပါေမာကၡ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ သူမစာအုပ္ေတြကို ဘယ္လိုခ်စ္ျမတ္ႏိုးခဲ့လဲဆိုတာကို ေျပာၾကားတာ ဖတ္ရခ်ိန္မွာေတာ့ က်ြန္မလက္ေတြ အရမ္းကို တုန္ေနခဲ့ပါတယ္။ စစ္ပြဲအတြင္းတုန္းက သူမမွာ နတ္သမီးလို အေမ တေယာက္ ရွိခဲ့ပါတယ္တဲ့။ သူမဒီစကားေလးကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

သူမမ်က္ႏွာေလးကို က်ြန္မအခ်ိန္တန္ၾကာ ၾကည့္ေနမိခဲ့တယ္။ သူမၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရတဲ့ ဘ၀ေလးကို က်ြန္မျပန္ျမင္ေယာင္ေနမိတယ္။ ျပီးေတာ့ သူမနဲ႕ အတူတူ ကစားခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္ေလးေတြ။ သတင္းစာကို ပိတ္ျပီး၊ ေဘးမွာ မခ်ထားခင္ အခ်ိန္ေလးမွာေတာ့ က်ြန္မဘ၀မွာ တခါမွ မခံစားဖူးခဲ့တဲ့ ဂုဏ္ယူ၀မ္းေျမာက္မွဳေတြကို ခံစားေနခဲ့ရတယ္ဆိုတာ က်ြန္မပဲ အသိဆံုးျဖစ္မွာပါေလ။

မူရင္းစာေရးသူ- Chimamanda Ngozi Adichie

ဘာသာျပန္သူ- ခင္မမမ်ိဳး

ရည္ညႊန္း-

Adichie, C.N. (2009) “Chinasa” in The Thing around Your neck, Fourth Estate

ဥာဏ္ရည္အေထြေထြ စမ္းသပ္ခ်က္ ေမးခြန္းလႊာ - MI Test

Multiple Intelligences in Burmese Classroom

Publish at Scribd or explore others: Humanities Research educational psycholo

ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြၾကားေမွးမိွန္ေနတဲ့အခြင့္အလမ္းမ်ား

(ေရးသားသူ - S.S.)

အခုဆိုရင္ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကမွာ ဘေလာဂ့္ေရးသူေတြမ်ားျပားလာသလို ဘေလာဂ့္ဖတ္သူႏႈန္းလည္း တိုးပြားလာပါတယ္ ။ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြကိုခြဲျခားစိတ္ျဖာၾကည့္တဲ့အခါ အနုပညာရသပိုင္း ၊ ကိုယ္ၾကံဳေတြ႔ရတာကို ဒို္င္ယာရီသေဘာမိ်ဳးေရးတဲ့အပိုင္း ၊ နည္းပညာ ဗဟုသုတတို႔နဲ႔ပတ္သက္ျပီး သိသေလာက္ကို ျပန္လည္ေ၀မွ်တဲ့အပိုင္း ၊ သတင္း သီခ်င္း စာအုပ္ျဖန္႔တဲ့အပိုင္း ၊ နိုင္ငံေရး (သို႔) အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ေတြနဲ႔ေရးတဲ့အပိုင္း စတဲ့ အပိုင္းအမိ်ဳးမိ်ဳးကို ကိုယ္အားသန္ရာဘက္ဦးစားေပးေရးၾကတာ ျမင္ေတြ႔နိုင္ပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ ခုေနာက္ပိုင္းမွာ ဘေလာဂ့္ေတြကိုအသံုးခ်ျပီး အဖြဲ႔အစည္းအရတိုက္ခိုက္တာေတြ ၊ ပါစင္နယ္အရတိုက္ခိုက္တာေတြပါ လုပ္လာတာေတြလည္း ရွိပါတယ္ ။

ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးတုန္းက ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ Citizen Journalist လို႔ေခၚခံခဲ့ရတဲ့ျပည္သူေတြကတဆင့္ ျမန္မာျပည္ကသတင္းအျဖစ္အပ်က္ေတြကို ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြ ျဖန္႔ေ၀နိုင္ခဲ့တယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအျပီး တစ္နွစ္ေက်ာ္ၾကာတဲ့အခါ သတင္းေတြနဲ႔အတူ အတင္းအဖ်င္းေတြပါ ရွိလာတယ္ ။ ေန႔တဒူ၀ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့အျဖစ္အပ်က္ေတြ ကိုယ္ရထားတဲ့ဗဟုသုတနည္းပညာေတြကို ဟိုတစဒီတစ ျပန္လည္ေ၀မွ်တာေတြလည္း ရွိတယ္ ။ ဘေလာဂ့္ေပၚက အနုပညာရသ၀န္းက်င္ဟာလည္း နာမည္ၾကီးစာေရးဆရာေတြသာမက တက္သစ္စေတြ အနုပညာပါရမီရွိသူေတြနဲ႔ က်ယ္ျပန္႔လာတယ္ ။ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြၾကားမွာ ဘေလာဂါ့ခ်င္းခင္မင္ရင္းနွီးမႈေတြရွိၾကတယ္ ၊ ဘေလာ့ဂါစင္မီနာတို႔ ဘေလာ့ဂါဂဲသားရင္းတုိ႔လုပ္ၾကတယ္ ၊ သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြအသစ္ေတြ ရၾကတယ္ ။ တခ်ိန္တည္းမွာ အျမင္မတူ မၾကည္ျဖဴသူေတြလည္း ရနိုင္တယ္ ။ ဟန္ေဆာင္မႈေတြျပည့္က်ပ္လာတယ္ ။ အဲလိုအေျခအေနေတြၾကား စဥ္းစားသင့္တဲ့အခ်က္တခ်က္က ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြကို အဲလို လူမႈဆက္ဆံေရးခ်ိတ္ဆက္ျခင္း (social networking) အဆင့္ေလာက္မွာပဲ အဓိကထားျပီး ရပ္တန္႔ေနေတာ့မလား ။

တေန့တျခားတိုးပြားလာတဲ့ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြၾကား ဘယ္သူမွစဥ္းစားမိပံုမရတဲ့ေမးခြန္းကေတာ့ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြဟာ နိုင္ငံတကာဘေလာဂ့္ေလာကနဲ႔ယွဥ္ရင္ ဘယ္လိုအဆင့္အတန္း အေျခအေနမွာ ေရာက္ေနျပီလဲဆိုတဲ့ေမးခြန္းပါပဲ ။ အဲဒီအဆင့္အတန္းဆိုတာဟာ ဘန္နာဘယ္ေလာက္ေကာင္းေကာင္း လုပ္နိုင္တယ္ဆိုတာထက္ ၊ ကိုယ့္ဘေလာဂ့္မွာ ဟစ္ဘယ္နွစ္ခုရနိုင္တယ္ဆိုတာထက္ ၊ ပို႔စ္တခုမွာ ကြန္မန္႔ဘယ္ေလာက္ရွိနိုင္တယ္ဆိုတာထက္ ၊ ဘေလာဂ့္ကိုဘယ္လိုလွပေအာင္မြန္းမံတယ္ဆိုတာထက္ ၊ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြဟာ ျမန္မာလူမိ်ဳးေတြရဲ႕လက္ရွိအေျခအေနပိုတိုးတက္ဖို ႔ကမာၻမွာရင္ေဘာင္တန္းနိုင္ဖို႔ ဘယ္လိုပံ့ပိုးေနသလဲဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။

နိုင္ငံတကာရဲ႕ဘေလာဂ့္ေလာကကိုေလ့လာမယ္ဆိုရင္ ပထမဆံုးစိတ္၀င္စားစရာအခ်က္ကေတာ့ ဘေလာဂ့္ေတြကို ပညာေရးနယ္ပယ္ေတြမွာအသံုးျပဳလာၾကတာပါပဲ ။ ဒါဟာဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ခုေခတ္မွာက်င္လည္ေနသူေတြဟာ ဒစ္ဂ်စ္တယ္လ္ေခတ္ေရစီးေၾကာင္းေပၚ အလိုအေလ်ာက္စီးနင္းလိုက္ပါေနၾကသူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္္ ကြန္ျပဴတာ ၊ အင္တာနက္ စတာေတြနဲ႔ ယဥ္ပါးေနပါတယ္ ။ သူတို႔ရဲ႕သင္ၾကားေလ့လာမႈေတြမွာ သူတို႔ယဥ္ပါးတဲ့အရာေတြကို အေထာက္အကူအျဖစ္သံုးရင္ ပိုထိေရာက္မႈရွိနိုင္တယ္လို႔ ပညာေရးပိုင္းေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္မိၾကတယ္ ။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သည့္သင္ယူျခင္း (collaborative learning) ၊ အျပန္အလွန္နွီးေနွာဖလွယ္သည့္သင္ယူျခင္း (interactive learning) မိ်ဳးေတြကို စာသင္ခန္းေတြမွာ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြၾကားျဖစ္ထြန္းေစဖို႔ ၾကိဳးစားလာၾကပါတယ္ ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ လူတေယာက္ဟာတစ္ေယာက္တည္းသင္ယူတာထက္ ၊ အားလံုးေပါင္းျပီး တစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ အၾကံဥာဏ္ စိတ္ကူးေတြနဲ႔ပံ့ပိုးျပီးတည္ေဆာက္မယ္ဆိုရင္ သင္ယူျခင္းမွာပိုျပီးထိေရာက္နိုင္ျပီး အသိပညာပိုတိုးပြားေစတယ္လို႔ ပညာေရးပိုင္းေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္မိၾကပါတယ္ ။ အဲလိုလုပ္နိုင္ဖို႔ ဘေလာဂ့္ေတြကိုအသံုးခ်နိုင္တာကို ေတြ႔ရွိသြားၾကပါတယ္ ။

ဒါေၾကာင့္ နိုင္ငံတကာဘေလာဂ့္ေလာကမွာ ပညာေရးဘေလာဂ့္ေတြပဲ သီးသန္႔စုေပါင္းထားတဲ့ေနရာျဖစ္တဲ့ EDUBLOG ဆိုတာရွိလာပါျပီ ။ အဲဒီေနရာဟာ ဆရာဆရာမေတြ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ စာသင္ၾကားရာမွာဘေလာဂ့္ကိုအလြယ္တကူသံုးနိုင္ဖို႔ သီးသန္႔တည္ေထာင္ေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္္္ ။ လက္ရွိ အဲဒီေနရာမွာဘေလာဂ့္ေပါင္း နွစ္သိန္းေက်ာ္အထိရွိေနပါျပီ ။ သူတို႔ဟာဘေလာဂ့္ေတြကိုစာသင္ၾကားေရးပိုင္းမွာ ဘယ္လိုအသံုးခ်ၾကပါသလဲ ။

သခ်ၤာဆရာတေယာက္ကေထာင္ထားတဲ့ Mathblog မွာ တေန႔တာအတန္းထဲမွာ သင္လိုက္တဲ့သင္ခန္းစာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ေက်ာင္းသားေတြက တလွည့္ခ်င္းစီ ဘေလာဂ့္ေပၚမွာပို႔စ္အေနနဲ႔ သူတို႔နားလည္သလို ျပန္လည္ရွင္းျပထားတာေတြရွိပါတယ္ ။ အတန္းထဲက တျခားေက်ာင္းသားေတြက အဲဒီပို႔စ္ေတြမွာ ကြန္မန္႔ေတြ၀င္ေရးရင္းေဆြးေႏြးၾကပါတယ္ ။ သူတို႔သင္ရတဲ့သင္ခန္းစာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကိုေဖာ္ျပထားတဲ့ အင္တာနက္ေပၚက ၀က္ဆိုဒ္လင့္ခ္ေတြကိုလည္း ကြန္မန္႔ေတြမွာေပးျပီး ေ၀မွ်ၾကပါတယ္ ။ ေက်ာင္းသားခ်င္းရွင္းျပထားတဲ့အေရးအသားဟာ သူတို႔ခ်င္းနားလည္နိုင္တဲ့ စကားလံုးအသံုးအႏံႈးေတြကိုသံုးတတ္ၾကတဲ့အတြက္ တခါတေလက်ေတာ့ စာအုပ္ထဲကရွင္းျပထားတာထက္ ပိုထိေရာက္ေစပါတယ္ ။ အဲဒီဘေလာဂ့္မွာ သခ်ၤာဆရာရဲ႕ပါ၀င္မႈက ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕တင္ျပခ်က္ေတြ ေဆြးေႏြးတာေတြကို လမ္းမမွားရေလေအာင္ လိုအပ္တဲ့အခါ၀င္ေရာက္ျပီး ဂိုက္လုပ္ေပးတာမိ်ဳးပါပဲ ။ တခါတေလ သူကို္ယ္တိုင္လည္း ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ လိုအပ္မယ့္အခ်က္အလက္ေတြကို ပို႔စ္အေနနဲ႔တင္ေပးပါတယ္ ။ အဲလိုလုပ္တဲ့အခါ ေက်ာင္းသားနဲ႔ဆရာၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တာမိ်ဳးေတြျဖစ္လာျပီး ဆရာနဲ႔ေက်ာင္းသားၾကားမွာ တသီးတသန္႔ၾကီးျဖစ္တာမိ်ဳး မခံစားရေတာ့ပဲ ပိုမိုရင္းနီးေစပါတယ္ ။ ေက်ာင္းသားေတြကလည္း သူတို႔အထင္အျမင္ အေတြးအေခၚေတြကို ပြင့္လင္းစြာေထာက္ျပရဲလာပါတယ္ ။ အဲလိုဘေလာဂ့္မိ်ဳးကို သခ်ၤာဘာသာတင္သာမက သိပၸံ ၊ ပထ၀ီ ၊ သမိုင္း စတဲ့ဘာသာရပ္အမိ်ဳးမိ်ဳးမွာ အသံုးျပဳထားတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္ ။

ဆရာဆရာမေတြသံုးတတ္တဲ့ေနာက္တမိ်ဳးကေတာ့ အေၾကာင္းအရာ အခ်က္အလက္ေတြကို ျဖန္႔ေ၀တဲ့သေဘာမိ်ဳးပါပဲ ။ ေနာက္ထပ္သခ်ၤာဆရာမတေယာက္ရဲ႔ Class Connection ဘေလာဂ့္မွာ တစ္ပတ္စာအတန္းထဲမွာသင္ၾကားခဲ့တဲ့ အေရးၾကီးတဲ့အခ်က္အလက္ေတြ ၊ ေလ့က်င့္ခန္းထပ္ရမယ့္ေန႔ရက္ေတြ ၊ ေက်ာင္းမွာျဖစ္ေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြသိသင့္တဲ့ တျခားအေရးၾကီးတဲ့အစီအစဥ္ေတြအေၾကာင္းပါရွိတယ္ ။ ဒီဘေလာဂ့္ က်ေတာ့လည္း ကေလးေတြအတန္းထဲမွာဘာေတြသင္ေနတယ္ ဘာေတြလုပ္ၾကမယ္ဆိုတဲ့အစီအစဥ္ေတြ ဘာေတြလုပ္ခဲ့ၾကတယ္ဆိုတဲ့မွတ္တမ္းေတြနဲ႔ဓါတ္ပံုေတြကို မိဘေတြသိေအာင္ ဘေလာဂ့္ကိုသံုးျပီးေ၀မွ်ပါတယ္ ။

ေနာက္တမိ်ဳးကေတာ့အဂၤလိပ္စာသင္ၾကားရာမွာျဖစ္ျဖစ္ ၊ ဘာသာစကားတခုခုကို သင္ၾကားရာမွာျဖစ္ျဖစ္ ဘေလာဂ့္ကိုအြန္လိုင္းဒိုင္ယာရီအျဖစ္ ေန႔စဥ္ေရးခိုင္းတာပါပဲ ။ အဲလိုေရးျပီး ဆရာအျပင္ေက်ာင္းသားအခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ဖတ္ၾက ကြန္မန္႔ေတြေရးၾကနဲ႔ ဘာသာစကားတခုကို ေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႔သင္ယူနိုင္ပါတယ္ ။ ဒိုင္ယာရီလိုကိုယ္ေရးခ်င္တာကိုေရးတဲ့အခါ ေရးတဲ့သူအတြက္လည္း ဘာေရးရမွန္းမသိျဖစ္ေနတာမိ်ဳးမရွိေတာ့သလို ဖတ္တဲ့သူအတြက္လည္း ဖတ္စာအုပ္ထဲကစာပိုဒ္ေတြမဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ တကယ့္အျဖစ္အပ်က္ေတြကိုဖတ္ေနရတဲ့အတြက္ စိတ္၀င္စားမႈရွိေစပါတယ္ ။

ဘေလာဂ့္ဆိုတာပညာေရးပိုင္းမွာသာမက အလုပ္နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ေနရာေတြ ပညာသည္ေတြက သူတို႔အေတြးအေခၚ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို ေဆြးေႏြးဖလွယ္တဲ့ေနရာမွာလည္း အသံုးျပဳလို႔ရပါတယ္ ။ အဲလိုဘေလာဂ့္ေတြက အေၾကာင္းအရာ အခ်က္အလက္ေတြဟာ သာမန္ဘေလာဂ့္ေတြမွာေရးထားတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြလိုမဟုတ္ဘဲ ယံုၾကည္နိုင္ေလာက္တဲ့အရည္အခ်င္း (credibility) အျပည့္အ၀ရွိပါတယ္ ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီဘေလာဂ့္ကိုေရးသားသူေတြဟာ သူတို႔ေရးသားထားတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ဆက္စပ္တဲ့နယ္ပယ္မွာ ယံုၾကည္ရတဲ့အရည္အခ်င္းရွိသူေတြဆိုတာ စာဖတ္သူေတြက သိရွိထားၾကပါတယ္ ။ အဲဒီအခါ သူတို႔ဘေလာဂ့္ေတြဟာ အပ်င္းေျပသေဘာနဲ႔ဖတ္တာမဟုတ္ေတာ့ပဲ အခ်က္အလက္ေတြကို သင္ၾကားမွတ္သားစရာေနရာတခုျဖစ္လာပါတယ္ ။

ကမာၻ႔နိုင္ငံအသီးသီးမွာေရာက္ရွိျပီး အဲဒီနိုင္ငံေတြကပညာေတြ အလုပ္အေတြ႔အၾကံဳေတြရရွိထားတဲ့ ျမန္မာဘေလာဂါ့ေတြဟာလည္း ကိုယ္နဲ႔သက္ဆိုင္ရာနည္းပညာပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဘေလာဂ့္ကို တကိုယ္တည္းျဖစ္ေစ အုပ္စုဖြဲ႔ျပီးျဖစ္ေစ လုပ္နိုင္ပါတယ္ ။ အဲလိုဘေလာဂ့္ေတြဟာ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ အဲဒီနည္းပညာပိုင္းကိုေလ့လာသင္ၾကားေနတဲ့တက္သစ္စမိ်ဳးဆက္္ေတြကို သင္ၾကားပို႔ခ်ရာေနရာ၊ အဲလိုနည္းပညာပိုင္းမွာလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကိုယ့္နိုင္ငံသားေတြနဲ႔ ပညာႏွီးေႏွာဖလွယ္ရာ ေနရာတေနရာ ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္ ။ ျပည္တြင္းနဲ႔ျပည္ပမွာရွိေနေပမယ့္ ျမန္မာလူမိ်ဳးခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သည့္သင္ယူျခင္းမိ်ဳးနဲ႔အတူ ျမန္မာျပည္တိုးတက္ေရးအတြက္လည္း တီထြင္ၾကံစ စိတ္ကူးဥာဏ္ေတြကို တစစီပိုပိုၾကီးပြားလာေအာင္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္နိုင္မယ့္အခြင့္အလမ္းေတြ ျဖစ္လာနိုင္ပါမယ္ ။

ဘေလာဂ့္ရဲ႕အားသာခ်က္ထဲကတခုကေတာ့ ဘေလာဂ့္ဆိုတာေပါ့ပါးသြက္လက္တဲ့အသြင္ရွိျပီး စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ေဘာင္ခတ္ထားတဲ့ေနရာမိ်ဳးျဖစ္မေနတဲ့အတြက္ အသံုးျပဳသူေတြအတြက္ စိတ္က်ဥ္းက်ပ္တာမိ်ဳးမျဖစ္ေစပါဖူး ။ ေနာက္ျပီးဘေလာဂ့္ဆိုတာ ခုေခတ္လူငယ္ေတြနဲ႔ နီးစပ္တဲ့အရာတခုလည္းျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ဘေလာဂ့္ထဲမွာ ဓါတ္ပံုေတြျပတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဗြီဒီယိုထည့္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ အသံဖိုင္ထည့္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ စတဲ့ တျခား application အမိ်ဳးစံုကိုလည္း ထည့္လို႔ရတဲ့အတြက္ စိတ္၀င္စားစရာျဖစ္ေအာင္လုပ္နိုင္ပါတယ္ ။

စိတ္ကူးအၾကံဥာဏ္ေတြကို ျမန္မာအမ်ားစုေဆြးေႏြးဖလွယ္ေလ့ရွိၾကတဲ့ေနရာကေတာ့ Discussion Boards/ Forumေတြပါပဲ ။ အဲလိုလုပ္တာဟာလည္းအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိနိုင္ေပမယ့္ အဲဒီေနရာေတြဟာ စကားလံုးေတြနဲ႔ပဲေရးလို႔ရျပီး တျခား ေဆာ့ဖ္၀ဲေတြထည့္ဖို႔ ကန္႔သက္ခ်က္ေတြရွိတဲ့အတြက္ ဘေလာဂ့္ေတြေလာက္ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့နွီးေနွာဖလွယ္နိုင္တဲ့အခြင့္အလမ္းမိ်ဳးေတြ မရွိပါဖူး ။

တျခားဘေလာဂ့္လုပ္နည္းတခုုျဖစ္တဲ့ Micro-blogging ဆိုတာ ေခါင္းထဲလွ်ပ္တျပက္ေပၚလာတဲ့အေတြး ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေန စတာေတြကို ဘေလာဂ့္ပို႔စ္အေသးစားေလးေတြလိုလုပ္ျပီး အမ်ားကိုအသိေပးေ၀မွ်တာမိ်ဳးျဖစ္ပါတယ္ ။ Micro-blogging လုပ္တဲ့ဆိုဒ္ေတြမ်ားေပမယ့္ လူသံုးအမ်ားဆံုးကေတာ့ Twitter ပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမားအပါအ၀င္ ရုပ္ရွင္မင္းသားမင္းသမီးေတြကအစ နိုင္ငံေပါင္းစံုကပညာရွင္ေတြအထိ သူတို႔ဘာေတြလုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို သူတို႔ကိုအားေပးေနသူေတြ စိတ္၀င္စားေနသူေတြသိရေအာင္ ၊ ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ေ၀မွ်ခ်င္တဲ့ စိတ္ကူးအၾကံအစည္ေတြ အေၾကာင္းအရာအခ်က္အလက္ေတြကို အားလံုးဆီေရာက္ဖို႔ Twitter ကိုအသုံးျပဳတတ္ၾကတယ္ ။ အဲလိုအသံုးျပဳလိုက္တဲ့အတြက္ လူအမ်ားၾကီးဆီ တခ်ိန္တည္းေရာက္ေအာင္လုပ္နိုင္တဲ့ မီဒီယာပါ၀ါမိ်ဳးရွိေစပါတယ္ ။

ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကမွာလည္း ကိုယ့္ရဲ႕လက္ရွိအေျခအေနကိုအသိေပးဖို႔ Twitter ဆိုတာကို သံုးလာၾကတာေတြ႔ရပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ Twitter ထဲမွာ ျမန္မာျပည္အေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့သတင္းေတြကိုတင္ေပးတဲ့ Burmanewsnet, Burma Campaing UK, US for Burma စတဲ့အေကာင့္ေတြမွာ သတင္းယူတဲ့ျမန္မာေတြနည္းပါးသလို သူတို႔ေတြရဲ႕သတင္းတင္ႏႈန္းကလည္း အျမဲမရွိတာေတြ႔ရပါတယ္ ။ NY Times, CNN Breaking News စတဲ့ နိုင္ငံတကာမီဒီယာေတြကေတာင္ Twitter ကိုသံုးျပီး သတင္းေခါင္းစဥ္ေတြကို စာဖတ္သူေတြဆီျဖန္႔ဖို႔ၾကိဳးစားေနတဲ့အခ်ိန္ ျမန္မာေလာက (ဘေလာဂ့္နွင့္ မီဒီယာမ်ား) ကေတာ့ Twitter ရဲ့မီဒီယာပါ၀ါကို ေသခ်ာမသံုးသပ္မိေလသလားလို႔ ထင္စရာျဖစ္လာပါတယ္ ။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာေတြၾကားမွာ Twitter ကို အေၾကာင္းအရာ ဗဟုသုတရယူဖို႔အတြက္ေတာ့သံုးတာ မေတြ႔ရေသးပါဖူး ။ နည္းပညာပိုင္းနဲ႔ သင္ၾကားေရးပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႔ပတ္သက္ျပီးသံုးထားတဲ့နမူနာကိုျပရရင္ေတာ့ ABC News မွာၾကည့္လိုက္ရတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြခြဲစိတ္ကုသျခင္းတခုလုပ္ေနတုန္း Twitter ကိုသံုးျပီး ေဆးတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြကို သင္ျပေပးတဲ့ဗီြဒီယိုပါ ။ ခြဲစိတ္ခံရတဲ့လူနာရဲ႕သေဘာတူညီခ်က္နဲ႕အတူ အဲဒီခြဲစိတ္ကုသျခင္းကို live video transmission လုပ္ျပီး နိုင္ငံတကာမွာရွိတဲ့ ေဆးတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြၾကည့္နိုင္ေအာင္ အင္တာနက္ကထုတ္လႊင့္ခဲ့ပါတယ္ ။ ျပီးေတာ့ Twitter ကိုသံုးျပီး ေက်ာင္းသားေတြကေမးခြန္းေတြေမးတာကို ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္ ။ ေက်ာင္းသားေတြဟာ ဆရာ၀န္ခြဲစိတ္ေနတာကိုအေသးစိတ္ျမင္ရျပီး ဒါကဘာလို႔ဒီလုိလုပ္တာလဲ ဆိုတဲ့ေမးခြန္းမိ်ဳး ခ်က္ခ်င္းေမးနိုင္တဲ့အတြက္ သူတို႔အတြက္အမ်ားၾကီးအက်ိဳးရွိခဲ့ပါတယ္လို႔ ေျဖၾကားခဲ့ၾကပါတယ္ ။

နိုင္ငံတကာဘေလာဂ့္ေလာကမွာ အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့သလို ဘေလာဂ့္ဆိုတာကိုအက်ိဳးရွိေအာင္ အသံုးျပဳေနတာကိုၾကည့္ျပီး လြန္ခဲ့တဲ့သံုးနွစ္နီးပါးေလာက္ကစျပီး စည္ကားလာခဲ့တဲ့ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကမွာေတာ့ လိုအပ္ေနတာေတြအမ်ားၾကီးရွိပါေသးလားလို႔ ေတြးမိပါတယ္ ။ သူတို႔လိုပဲထပ္တူလုပ္ရမယ္လို႔ေတာ့ မဆိုလိုပါဖူး ။ ဒါေပမယ့္ ေခတ္နဲ႔ရင္ေဘာင္တန္းခ်င္ရင္ေတာ့ နိုင္ငံတကာမွာ ဘေလာဂ့္ေတြကို ဘယ္လိုသံုးေနၾကပါလားဆိုတာကို စူးစမ္းေလ့လာၾကည့္ဖို႔လိုအပ္လာပါျပီ ။ နိုင္ငံေပါင္းစံုမွာေရာက္ရွိေနၾကတဲ့ျမန္မာေတြ စုေ၀းနားခို စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္မႈရေစတဲ့ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေနရာတခုအျဖစ္ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကတည္ရွိေနတာဟာ မေကာင္းတဲ့အခ်က္ေတာ့မဟုတ္ပါဖူး ။ လူတိုင္းဟာဘ၀မွာေရြးခ်ယ္မႈေတြရွိ္ၾကတယ္ ။ တခ်ိဳ႔က စိတ္ေျဖသာရာအတြက္ပဲဦးစားေပးေရြးခ်ယ္ ဘယ္လိုအေျခအေနေရာက္ေရာက္ တင္းတိမ္တတ္ၾကတယ္ ။ တခ်ိဳ႔ကေတာ့ ဘ၀မွာအျမဲတိုးတက္ရာ တိုးတက္ေၾကာင္းကို ရွာၾကံေနတတ္ၾကတယ္ ။ ပထမအဖြဲ႕လူေတြအတြက္ေတာ့ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကဟာ အတိုင္းအတာတခုအထိအက်ိဳးျပဳေနနိုင္တာျမင္ရေပမယ့္ ၊ ဒုတိယအဖြဲ႔ကလူမိ်ဳးေတြအတြက္ေတာ့ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကက အခြင့္အလမ္းသိပ္ေပးတဲ့ပံုမေပၚေသးပါဖူး ။

ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကာလက ျမန္မာျပည္ထဲကသတင္းေတြအလ်င္အျမန္ျဖန္႔ေပးနိုင္တယ္ဆိုျပီး ကမာၻကအသိအမွတ္ျပဳခံခဲ့ရတဲ့ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြဟာ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ မေသခ်ာမေရရာတဲ့သတင္းေတြပါ၀င္ေနတဲ့ လူမႈဆက္ဆံေရးခ်ိတ္ဆက္ျခင္း (social networking) ကိုအသားေပးေနတဲ့အဆင့္မိ်ဳးေလာက္မွာေရာက္ေနတာနဲ႔ပဲ တင္းတိမ္ၾကေတာ့မလား ။ အက်ိဳးမရွိတဲ႔ျငင္းခုန္ျခင္းေတြ အတၱအျပည့္နဲ႔ရန္လိုမႈေတြၾကား ဘေလာဂ့္ေပၚကအခ်ိန္ေတြကိုကုန္ေစေတာ့မလား ။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ့္တိုးတက္ရာတိုးတက္ေၾကာင္းအတြက္ေရာ ကိုယ္နဲ႔ယဥ္ပါးေနတဲ့ဘေလာဂ့္ေတြကို အသံုးခ်ဖို႔စိတ္မကူးၾကေတာ့ဖူးလား ။

စိစစ္ေရး (censorship) မွာ ကမာၻ႔အခ်ဳပ္ခ်ယ္ဆံုးနိုင္ငံေတြထဲပါ၀င္တဲ့ ျမန္မာနို္င္ငံကျပည္သူေတြအတြက္ေတာ့ အင္တာနက္ေပၚကဘေလာဂ့္ေတြဟာ သူတို႔မေရာက္နို္င္တဲ့ေလာကကို၀င္ေရာက္ခြင့္ေပးတဲ့ ျပတင္းေပါက္လိုပါပဲ ။ အဲဒီျပတင္းေပါက္ကေန ျမင္ေတြ႔ခြင့္ရတဲ့အေတြ႔အၾကံဳေတြကို သူတို႔စိတ္၀င္စားၾကမယ္ ၊ သင္ၾကားခြင့္ရတဲ့နည္းပညာေတြဟာ သူတို႔အတြက္တန္ဖိုးရွိလိမ့္မယ္ ။ နုိင္ငံရပ္ျခားမွာေရာက္ေနတဲ့ျမန္မာလူမိ်ဳးေတြဟာ ကိုယ့္အမိေျမမွာ တံခါးပိတ္ မ်က္စိပိတ္ အေမွာင္ခ်ထားခံေနရတဲ႔ ကိုယ့္နိုင္ငံသားေတြအတြက္ ဒီဘေလာဂ့္ေတြကိုသံုးျပီး ပညာဒါနေတြလွဴဒါန္းနိုင္မယ့္ အခြင့္အလမ္း ၊ အက်ိဳးရွိတာေတြ လုပ္ေပးနိုင္မယ့္အခြင့္အလမ္းေတြရွိတာ ဘေလာဂ့္ေရးသူတိုင္းသိေစခ်င္ပါတယ္ ။

ရွာေဖြေလ ေတြ႔ရွိေလလို႔ဆိုနိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းကို မရွာေဖြရင္ေတာ့ ကိုယ့္ေရွ့ေမွာက္မွာရုပ္လံုးျပလာခဲ့ရင္ေတာင္ ျမင္ေတြ႔နိုင္ဖို႔ခဲ့ယဥ္းပါတယ္ ။ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကဟာလည္း ျမန္မာျပည္ထဲကျပည္သူေတြအတြက္ အက်ိဳးရွိတဲ့ျပတင္းေပါက္တေပါက္ျဖစ္လာဖို႔တင္မက ၊ ျပည္ပေရာက္ျမန္မာဘေလာဂါ့ေတြရဲ႔အရည္အခ်င္းကို ပိုမိုတိုးတက္လာနိုင္ေအာင္ ေပးနိုင္တဲ့အခြင့္အလမ္းေတြရွိေနပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခြင့္အေရးေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္မလားဆိုတာကေတာ့ ျမန္မာဘေလာဂါ့ေတြေပၚမွာပဲ လံုးလံုးလ်ားလ်ားမူတည္ေနပါတယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်လို္က္မိပါေတာ့တယ္ ။


ဤေဆာင္းပါးကို သံလြင္မဂၢဇင္း ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ဧျပီလထုတ္ အတြဲ (၃) အမွတ္ (၂) တြင္ေဖာ္ျပျပီးျဖစ္သည္ ။