ပံုမွန္ ကေလး၊ ပံုမွန္ ဆရာ

သိန္းႏိုင္

“စာသင္ခန္းအတြင္းမွာ “ပံုမွန္” ကေလးေတြရွိေနျခင္းဟာ အေရးၾကီးသလို သင္ခန္းစာအစီအစဥ္ေတြ ေရးဆြဲျပီး အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ စာသင္ခန္း ပတ္၀န္းက်င္ကို ဖန္တီး ေပးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ “ပံုမွန္”ဆရာမ်ားဟာလည္း အေရးၾကီးတာကို သတိျပဳသင့္ပါတယ္။”


အျငိမ္မေနဘဲ အျမဲတမ္း တက္ၾကြ လႈပ္ရွား ေဆာ့ကစားေနတဲ့ ကေလးကို “အေဆာ့သန္သူ” “ ေမ်ာက္ရံႈးေအာင္ ေဆာ့သူ” “ဂဏႇာမျငိမ္သူ” ရယ္လို႔ လူၾကီးေတြက အလြယ္တကူ ကင္ပြန္းတပ္ ေခၚေ၀ၚေလ့ရွိၾကေပမယ့္ ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးအမ်ားစု အတြက္ေတာ့ ဒါဟာ ပံုမွန္အေျခအေနဘဲျဖစ္တယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ဆိုပါတယ္။ “ပံုမွန္ျဖစ္ျခင္း” ႏွင့္ “ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္း” ဆိုိတဲ့စကားရပ္ေတြရဲ႕ ကြာဟခ်က္ကို ပညာေရး စိတ္ပညာရွင္ေတြကလည္း မၾကာခဏ ဆိုသလို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရာမွာ ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲ ႏိုင္လွပါတယ္။ အျခားသူတပါးရဲ႕ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးကို အျမင္ က်ဥ္းက်ဥ္းနဲ႔ ဆံုးျဖတ္တတ္ေလ့ရွိၾကတာပါ။

ကေလးအမ်ားစုကေတာ့ တက္ၾကြျပီး အျငိမ္မေနလိုၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ခန္႔မွန္းရခက္ျပီး ေျပာင္းလဲေနတဲ့ အျပဳအမူ ေတြကို ျပဳမူတတ္ၾကျပန္ပါတယ္။ လက္မခံႏိုင္စရာရယ္လို႔လည္း အျမဲတမ္း မရႈျမင္သင့္ပါဘူး။

တသီးပုဂၢ သေဘာေဆာင္တဲ့ သေဘာသဘာ၀ရွိတဲ့အတြက္ စာသင္ခန္းအတြင္း အျပဳအမူေတြကို တိတိက်က် သတ္သတ္မွတ္မွတ္ မ်ဳိးတူစုစည္း တင္ျပဖို႔ဆိုတာ အေတာ္မလြယ္တဲ့အရာပါ။ အသင့္ေတာ္ဆံုး ေလ့လာ ႏိုင္တာ ကေတာ့ ဆက္စပ္ေနတဲ့ မ်ဥ္းေျဖာင့္ပံုစံနဲ႔သာ အျပဳအမူ ပံုသဏၭာန္ေတြကို တင္ျပ ေဆြးေႏြးႏိုင္တာပါ။

ပံုမွန္ကေလးႏွင့္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ကေလးဆိုတာ

စာသင္ခန္းအတြင္း စာသင္ၾကားျခင္းႏွင့္ သင္ယူျခင္းျဖစ္စဥ္တြင္ ပံုမွန္ အျပဳအမူကို ေအာင္ျမင္တဲ့ သင္ၾကားျခင္းႏွင့္ သင္ယူျခင္းျဖစ္ေျမာက္ေစမႈအရ တုန္႔ျပန္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမ်ားနဲ႔ သတ္မွတ္ႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။
ဒီအဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္အရဆိုရင္ ပံုမွန္ျဖစ္ျခင္းဆိုတာ ေက်ာင္းသားမ်ားသာမကဘဲ ဆရာႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္ေနတယ္။ (ထိေရာက္တဲ့ ေလ့လာသင္ယူမႈ အျမင့္မားဆံုးရရွိေစဖို႔) စာသင္ခန္းအတြင္းမွာ “ပံုမွန္” ကေလးေတြရွိေနျခင္းဟာ အေရးၾကီးသလို သင္ခန္းစာအစီအစဥ္ေတြ ေရးဆြဲျပီး အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ စာသင္ခန္း ပတ္၀န္းက်င္ကို ဖန္တီး ေပးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ “ပံုမွန္”ဆရာမ်ားဟာလည္း
အေရးၾကီးတာကို သတိျပဳသင့္ပါတယ္။

အျပဳအမူပိုင္းမွာ ပံုစံေျပာင္းလဲ လုပ္ေဆာင္ေစျခင္းဆိုင္ရာ behavior modification ေလ့လာမႈ စာတမ္း ေတြဟာ ေက်ာင္းသားရဲ႕ အျပဳအမူကို အဓိအားျဖင့္ ေလ့လာထားေပမဲ့ စာသင္ခန္းအတြင္း စံလြဲေနတဲ့ အျပဳအမူေတြကို ေလ့လာမႈမ်ားေတာ့ မရွိသေလာက္ ရွားပါးလွပါတယ္။

ဆရာအတတ္ပညာေရး နည္းျပတစ္ဦးအေနနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ေက်ာင္းဆရာဆရာမေလာင္း သင္တန္းသူ သင္တန္း သားေတြကို မိမိကိုယ္ကို ျပန္လွန္စစ္ေဆးျခင္းအတြက္ အခ်ိန္ယူလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ကို မၾကာခဏ တုိက္တြန္း ရေလ့ ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ စိတ္ခံစားမႈဆိုင္ရာ မလံုျခံဳေစတဲ့ အေျခအေနေတြ အပါအ၀င္ ပုဂၢလ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ေလ့လာေတြ႔ရွိမႈေတြ အရဆိုရင္ေတာ့ မိမိရဲ႕ အတြင္းပုဂၢလ ပဋိပကၡေတြကို တည္ျငိမ္စြာနဲ႔ နည္းမွန္လမ္းမွန္ ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔ အေျခအေနေကာင္းရရွိသူ ဆရာအေနနဲ႔ ေက်ာင္းသားကို ပိုျပီး ေလးေလးစားစား ဆက္ဆံႏုိင္ တယ္။ အျမင္က်ယ္က်ယ္ ထားတတ္တယ္။ ေက်ာင္းသားရဲ႕ အျပဳအမူကို စီမံတဲ့ေနရာမွာလည္း ျပင္းထန္ျပီး မလိုလားအပ္တဲ့ အျပစ္ေပး အေရးယူမႈေတြ မလုပ္ေတာ့ဘူး။ အျပဳအမူပိုင္းဆိုင္ရာ စံလြဲေနတဲ့ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားကိုလည္း ဆရာက်င့္၀တ္အရ လိုက္နာေစာင့္ထိန္းမႈေတြ၊ သင့္ေတာ္တဲ့ အျပဳအမူ ျပင္ဆင္ေပးမႈ ေတြကို စီမံႏိုင္တယ္။ အဲဒီအေျခအေနနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္လည္းရွိတတ္ပါတယ္။ ဆရာ၊ ဆရာမေတြရဲ႕ စိတ္ခံစားမႈ ဆိုင္ရာ မလံုျခံဳမႈေတြက ျဖစ္ေပၚလာရတဲ့ သင္ၾကားေရးဟာ ပံုမွန္မျဖစ္ဘူးလို႔ ဆိုရပါမယ္။

အဲဒီလိုပါဘဲ။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အျပဳအမူ စံလြဲေနျခင္းဟာ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ မျပည့္၀ျခင္းမွ တဆင့္ မေက်မနပ္ျဖစ္တဲ့ ခံစားခ်က္ေတြက ျမစ္ဖ်ားခံလာတာပါ။ အုပ္စုတြင္းမွ က်ဥ္ဖယ္ခံထားရျခင္း၊ ေက်ာင္းမွာ ေအာင္ျမင္မႈ မရရွိျခင္းနဲ႔ ရွင္သန္ျခင္းရဲ႕ အဓိပၸါယ္ေပ်ာက္ဆံုးေနရျခင္းေတြဟာ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားေတြကို အိမ္မွာ၊ ေက်ာင္းမွာ၊ စာသင္ခန္းအတြင္းမွာ စံလြဲေနတဲ့ အျပဳအမူေတြကို ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ဖို႔ တြန္းအားေပးေနတဲ့ အခ်က္ေတြျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြဟာ အႏုတ္လကၡဏာ ေဆာင္တဲ့ အျမင္သေဘာထားေတြ (လူအဖြဲ႔စည္းနဲ႔ ကင္းကြာလာရျခင္း) နဲ႔ သီးျခားလုပ္ေဆာင္တတ္ျခင္း (ဖ်က္ဆီးလိုစိတ္နဲ႔ အၾကမ္းဖက္လိုစိတ္) အျပဳအမူေတြကို ျပဳမူလာၾကတာပါ။

ေနာက္ဆက္တြဲ အခ်က္တစ္ခ်က္

အျပဳအမူဆိုင္ရာ တည္ျငိမ္မႈမရွိျခင္း၊ ေျပာင္းလဲလြယ္ျခင္းဟာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ ရွိတယ္ ဆိုတာကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ စံလြဲေနတယ္ရယ္လို႔ ဆိုရမယ့္ အျပဳအမူအားလံုးဟာလည္း လက္မခံသင့္ဘူးရယ္ လို႔ေတာ့ ေျပာလို႔ မရျပန္ပါဘူး။

စံလြဲေနတဲ့ အျပဳအမူေတြက ဘာေတြလဲ။ ဘယ္လိုအေျခအေနဆိုရင္ အထူး သတိထားသင့္သလဲ။ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား အခ်င္းခ်င္း (ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသား---ရြယ္တူ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ား) မတူညီတဲ့ အျပဳ အမူေတြ (ဥပမာ - နံရံေတြေပၚမွာ အရုပ္ေတြ၊ စာေတြ၊ ေဆးေတြ ေရးျခစ္ျခင္း၊ အျခား ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား ေတြကို ထိုးၾကိတ္ျခင္း၊ သင္ခန္းစာကို အေလးမထား၊ အာရံုမစိုက္ျခင္း) စတဲ့ အခ်က္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဆရာ-- ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသား ဆက္ဆံေရးမွာေတာ့ (ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အာရံုစိုက္မႈရရွိေအာင္ ငယ္သံ ပါေအာင္ ေအာ္ျခင္း၊ ကေလးရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို က်ဆင္း ေစေလာက္ေအာင္ ျပင္းထန္တဲ့၊ ခါးသီးတဲ့ အျပစ္ေပး အေရးယူျခင္း၊ အျခားေသာ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ားရဲ႕ အျမင္မွာ အထင္မွားေစေလာက္တဲ့ ဆရာ-တပည့္ ဆက္ဆံေရး) စတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ စာသင္ခန္းနဲ႔ ေက်ာင္းေတြမွာ ဒီလိုအျပဳအမူေတြ ထပ္တလဲလဲ ျဖစ္ေနမယ္ ဆိုရင္ ေအာင္ျမင္တဲ့ စာသင္ၾကားျခင္းနဲ႔ စာသင္ယူျခင္းအတြက္ အခက္အခဲရွိေနပါျပီ။

ဆရာဆရာမဟာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အာရံုစူးစိုက္မႈရရွိေအာင္လို႔ ငယ္သံပါေအာင္ ဟစ္ေအာ္ ရတဲ့အခါမွာ ကေလးေတြရဲ႕ ေလးစားမႈနဲ႔ ယံုၾကည္မႈကို ဆံုးရံႈးရေတာ့မယ္။ စာသင္ခန္းဟာ ပိုျပီးေတာ့သာ ဆူညံလာမယ္၊ စာသင္ၾကားျခင္း အရည္အေသြးကို ထိခိုက္လာေတာ့မယ္။ အျခားတဖက္မွာလည္း စာသင္ၾကားျခင္းကို အာရံုမစိုက္တဲ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားကေတာ့ စာေမးပြဲေတြမွာ အဆင္မေျပ ျဖစ္ရေတာ့တယ္။

စံလြဲေနတဲ့ အျပဳအမူေတြဟာ စာသင္ခန္းတြင္းမွာ ရွိေနတဲ့ (ဆရာနဲ႔ ေက်ာင္းသားအားလံုး) သူေတြရဲ႕ လံုျခံဳမႈကို ျခိမ္းေျခာက္ျခင္းဘဲျဖစ္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အျခားကေလးေတြကို ထိုးၾကိတ္တတ္တဲ့ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားဟာ ျပင္းထန္တဲ့ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရေစႏုိင္မယ္။ ျပင္းျပင္းထန္ထန္၊ ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း (ျပဳမူ၊ ေျပာဆို) အေရးယူတတ္တဲ့ ဆရာက်ျပန္ေတာ့ ကေလးေတြရဲ႕ ရုပ္ပုိင္း၊ စိတ္ပိုင္း ဒဏ္ရာကိုျဖစ္ေစတယ္။ ဒီလုိအျပဳအမူေတြ၊ လုပ္ရပ္ေတြဟာ စာသင္ၾကားေပးရန္ စိတ္ေစတနာႏွင့္ စာသင္ယူလိုတဲ့ စိတ္ဆႏၵတို႔ အေပၚ မ်ားစြာ ထိခိုက္တယ္ဆိုတာပါ။

ေနာက္ထပ္အခ်က္တစ္ခ်က္ကေတာ့ စံလြဲေနတဲ့အျပဳအမူေတြကို ေလ့လာရာမွာ မတူညီတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ ေနာက္ခံ အေျခအေနေတြက ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အျပဳအမူေတြ ဟုတ္၊ မဟုတ္ဆိုတာကိုလည္း ထည့္သြင္း စဥ္းစား ရပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အာရွတိုက္က ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြဟာ ယဥ္ေက်းမႈအရ ဆရာဆရာမမ်ားနဲ႔ စကားေျပာတဲ့ အခါမွာ မ်က္လံုးခ်င္း တည့္တည့္ၾကည့္ျပီး ေျပာဆိုေလ့မရွိၾကပါဘူး။ မ်က္လံုးခ်င္း တည့္တည့္ၾကည့္ျပီး စကားမေျပာ တာဟာ ယဥ္ေက်းမႈအရ၊ အျပဳအမူအရ စံလြဲေနတယ္ရယ္လို႔ မဆိုႏိုင္ပါ။

သိန္းႏိုင္

သိမႈျဖစ္စဥ္အတြက္ အဆင္ေျပေသာ သင္ၾကားျခင္း

သိန္းႏိုင္

“ဆရာဆရာမမ်ားအေနျဖင့္ ကေလးမ်ား ေလ့လာေနသည့္ သင္ခန္းစာအသစ္တို႔ကို သိရွိထားႏွင့္ျပီးေသာ အေၾကာင္းအရာတို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ေရရွည္မွတ္ဉာဏ္တြင္ သိုမွီးသိမ္းဆည္းရန္ လံႈ႕ေဆာ္ေပးရာ ေရာက္ပါသည္။ ”

ေက်ာင္းဆရာမ်ားအေနျဖင့္ စာသင္ခန္းအတြင္း သင္ၾကားျခင္းရလဒ္ေကာင္းႏွင့္ ထိေရာက္မႈ ရွိေစရန္အတြက္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ သင္ယူေလ့လာပံုမႈ အေပၚတြင္ သက္ေရာက္မႈရွိသည့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို နားလည္ထားသင့္ပါသည္။ လူသား၏ သိမႈဆုိင္ရာ အလုပ္လုပ္ေဆာင္ပံုကို နားလည္ထားျခင္းျဖင့္ စာသင္ၾကားျခင္းႏွင့္ သင္ယူျခင္းတို႔ကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစပါမည္။

ဆရာကိုယ္တုိင္ တီထြင္ဖန္တီးထားသည့္ စာသင္ၾကားျခင္း နည္းလမ္းမ်ဳိးစံုကို အသံုးျပဳသင္ၾကားျခင္းေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ စိတ္ပါ၀င္စားမႈ၊ ႏုိးၾကားတက္ၾကြမႈကို လံႈ႕ေဆာ္ေပးႏုိင္ပါသည္။ ထိုနည္းတူစြာပင္ သင္ၾကားရန္ ေရြးခ်ယ္ထားသည့္ အေၾကာင္းအရာေၾကာင့္လည္း ေက်ာင္းသားအေနျဖင့္ အသိပညာကို ရရွိျခင္း၊ နားလည္ျခင္းႏွင့္ လက္ေတြ႔ အသံုးခ်ႏိုင္ျခင္း တုိ႔အေပၚတြင္ သက္ေရာက္မႈရွိေနပါသည္။ သင္ၾကားမည့္ အေၾကာင္းအရာကို သင့္ေတာ္စြာ မေရြးခ်ယ္ျခင္း၊ သိမႈျဖစ္ထြန္းေစရန္ သင့္ေလ်ာ္မႈ မရွိဘဲ တက္ၾကြေသာ သင္ယူမႈျဖစ္ေစရန္ အားထုတ္ျခင္းမွာ ဂိုးအၾကိမ္ၾကိမ္ သြင္းေသာ္ျငားလည္း တစ္ဂိုးမွ မ၀င္ဘဲ ရွိေနသည္ႏွင့္ တူေနပါသည္။

သိမႈစိတ္ပညာ cognitive psychology ဆိုင္ရာ ေလ့လာ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ သင္ၾကားမည့္ အေၾကာင္းအရာ မ်ားႏွင့္ မည္သို႔ သင္ၾကားပံုတုိ႔မွာ သင္ၾကားျခင္း-သင္ယူျခင္း ရလဒ္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။

ႏုိင္ငံတကာပညာေရးစနစ္မ်ားအတြင္းရွိ ဖတ္စာအုပ္မ်ားကို ေလ့လာၾကည့္ပါက သိသာ၊ ျမင္သာပါသည္။ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ရန္အတြက္ အေၾကာင္းအရာတို႔ကို စိတ္၀င္စားဖြယ္၊ တက္ၾကြဖြယ္၊ ကိုယ္တုိင္ လုပ္ေဆာင္လုိစိတ္ျဖစ္ဖြယ္ တင္ဆက္ထားျပီး အေရာင္စံုလင္စြာလည္း ခ်ယ္မႈန္းထားၾကသည္။ စာသင္ခန္းအတြင္းျဖစ္ေစ၊ ကိုယ္တိုင္ ေလ့လာရာတြင္ ျဖစ္ေစ ပိုမိုစိတ္၀င္စားေစႏိုင္ေသာ္ျငားလည္း ေအာင္ျမင္ေသာ ေလ့လာမႈျဖစ္ေစရန္ အျခားအရာမ်ားလည္း လိုအပ္ပါေသးသည္။ သင္ခန္းစာ မည္မွ် ရႈပ္ေထြးသည္ႏွင့္ မဆိုင္ပါ။

သင္ယူေလ့လာရန္ အေၾကာင္းအရာတို႔မွာ လြယ္သည္ျဖစ္ေစ၊ ခက္ခဲသည္ျဖစ္ေစ ဤအခ်က္မ်ားကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားျခင္းျဖင့္ ပိုမိုထိေရာက္ေသာ သင္ယူျခင္းကို ျဖစ္ေစႏုိင္ရာသည္။

နည္းနည္းစီ သင္ၾကားျခင္း

သင္ယူေလ့လာရမည့္ အေၾကာင္းအရာတို႔ကို ပိုင္းျခားလ်က္ နည္းနည္းစီ သင္ၾကားျခင္းမွာ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ မွတ္ဥာဏ္ႏွင့္ သိနားလည္မႈတို႔အတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျဖစ္ေစသည္။ သင္ယူေနစဥ္ကာလအတြင္း အလုပ္လုပ္ေနသည့္ မွတ္ဥာဏ္မွာ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္စြမ္းႏွင့္ အခ်ိန္ကာလ ကန္႔သတ္ခ်က္ရွိသည္ကို သုေတသနမွ ေလ့လာေတြ႔ရွိထားပါသည္။ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ျဖစ္ေစ မွတ္ဥာဏ္၏ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မႈမွာ သတင္းအခ်က္အလက္ အနည္းငယ္ကိုသာလွ်င္ ထိန္းသိမ္းႏို္င္စြမ္းျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ေလရာ တစ္ခ်ိန္တြင္ အေၾကာင္းအရာတစ္ခု၊ အေတြးအျမင္တစ္ကြက္၊ ကၽြမး္က်င္မႈ တစ္ပိုင္းေလာက္ကိုသာ အခ်ိန္ႏွင့္ ကိုက္ညီစြာ သင္ၾကားသင့္ပါ၏။

အေတြးအေခၚ၊ ယူဆခ်က္တစ္ခုခုကို တင္ျပေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ ယင္းကို ခ်ဲ႕ထြင္ရွင္းလင္းျခင္း၊ ဥပမာေပးျခင္း၊ တစ္တန္းလံုး ေဆြးေႏြးေစျခင္းတို႔မွာ ေက်ာင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ ျပန္လွန္ေတြးေတာခ်ိန္ ရရွိေစျပီး အေၾကာင္းအရာ၊ အခ်က္အလက္တို႔ကို ပိုမိုေၾကညက္ နားလည္ေစပါမည္။

ေတြးေတာစဥ္းစားစရာ တစ္ခုခုအေပၚတြင္ အခ်ိန္ယူ သင္ၾကားသည့္အခါ၀ယ္ ေက်ာင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ ဆင္ျခင္ေလ့လာရန္၊ အဓိပၸါယ္ေဖၚရန္ႏွင့္ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္တြင္ သိမ္းဆည္းရန္ လံုေလာက္ေသာ အခြင့္အေရး ကို ရရွိမည္ မဟုတ္ပါလား။ ေလာေလာဆယ္ (သင္ယူေနဆဲ) အလုပ္လုပ္ေနသည့္ မွတ္ဥာဏ္မွာ သင္ယူျခင္း ျဖစ္စဥ္တြင္ ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ သိမႈနယ္ပယ္အတြင္း ၀င္လာျခင္းျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းအရာ၊ အခ်က္ အလက္ မ်ားစြာကို တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ အလွ်ံပယ္ တင္ဆက္ျခင္း၊ သင္ၾကားျခင္းတို႔မွာ အသိပညာတို႔ကို ရရွိေစရန္ႏွင့္ ဗဟုသုတတို႔ကို ေရရွည္ မွတ္ဥာဏ္တြင္ သိမ္းဆည္းရန္ အခက္အခဲရွိ၏။

ကေလး၏ ဘ၀၊ ျပင္ပေလာကႏွင့္ ဆက္စပ္ေပးျခင္း….

(လတ္တေလာ) ရွင္သန္ အလုပ္လုပ္ေနသည့္ မွတ္ဥာဏ္တြင္ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ၀င္ေရာက္လာသည့္ အခ်က္အလက္တို႔ကို ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္တြင္ သိုမွီး သိမ္းဆည္းထားႏုိင္သည္။ ဆန္႔က်င္ဘက္တစ္ခုမွာမူ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္မွာ မတို္င္းတာႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပင္ ၾကီးမားက်ယ္ျပန္႔မႈ ရွိေနျခင္းႏွင့္ အခ်က္အလက္ကို ကန္႔သတ္မႈမရွိဘဲ သိုမွီးႏိုင္စြမ္းပင္ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၀ ခုႏွစ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ စိတၱေဗဒပညာရွင္ ေအဒရီးယန္ ဒင္မန္း ဒီ ဂရု၏ သုေတသန ေလ့လာမႈအရ ကမၻာေက်ာ္ စစ္တုရင္သမားႏွင့္ လူသစ္တန္းတို႔အၾကား အဓိက ကြာဟခ်က္မွာ အံ့အားသင့္ဖြယ္ရာ ေရႊ႕ကြက္ (သို႔မဟုတ္) လတ္တေလာ မွတ္ဉာဏ္အား ၾကီးမားျခင္း တို႔ေၾကာင့္ မဟုတ္ပါ။ သမၻာရင့္ စစ္တုရင္သမားတို႔၏ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္ထဲတြင္ လက္ေတြ႔ ကစားကြက္ ပံုစံမ်ဳိးစံုတို႔ကို က်ယ္ျပန္႔စြာ သိုမွီး သိမ္းဆည္းထားႏုိင္ျခင္းပင္။ ကစားေနစဥ္တြင္ သိုမွီးသိမ္းဆည္းထားသည့္ ကစားကြက္ပံုစံမ်ားထဲမွ ထုတ္ႏုတ္ယူျခင္းႏွင့္၊ လက္ရွိကစားကြက္ႏွင့္ လိုက္ဖက္မည့္ အေကာင္းဆံုး ေရႊ႕ကြက္ကို သိျမင္ႏိုင္စြမ္းကို ဆိုလိုပါသည္။

အျခားေသာ စိတၱေဗဒပညာရွင္တို႔၏ ျပႆနာ အေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး စူးစမ္းေလ့လာမႈမ်ားကလည္း ေရရွည္မွတ္ဉာဏ္သည္ အဆင့္ျမင့္ ေတြးေတာ စဥ္းစားျခင္းႏွင့္ သင္ယူေလ့လာျခင္းတို႔အတြက္ အေရးပါသည္ဟု ေထာက္ျပထား၏။

ဆရာဆရာမမ်ားအေနျဖင့္ ကေလးမ်ား ေလ့လာေနသည့္ သင္ခန္းစာအသစ္တို႔ကို သိရွိထားႏွင့္ျပီးေသာ အေၾကာင္းအရာတို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္တြင္ သိုမွီးသိမ္းဆည္းရန္ လံႈ႕ေဆာ္ေပးရာ ေရာက္ပါသည္။ သင္ခန္းစာအေဟာင္းတို႔ကို ျပန္လွန္ေလ့က်င့္ေစျခင္း၊ အသစ္ႏွင့္ အေဟာင္းဆက္စပ္ေပးျခင္း၊ အေဟာင္းအခ်င္းခ်င္း၏ ဆက္ႏြယ္မႈတို႔ကို ရွာေဖြေစျခင္း၊ သိရွိထားျပီးေသာ အေၾကာင္းအရာအေပၚတြင္ အေျခခံျပီး အသိအသစ္တို႔ကို ထပ္ဆင့္ တည္ေဆာက္ျခင္းတို႔မွာ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္ထဲတြင္ သိမ္းဆည္းႏိုင္ရန္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါသည္။

သင္ၾကားေရး ကိရိယာမ်ား

အသိပညာတို႔ကို အစိတ္အပိုင္းငယ္ေလးမ်ားအျဖစ္ ျဖတ္ေတာက္၍ သင္ၾကားေပးျခင္းႏွင့္ အသစ္ႏွင့္ အေဟာင္း ဆက္စပ္ေပးျခင္း တို႔ကို ထိေရာက္စြာ ေန႔စဥ္ပင္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါသည္။ စနစ္တက်ျပင္ဆင္ထားရွိေသာ သင္ခန္းစာ ဖြဲ႔စည္းပံု organizers၊ အယူအဆ ဆက္စပ္ပံု (concept maps)၊ အေတြးေျမပံု (mind map)၊ ပေဟဠိမ်ား၊ ဉာဏ္စမ္းမ်ားတို႔မွာ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ရာေကာင္းလွပါသည္။
သိန္းႏိုင္

ပညာရွာရာ စိတ္၏ လြတ္လပ္မႈ

သူရိန္ထက္လင္း
(စပယ္ျဖဴ မဂၢဇင္း အမွတ္ (၁) ဇြန္လ၊ ၂၀၀၄)

ပညာေရးလက္ေတြ႕ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ စိတ္ပညာ၏ ပါ၀င္ကူညီမႈကို ေရွ႕အခန္း၌ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။ ယင္းမွာအျခားမဟုတ္။ ကေလးပညာေရး ပ်ဳိးေထာင္မႈ၌ ဘာသာပညာသက္သက္ သင္ၾကားပို႕ခ်ေပးျခင္းကို အဓိကမထားဘဲ ကေလးတို႔၏ ဗီဇစြမ္းရည္ ဘ၀လိုအင္ အျပဳအမူႏွင့္ စိတ္ပါ၀င္စားမႈမ်ားကိုပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရန္ျဖစ္သည္။ ပညာေရးသည္ လူႏွင့္ ဆက္လုပ္ရေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္သည္။ လက္သမားဆရာကဲ့သို႔ သစ္တံုး သစ္ေခ်ာင္းမ်ားကို သြင္းယူရသည္မဟုတ္။ မကၲင္းနစ္ ဆရာကဲ့သို႔ စက္ပစၥည္းကိရိယာတို႔ျဖင့္ကိုင္တြယ္ တပ္ဆင္ရသည္ မဟုတ္။ အဖိုးတန္ သက္ရွိ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္သည္။ သည့္အတြက္ ပညာေရးသည္ အမွားအယြင္းမခံ။

ပညာေရးလက္ေတြ႕ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈလုပ္ငန္းစဥ္အတြင္း တစ္စံု တစ္ရာ အမွားအယြင္းရွိပါက ကေလးငယ္တို႕၏ ဘ၀ တစ္ေလ်ွာက္လံုး တိမ္းပါးသြားႏိုင္သည္။ ဆက္လက္ ေတြးယူေသာ္ အနာဂတ္ လူငယ္မ်ား၏ ဘ၀ အရည္ အေသြးႏွင့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေရးရာ အလံုးစံုတို႔သည္ပင္ ဆုတ္ယုတ္ နိမ့္ပါးသြားႏိုင္သည္။သည့္အတြက္ ပညာေရး၌ ကေလးတို႕၏ ဗီဇစြမ္းရည္ပုန္းမ်ားႏွင့္ ကာယစိတၲ အရည္အေသြးတို႔ကို နည္းမွန္လမ္းမွန္ျဖင့္ ျမႇင့္တင္ေပးရမည္။ အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း ကေလးတို႕အေနျဖင့္ ဘဝအေႏွာင္အတန္း တို႔မွ လြတ္ေျမာက္ၿပီး စိုးရိမ္ေသာက ဗ်ာပါဒ ကင္းကင္းျဖင့္ ပညာရွာေဖြခြင့္ ရွိေစရန္ လိုေပသည္။

လူတြင္ရုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္းဘဝလိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိသည္။ ဘဝလိုအင္မ်ားရွိသည္။ ဆာေလာင္သည့္အခါ အစာ လိုမည္။ ေရဆာသည့္အခါေရလိုသည္။ ေအးသည့္အခါ အဝတ္လိုမည္။ နာက်င္ ေဝဒနာ ခံစားရသည့္အခါ ေဆးဝါးကုသမႈလိုမည္။ ယင္းတို႕ကို ရုပ္ဘဝလိုအပ္ခ်က္မ်ားဟု ဆိုႏိုင္ေပသည္။ ထို႕အတူတစ္ကိုယ္ရည္ အထီးက်န္သည့္အခါ အေပါင္းေဖာ္လိုမည္။ ပ်င္းရိၿငီးေငြ႕ေသာအခါ ေျဖေဖ်ာ္မႈလိုမည္။ စိတ္အားငယ္ေသာခ်ိန္ အားေပးျမႇင့္တင္မႈလိုမည္။ ယင္းတို႕ကို စိတ္ဘဝ လိုအပ္ ခ်က္မ်ားဟု ဆိုႏိုင္သည္။ ယင္းလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို မူတည္၍ စားေကာင္းေသာက္ဖြယ္ ဘဝလံုၿခံဳမႈ သူငယ္ခ်င္း မိတ္ေဆြ ဝင္ေငြ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈ အပန္းေျဖ နားေနမႈ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းႏွင့္ လြတ္လပ္မႈမ်ားကို အလိုရွိၾကပါလိမ့္မည္။ သို႕ရာတြင္ လူတိုင္းလူတိုင္းသည္ ယင္းလိုအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ လိုအင္မ်ားကို အျပည့္အဝ ျဖည့္ဆည္းခံစားရမည္မဟုတ္ေပ။ အထူးသျဖင့္ ပညာ ရွာေဖြဆည္းပူး ေနေသာ ကေလးငယ္မ်ားအဖို႕ ယင္းဘဝလိုအင္မ်ား မျပည့္စံုပါက သူတို႕ေလးေတြ၏ ပညာေရး ခရီး တြင္ လမ္းမေပါက္ဘဲျဖစ္ႏိုင္သည္။ ပညာရွာရာ စိတ္၏လြတ္လပ္မႈဆိုရာ ဘဝလိုအင္တို႕မွ လြတ္လပ္ ရန္ (Freedom from wants)ႏွင့္ စိုးရိမ္ေသာက(အေၾကာက္တရား) တို႔မွ လြတ္လပ္ရန္ ( Freedom from anxiety & fear) တို႕ကို ညြန္းဆိုျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ယင္းတို႔ကိုရွင္းလင္းရန္ ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပမည့္ ကေလးငယ္ႏွစ္ဦး၏ ျပႆနာကို ေစာေၾကာၾကည့္ေစလိုပါသည္။

ပထမကေလးမွာ လူလတ္တန္းစား မိသားစုမွ ေမြးဖြားလာေသာ “ေဂ်ာ္နီ”ေလးျဖစ္သည္။ ကေလးက သူလိုခ်င္ ေနေသာ ေရာင္စံုခဲတံဘူးေလးကို မဝယ္ေပးသျဖင့္ မိခင္အား စိတ္ေကာက္ၿပီး ညစာမစားဘဲ အငတ္ခံေနသည္။ ဒုတိယကေလးမွာ ရရစားစားမိသားစုမွ ေမြးဖြားလာေသာ “ေရာ္ဂ်ာ” ေလးျဖစ္သည္။ ေရာ္ဂ်ာတို႕ မိသားစုမွာ ဆင္းရဲတြင္းနက္လွသျဖင့္ နပ္မွန္ေအာင္ပင္ မနည္း ရုန္းကန္ ေနရသည္။ ယခုလည္း ဖခင္အလုပ္မွ ျပန္မလာ ေသးသျဖင့္ ေရာ္ဂ်ာေလးမွာ ညစာမစားရေသးပါ။ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္မႈ ေဝဒနာကို ခံစားေနရသည္။

ျပႆနာမွာ “ညစာမစားသူခ်င္း အတူတူ မည္သူက လြတ္လပ္မႈ အခြင့္အေရးကို ပိုင္ဆိုင္ပါသနည္း” ဟူသည္ပင္၊ ရွင္းပါသည္။ ေဂ်ာ္နီေလးမွာ သူ႕မိခင္က ေရာင္စံုခဲတံဘူးေလး ဝယ္ေပးလ်ွင္ ဒါမွမဟုတ္ သူကိုယ္တိုင္စိတ္ဆိုးေျပလွွ်င္ ညစာကို အခ်ိန္မေရြးထ စားေသာက္ႏိုင္သည္။ ညစာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီးသူ႕မွာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ အျပည့္အဝရွိသည္။ ေရာ္ဂ်ာေလးမွာ အခ်ိန္မေရြးထ စားစရာ မရွိ။ ညစာကို သူမေရြးခ်ယ္သည့္ အျပင္ သူ႕ဖခင္အဆင္မေျပလ်ွင္ ညစာမွ စားရပါ့မလားဟု စိုးရိမ္ေသာက ျဖစ္ေနရရွာသည္။ သည့္အတြက္ ေဂ်ာ္နီေလးကို လြတ္လပ္သူအျဖစ္ ရႈျမင္ႏိုင္သည္။ ေရာ္ဂ်ာေလးမွာ ဆင္းရဲခ်ဳိ႕တဲ့ေသာ ဘဝေႏွာင္တည္းမႈကို ခံေနရသျဖင့္ လြတ္လပ္မႈ အခြင့္အေရးကို မခံစားရရွာ။ စိုးရိမ္ေသာကပင္ ျဖစ္ေနရရွာသည္။ ဆင္းရဲခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း ႏွင့္ ဘဝလိုအပ္ခ်က္မ်ား မျပည့္ဝျခင္းသည္ ပညာသင္ယူျခင္း၌ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ ဥပမာ.......

အိမ္မွ ထမင္းမစားဘဲ ေက်ာင္းသို႕လာရေသာ ကေလးသည္ အဘယ္မွာ အားအင္ ျပည့္ဝပါမည္နည္း။ ေက်ာင္းဆင္းအိမ္ျပန္ေသာအခါ ထမင္းမွစားရပါ့မလားဟု စိုးရိမ္ ေနရွာေသာ ကေလးသည္ အဘယ္မွာ စာသင္ေျဖာင့္ေပမည္နည္း။

ဆိုလိုသည္မွာ ဆင္းရဲခ်ဳိ႕တဲ့ေသာ မိသားစုဝင္ ကေလးမ်ား ပညာစိတ္ဝင္စားမႈနည္းပါးရျခင္းမွာ အေျခခံ ဘဝလိုအင္မ်ား မျပည့္ဝေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ မက္ဆီကန္ ေက်ာင္းသားေလးမ်ားသည္ ခရမ္းခ်ဥ္သီး ခူးခ်ိန္ရာသီတြင္ ေက်ာင္းသို႕မလာေပ။ မိဘမ်ားကို ဝင္ေရာက္ကူညီေနၾကရသည္။ သူတို႕အဖို႔စားဝတ္ေနေရး ျပည့္စံုေရးအတြက္ ကူညီရန္မွာ ေက်ာင္းမွန္မွန္တက္၍ ပညာသင္ယူျခင္းထက္ အေရး ႀကီးသကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။ သည့္အတြက္ အလ္လီဆင္ေဒးဗစ္ (Allison Davis) ကဲ့သို႕ ပညာရွင္မ်ားက “စား၀တ္ေနေရး မျပည့္စံုေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားအား စာသင္ေက်ာင္းကို ပိုမိုမက္ေမာလာေအာင္ ဘဝ ပညာ အေတြ႕အႀကံဳမ်ား လံုလံု ေလာက္ေလာက္ ျဖည့္ဆည္းေပးရမည္”ဟု အႀကံျပဳသည္။ လိုအပ္ပါက လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္လံုးက ပူးေပါင္းေျဖရွင္းရမည့္ ျပႆနာျဖစ္သည္။

လူသား၏ အျခားေသာ အေျခခံဘဝလိုအင္တစ္ခုမွာ ေဘးအႏၲရာယ္တို႕မွ ကင္းလြတ္ရန္ (ဝါ) ဘဝလံုျခံဳမႈ ရွိရန္ပင္ျဖစ္သည္။ ကေလးသည္ အစားအေသာက္အေနအထိုင္ မွန္ကန္ေသာေၾကာင့္ ကိုယ္ကာယ ဖံြ႕ၿဖိဳး ေနေပမည္။ က်န္းမာဝၿဖိဳးေနေပမည္။ သို႔ေသာ္မေတာ္တဆ ဒဏ္ရာရရွိျခင္း၊ အနာ ေရာဂါကူးစက္ျခင္း၊ ရုတ္တရက္ အႏၲရာယ္က်ေရာက္ျခင္းတို႕ေၾကာင့္ ေဘးရန္စႏိုင္သည္။ မည္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္မဆို ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ မႀကံဳေတြ႕လို၊ ဘဝကို လံုၿခံဳမႈ ရွိရွိ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ေနထိုင္လိုသည္။ သည့္အတြက္ အသြားအလာ အေနအထိုင္ ဆင္ျခင္ရသည္။ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား မႀကံဳေတြ႕ေစရန္ သတိထားေနၾကရသည္။ အနာေရာဂါ မကူးစက္ႏိုင္ရန္ သန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္ေသာ အစာကိုသာစားျခင္း၊ ေရာဂါကာကြယ္ေဆး မွီဝဲသံုးစြဲျခင္းတို႕ကိုျပဳရသည္။ လူသားတို႕ရင္ဆိုင္ႀကံဳ ေတြ႕ရမည့္ အႏၲရာယ္မ်ားတြင္ မေတာ္တဆ ထိခိုက္ နာက်င္မႈႏွင့္ ဖ်ားနာေရာဂါ ေရေဘး မီးေဘး ငလ်င္ေဘးစသည့္ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ လူမ်ဳိး ဘာသာ ပဋိပကၡ ခိုးဆိုးလုယက္ မၿငိမ္မသက္မႈ မ်ား စစ္ပြဲမ်ားစသည့္ လူမႈမတည္ၿငိမ္မႈ အႏၲရာယ္ဟူ၍ ခြဲျခားႏိုင္ေပသည္။

စစ္အတြင္းေက်ာင္းတက္ေနရေသာ ကေလးသည္ စိတ္၏လံုၿခံဳမႈတို႕ရရွိမည္ မဟုတ္ေပ၊ အိမ္ျပန္ေရာက္လို႕မွ ေဘးလြတ္ပါမည္လားဟုစိုးရိမ္ေနရွာသည္။ ေရႀကီးေနေသာ ေခ်ာင္းကို ျဖတ္ကာ အိမ္ျပန္ရမည္ကို ေတြးပူ ေနေသာ ကေလးသည္လည္း စာထဲစိတ္ဝင္စားမည္မဟုတ္ေပ။ ေသနတ္ သမားတို႕၏ ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရေသာ စာသင္ေက်ာင္းမ်ဳိးကိုလည္း မည္သည့္ကေလးမွ သြားခ်င္မည္ မဟုတ္ေပ။ အနာေရာဂါတို႕ ႏွိပ္စက္ခံေနရေသာ ကေလးသည္လည္း ပညာကို စိတ္လြတ္လက္လြတ္ သင္ယူဆည္းပူးႏိုင္မည္ မဟုတ္ေပ၊ ကေလးတို႔ ေဘး အႏၲရာယ္ ကင္းကင္း လံုၿခံဳမႈရွိရွိျဖင့္ ပညာသင္ ယူရန္ လိုအပ္ေပသည္။ သည့္အတြက္ ယေန႔ စာသင္ေက်ာင္း မ်ားတြင္ ေက်ာင္းက်န္းမာေရးႏွင့္ အျခား ေသာ လံုၿခံဳေရး ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ထားရွိေပးသင့္သည္။

ဘဝလံုၿခံဳမႈအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးရာမွာ ေဖာ္ျပပါ ရုပ္ဘဝလိုအပ္ခ်က္မ်ားအျပင္ စိတ္ဘဝလံုၿခံဳမႈ လိုအင္ကိိုလည္း ထည့္သြင္း စဥ္းစားရပါမည္။ ယင္းမွာ အျခားမဟုတ္ ပညာရွာရြယ္ ကေလးငယ္တုိ႔အား စိတ္၏ေက်နပ္ ႏွစ္သိမ့္မႈႏွင့္ ေႏြးေထြးလံုၿခံဳမႈကို ေပးႏိုင္စြမ္းေသာ ခ်စ္ျခင္းေမတၲာကို လိုလား ေတာင့္တမႈမွာ လူသားဘဝတြင္ အေရးပါေသာ စိတ္အေျခခံ လိုလားခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ခ်စ္ျခင္း ေမတၲာႏွင့္ ၾကင္နာယုယမႈကို မခံစား ရေသာ ကေလးသည္ ေရႏွင့္ေဝးေသာ ၾကာကဲ့သို႕ ဘဝ ေျခာက္ေသြ႔ႏြမ္းလ်ကာ ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ မခ်မ္းေျမ့ ႏိုင္ေပ။ ခ်စ္ခင္ၾကင္နာမႈကို ခံစားရေသာ ကေလး သည္ ေမတၲာတရား၏ အဖိုးထိုက္တန္ပံုကို သိနားလည္ၿပီး အျခားသူမ်ားအားလည္း ခ်စ္ခင္ ၾကင္နာေပလိမ့္မည္။

ကေလးငယ္တို.သည္ အစ္ကို အစ္မမ်ား လူႀကီးမိဘမ်ား၏ ခ်စ္ခင္ၾကင္နာမႈကို ရရွိလိုၾက သည္။ အေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ အိမ္တြင္ အခ်စ္မခံရေသာ ကေလးသည္ သူငယ္ခ်င္း မိတ္ေဆြ ဆရာ ဆရာမမ်ား၏ ခ်စ္ခင္ ၾကင္နာမႈကို ရရွိရန္လိုအပ္သည္။ သို႔မဟုတ္ပါက မိမိအား ဂရုစိုက္မည့္သူ မရွိဟု စိတ္အားငယ္ေပမည္။ ေက်ာင္းစာသင္ရာမွာလည္း စိတ္မပါျဖစ္တတ္သည္။

ခ်စ္ခင္ၾကင္နာမႈကို မခံစားရေသာ ကေလးသည္ စိတ္အားငယ္ျခင္း မေက်နပ္ မေရာင့္ရဲျခင္း ရြံရွာျခင္း ဝန္တိုျခင္းစသည့္ သဘာဝဆိုးမ်ား ဝင္ေရာက္လာတတ္ေပသည္။ ထိုအခါ စိတ္ထားဖြံ.ၿဖိဳးမႈ ဘက္တြက္ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္တတ္ၿပီး ဘဝျပႆနာမ်ားကိုလည္း ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႔ရႏိုင္သည္။ ခ်စ္ခင္ၾကင္နာမႈကို ရရွိေသာ ကေလးမွာမူ စိတ္၏ လံုၿခံဳမႈကို ခံစားရေပသည္။ ထို.ေၾကာင့္ အိမ္မွ ထြက္ႏိုင္ေသာ အခ်ိန္သုိ႔ ေရာက္ေသာအခါ အရပ္ထဲမွာျဖစ္ေစ စာသင္ေက်ာင္းမွာျဖစ္ေစ မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈရွိကာ ဆက္ဆံ ေပါင္းသင္းမႈတို႔တြင္ ေျပျပစ္လာမည္။ ဘဝၾကင္ေဖာ္ရွာသည့္ အရြယ္သို႔ ေရာက္ေသာ အခါမွာလည္း အခ်စ္ျပႆနာ မရႈပ္ေထြးဘဲ မ်ွေဝေပးဆပ္ႏိုင္ေပမည္။

စားဝတ္ေနေရး ဘဝလံုၿခံဳေရး ခ်စ္ျခင္းေမတၲာတို.အျပင္ လူသား၏ အျခားလိုအင္တစ္ခုမွာ မိတ္ေဆြ ေပါင္းသင္း လိုလားခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ လူသည္ ကၽြန္းတစ္ကၽြန္း သစ္တစ္ပင္မဟုတ္ေပ၊ လူမႈ အသိုင္းအဝန္း သက္ဝင္ ရွင္သန္ေနသူ သာျဖစ္သည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ဆိုေသာ္ သူငယ္ခ်င္း မိတ္ေဆြ အေပါင္းအသင္းမ်ားႏွင့္ အဆက္အဆံျပဳရင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရင္း ေပါင္းသင္းေနထိုင္ၾကသည္ သာျဖစ္သည္။ ကေလးငယ္ဘဝတြင္ မိဘ အစ္ကို အစ္မမ်ား၏ အခ်စ္ေမတၲာႏွင့္ ၾကင္နာ ယုယမႈကို လိုခ်င္သည္။ မိသားစု အလယ္တြင္ ေနရာေပးခံရေသာ္ စိတ္ခ်မ္းသာမႈကို ျဖစ္ေစသည္။ ယင္းသည္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး လိုအင္၏ အေျခခံလည္းျဖစ္သည္။

မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မဆို အရပ္ထဲမွာလည္းေကာင္း စာသင္ေက်ာင္းမွာလည္းေကာင္း ပတ္ဝန္းက်င္ အေပါင္းအသင္း မ်ား၏ အေရးေပးျခင္း အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကို ခံလို၏။ အမ်ားအလယ္မွာ ထင္ေပၚလို၏။ အမ်ား၏ ဝိုင္းပယ္မႈကိုမူ မခံစားလို အခ်ဳိ႕ကေလးမ်ားသည္ အမ်ား၏ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကို မခံရပါက အဖ်က္စိတ္ဝင္ၿပီး နည္းလမ္းမမွန္ေသာ အမူအက်င့္တို႔ ျဖင့္ တစ္ပါးသူမ်ားက မိမိအား ဂရုျပဳလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္တတ္ၾကသည္။ ထို.ေၾကာင့္ ကေလးသူငယ္ ေက်ာင္းသား လူငယ္တို႔အား ပတ္ဝန္းက်င္ ဆက္ဆံေရးမွာ မ်က္ႏွာမငယ္ရေလေအာင္ ထိုက္သင့္ေသာ လူမႈအဆင့္အတန္းျဖင့္ ေနရာေပးသင့္သည္။ ကေလးတို႔ကိုယ္တိုင္ကိုလည္း သူတို႔လိုလားေသာ အဆင့္အတန္းႏွင့္အညီ ပတ္ဝန္းက်င္ အေပါင္းအသင္း မ်ားႏွင့္ ညႇိယူဆက္ဆံႏိုင္ရန္ အေလ့ အက်င့္ ေပးရမည္။ ရံဖန္ရံခါ လူမႈေရးမွာ မ်က္ႏွာသာ အေပးမခံရသျဖင့္ ပညာေရးမွာ ထိခိုက္သည္ မ်ားရွိသည္။

စာသင္ေက်ာင္းမွာ ဆရာ ဆရာမမ်ား၏ အဆင့္အတန္း ခဲြျခားဆက္္ဆံျခင္း ဖိႏွိပ္ျခင္း အျပစ္ တင္ျခင္းကို ခံရေသာ ကေလးအတန္းေဖာ္မ်ား၏ ႏွိမ့္ခ် အရွက္ခြဲျခင္း ခနဲ.ျခင္း ရန္လို မုန္းထားျခင္းကို ခံရေသာ ကေလးသည္ အဘယ္မွာလ်ွင္ စာသင္ေက်ာင္းမွာ ေပ်ာ္ပိုက္ပါမည္နည္း။ သည့္အတြက္ စာသင္ေက်ာင္း မ်ားသည္ ကေလးတို.၏ လူမႈေရးအားနည္းခ်က္ ပညာေရးအားနည္းခ်က္မ်ားကို ျဖည့္စြမ္း အကူအညီေပးရမည္။ အတန္းသား အခ်င္းခ်င္းအားလည္း တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး တန္ဖိုးထား ေလးစားရန္ တစ္ဦး၏ အရည္အခ်င္းကို တစ္ဦးက ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳရန္ ပညာေရး အပါအဝင္ အျခား ဖံြ႔ၿဖိဳးမႈလုပ္ငန္းမ်ားမွာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈရွိရွိျဖင့္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း ေနာက္လိုက္ေကာင္းတုိ႔ ၏ အမူအက်င့္မ်ားကို ေမြးျမဴတတ္ေစရန္ ေလ့က်င့္ပ်ဳိးေထာင္ ေပးရပါမည္။ လူမႈဆက္ဆံေရး နယ္ပယ္မွာ အဆင့္အတန္းျမင့္မားရန္ ေမ်ွာ္မွန္းထားသူမ်ားသည္ ပညာကို ပိုမိုလို လားစြာ အေလးထား သင္ယူတတ္ ၾကသည္။ ပညာတတ္ျခင္း အားျဖင့္ ဘဝဖူလံုျပည့္စံုၿပီး ကိုယ္ပိုင္ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ားလည္း ျမင့္မားလာႏိုင္ ေပသည္။

လူသား၏ စိတ္အေျခခံ လိုအင္မ်ားတြင္ ဘဝဖူလံုျပည့္စံုလိုမႈႏွင့္ ကိုယ္ပို္င္စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္မားလိုမႈ တို႔ကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားရပါမည္။ လူသည္ မေတာင့္မတ မေၾကာင့္မၾက ေနလိုသည္။ မိမိအရည္အေသြး ကို မိမိျမႇင့္တင္ၿပီး ျပႆနာအေထြေထြကို ဦးေဆာင္ေျဖရွင္းလိုသည္။ ဘဝ ျမင့္မားလိုမႈသည္ လူကို ေမာင္းႏွင္ေပးေသာ ေစ့ေဆာ္တြန္းအား သည္ ပညာရွာရွာ အလုပ္လုပ္ရာမွာ စြမ္းထူးတို႔ကို ေပးစြမ္းသည္။ ဟားဘတ္စပင္စာ (H.Spencer) ဆ္ိုခဲ့သလိုပင္ ပညာေရးသည္ ၿပီးျပည့္ စံုေသာ ဘဝေနထိုင္မႈ (Complete living) အတြက္ ျပင္ဆင္ေပးျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ သက္ေမြးပညာႏွင့္ အလုပ္အကိုင္ ျဖစ္သည္။

ပညာေရးသည္ လူသား၏ သက္ေမြးဘဝျပည့္စံုလံုေလာက္ေစရန္ အာမခံေပးဖို႔လိုသည္။ သက္ေမြးဘဝ အာမခံခ်က္ဆိုရာမွာ စားဝတ္ေနမႈတည္းဟူေသာ ဘဝလိုအပ္ခ်က္တို႔ဖူလုံရန္သာမက သင့္ေလ်ာ္ေသာ လူ႔အဆင့္အတန္းႏွင့္အညီ ရွင္သန္ေနထိုင္ ႏိုင္ရန္ပါ ရည္ရြယ္ရပါမည္။ သက္ေမြးဘဝ အာမခံခ်က္မရွိေသာ ပညာေရးမ်ဳိးကို မည္သည့္ ေက်ာင္းသားလူငယ္ကမွ် စူးစူးစိုက္စုိက္ေလ့လာ သင္ယူမည္ မဟုတ္ေပ။ လူသည္ မိမိအဆင့္အတန္းကို တိုးတက္ျမင့္မားလိုသည္။ ပညာေရး အရျဖစ္ေစ လူမႈေရးအရျဖစ္ေစ စီးပြါးေရးအရျဖစ္ေစ ဇြဲရည္သန္သန္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ရင္း မိမိ ေမွ်ာ္မွန္းထားေသာ အဆင့္အတန္းမ်ဳိးကို ပိုင္ဆိုင္လိုၾကေပသည္။ လူသား၏ ဘဝအဆင့္အတန္းႏွင့္ ကိုယ္ပုိင္စြမ္းေဆာင္ရည္တို႔ ျမင့္မားရန္ ပညာသည္ ေသာ့ခ်က္ျဖစ္သည္။ ပညာသည္ သက္ေမြး အလုပ္အကိုင္ စားဝတ္ေနေရး ဖူလံုမႈ သင့္ေလ်ာ္ေသာ လူမႈအဆင့္အတန္း ရရွိရန္အတြက္ အဓိက က်ေသာ လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ အျခားတစ္ဖက္ ကလည္း တစ္ကိုယ္ရည္ စြမ္းရည္ျဖင့္ ျမင့္မားလိုမႈႏွင့္ ေလ်ာ္ညီစြာ အခ်က္အလက္မ်ား ရွာေဖြစုေဆာင္းႏိုင္ရန္ ေတြးဆေျမာ္ျမင္ႏိုင္ရန္ တီထြင္ဖန္တီး တတ္ရန္ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ ထားရွိကာ အလုပ္လုပ္တတ္ရန္ ပညာကို လိုလားစြာ ရွာေဖြရေပမည္။

ကေလးတို႕၏ပညာရွာေဖြဆည္းပူးေရး ခရီးစဥ္မွာ ဘဝလုိအပ္ခ်က္မ်ား၏ အေရးပါ လႊမ္းမိုးမႈမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။ ကေလးတို႔၏ ပညာရွာေဖြဆည္းပူးေရးတြင္ ဘဝ ဝန္ထုပ္ ဝန္ပိုးမ်ား တေလးတပင္ရွိ မေနရပါ။ စိုးရိမ္ ေသာက ဗ်ာပါဒ တရားတို႔မွလည္း လြတ္ကင္းရန္လိုေပသည္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ပညာေရးဟူသည္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရွာေဖြ ဆည္းပူးရေသာ ( Free to Learn) လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ မည္သို႔ပင္လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရွာေဖြဆည္းပူးခြင့္ ရွိပါေသာ္ျငားလည္း ဘဝအေႏွာင္ အတည္းမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ရေသာ စိတ္ဖိစီးေလးလံျခင္း စိုးရိမ္ေသာက ျဖစ္ရျခင္းမ်ားသည္ ပညာရွာေဖြ ဆည္းပူးမႈကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစပါသည္။ သည့္အတြက္ ဆရာ ဆရာမ မ်ားသည္ ကေလးတို႔ အဘယ္ေၾကာင့္ ေငးငိုင္ေနသည္ကိုလည္းေကာင္း အဘယ္ေၾကာင့္စာထဲ စိတ္မဝင္စားရသည္ကိုလည္းေကာင္း ေလ့လာစံုစမ္း ရေပမည္။ ကေလးတို႕မွာ စိတ္လိုအင္ မျပည့္ဝမႈမ်ား အခက္အခဲႏွင့္ ဆံုးရႈံးမႈမ်ားရွိပါက ေႏြးေထြးစြာ အားေပးကူညီရမည္။ ကေလးတို႔ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ပညာရွာေဖြႏိုင္ေစရန္ စီမံဖန္တီးေပးထားရေပမည္။

ရည္ညႊန္္းခ်က္-
ေက်းလက္မွ ေက်ာင္းတက္ေနေသာ ညီ/ညီမငယ္မ်ားသို႔

သူရိန္ထက္လင္း
(ကေလးပညာေရး ပ်ဳိးေထာင္မႈ)
စပယ္ျဖဴမဂၢဇင္း၊ အမွတ္ (၁) ဇြန္လ၊ ၂၀၀၄

ဥာဏ္အမ်ိဳးမ်ိဳးအဖံုဖံု

Written by ႏွင္းဆီ
Thursday, 30 July 2009 10:55
ဖူးငံု ဆယ္ေက်ာ္သက္မဂၢဇင္း ၾသဂုတ္လ ၂၀၀၉

ကြၽန္မ မႏွစ္က ျမန္မာျပည္ကို ပထမဦးဆံုး ေရာက္ခဲ့တုန္းက ရန္ကုန္မွာ တစ္လေနရင္း ျမန္မာလူမႈေရး အေၾကာင္း စိတ္၀င္စားစရာေတြ အစံု သိခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ ကြၽန္မက တကၠသိုလ္မွာ ပညာေရး ပါရဂူဘြဲ႕အတြက္ စာတမ္းျပဳစုေနတဲ့သူ ျဖစ္တဲ့ အေလ်ာက္ ျမန္မာပညာေရး စနစ္အေၾကာင္း အထူးျပဳ စူးစမ္းရင္း ျမန္မာ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ ပညာေရးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြကို ခဏခဏ ေဆြးေႏြးမိတတ္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ ေျပာတာေတြထဲမွာ တစ္ခုက ကြၽန္မအေနနဲ႔ သိပ္အံ့ၾသစရာ မေကာင္းဘူးဆိုရင္ မမွားပါဘူး။ သူတို႔ ေျပာတာ က ျမန္မာျပည္မွာ တကၠသိုလ္ ၀င္စာေမးပြဲ ေအာင္စာရင္း အရ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ၀င္ခြင့္ သတ္မွတ္ထားေတာ့ အမွတ္သိပ္ေကာင္းရင္ သိပၸံကို ေလ့လာခြင့္ရၿပီး အမွတ္မေကာင္းရင္ ၀ိဇၨာပညာရပ္ကိုပဲ ေလ့လာခြင့္ရတယ္။ အမွတ္ အေကာင္းဆံုးပဲ ဆိုရင္ ဆရာ၀န္အျဖစ္ ဒါမွမဟုတ္ အင္ဂ်င္နီယာအျဖစ္ အလုပ္ လုပ္ႏိုင္တယ္။

ဒီအခ်က္ေတြက ဘာျဖစ္လို႔ ကြၽန္မအေနနဲ႔ အံ့ၾသစရာေကာင္းသလဲ ဆိုေတာ့ ဒါေတြက အေမရိကန္ပညာေရး စနစ္နဲ႔ မတူပါဘူး။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ကေတာ့ အထက္တန္းေက်ာင္းၿပီးလို႔ တကၠသိုလ္ကိုတက္ခ်င္ရင္ အက္စ္ေအတီ (SAT) လို႔ေခၚတဲ့ စာေမးပြဲတစ္ခုကို ေျဖရေပမယ့္ အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္း ၀င္ခြင့္က ဒီစာေမးပြဲရဲ႕ အမွတ္ စာရင္းေပၚမွာ မတည္ပါဘူး။ အမွတ္ေကာင္းရင္ ဂုဏ္ရွိတဲ့ တကၠသိုလ္မွာ ၀င္ခြင့္ရမွာပဲ။ အမွတ္ မေကာင္းဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေကာင္းတဲ့ တကၠသိုလ္ မ၀င္ႏိုင္ဘူးဆိုတာက ျဖစ္ႏိုင္ေပမယ့္ တကၠသိုလ္ ၀င္ခြင့္ဆိုတာ SAT အမွတ္အျပင္ အထက္တန္း ေက်ာင္းမွာရတဲ့ အမွတ္၊ အားကစားနဲ႔ တျခား ေက်ာင္းအျပင္ အလုပ္ေတြ၊ ဆရာ၊ ဆရာမရဲ႕ ေထာက္ခံစာေတြ အေပၚ မွာတည္တယ္။ (ဒီ ေက်ာင္းအျပင္ အလုပ္ေတြ ဆိုတာ ဂီတ၊ အႏုပညာ၊ ေခါင္းေဆာင္မႈစတဲ့ အရည္အခ်င္း ေတြကို ေဖာ္ျပႏိုင္တဲ့ ကိစၥေတြပါပဲ။)

ဥပမာ ေက်ာင္းသူတစ္ေယာက္က SAT မွာ အမွတ္ ေကာင္းေကာင္း ရေပမယ့္ အထက္တန္းေက်ာင္း မွာရတဲ့ အမွတ္က မေကာင္းရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေက်ာင္းအျပင္ ကိစၥ သိပ္မပါ၀င္ဖူးဘူး ဆိုရင္ အေကာင္းဆံုး တကၠသိုလ္ေတြကို ၀င္ခြင့္ရခ်င္မွရ မယ္။ ဒါေပမယ့္ တကၠသိုလ္ ၀င္ခြင့္ရၿပီးရင္ေတာ့ ႀကိဳက္တဲ့ ဘာသာရပ္ကို ေလ့လာလို႔ရတယ္။

ဒီ အေမရိကန္စနစ္မွာ တကၠသိုလ္ ေရာက္ရင္ ဘယ္ဘာသာရပ္ ေလ့လာမယ္ဆိုတဲ့ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္ကို အထက္တန္း ေက်ာင္းၿပီးတာနဲ႔တန္း ဆံုးျဖတ္ရတာ မဟုတ္ဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြက တကၠသိုလ္ ေရာက္ၿပီး တစ္ႏွစ္၊ ႏွစ္ႏွစ္ၾကာၿပီးမွ အဓိကအ ထူးျပဳ ဘာသာရပ္ကို ေရြးၾကရတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဘီေအ(B.A)၊ ဘီအက္စ္စီ (B.Sc) ဘြဲ႕ရၿပီးမွ ဆရာ၀န္၊ ေရွ႕ေန၊ ဆရာမျဖစ္ခ်င္ရင္ အထူး စာေမးပြဲ ေနာက္တစ္ခု ထပ္ေျဖရတယ္။ ဒီ အထူး စာေမးပြဲဆိုတာ (၀ိဇၨာနဲ႔ သိပၸံပညာရပ္ေတြ အတြက္) ဂ်ီအာရ္အီး GRE, (ဥပေဒအတြက္) အယ္လ္ဆတ္ LSAT, (ေဆးတကၠသိုလ္အတြက္) အမ္ခတ္ MCAT ျဖစ္ၿပီး အမွတ္အရ ဘြဲ႕လြန္ သင္တန္း ၀င္ခြင့္ ရ၊ မရ ဆံုးျဖတ္ၾကတယ္။ GREက အပိုင္း ၃ ပိုင္းခြဲထားၿပီး တစ္ပိုင္းက သခ်ၤာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြကိုေျဖရတယ္။ ေနာက္တစ္ပိုင္းက ဘာသာစကားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြကို ေျဖရတယ္။ ေနာက္တစ္ပိုင္းမွာ က်ေတာ့ စာစီစာကံုး ေရးရတာပါ။ ၀ိဇၨာပညာ ရပ္ကိုေလ့လာခ်င္တဲ့ သူေတြအတြက္ သခ်ၤာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အပိုင္းမွာရတဲ့ အမွတ္က အေရးမႀကီးပါဘူး။ ဥပမာ ကြၽန္မ ပညာေရး ပါရဂူ သင္တန္းကို ၀င္ခြင့္ရဖို႔ ေလွ်ာက္တုန္းက ကြၽန္မက သခ်ၤာကို သိပ္မကြၽမ္းက်င္ေပမယ့္ ပါရဂူ သင္တန္းကို ၀င္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ စနစ္နဲ႔ ျမန္မာစနစ္ကို ႏိႈင္းယွဥ္ ၾကည့္ရင္ဥာဏ္အေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျခားနားတဲ့ ယူဆခ်က္ေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိတယ္ ဆိုတာကို ျမင္ႏိုင္တယ္။ ျမန္မာစနစ္အရ ဥာဏ္ကို ဘယ္လို ျမင္သလဲ ဆိုတာ စဥ္းစားစရာ ေကာင္းပါတယ္။ ကြၽန္မ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိတုန္းက ပညာမွာ အသိ ပညာ၊ အတတ္ပညာ ဆိုၿပီး ပညာႏွစ္မ်ဳိးရွိတယ္ လို႔ သိရတယ္။ အတတ္ပညာက အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိပံု ရေပမယ့္ ျမန္မာ စာေမးပြဲစနစ္ အရဆိုရင္ အသိ ပညာကေတာ့ တစ္မ်ဳိးပဲ ရွိတယ္လို႔ ယူဆပါ တယ္။ ဒီစနစ္အရ သိပၸံကို နားလည္ႏိုင္တဲ့ လူေတြ က စာေပ၊ သမိုင္း၊ အႏုပညာကို နားလည္ႏိုင္တဲ့ လူထက္ ပိုဥာဏ္စြမ္းၾကတယ္လို႔ ဆိုလိုခ်င္ပံုပါပဲ။

ျမန္မာစနစ္မွာ ေကာင္းတာက အေရးႀကီးတဲ့ အလုပ္ အတြက္ အေကာင္းဆံုး ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြပဲ လုပ္လို႔ လူမႈေရး အတြက္ ေကာင္းတဲ့အျပင္ ဒီအေရးႀကီးတဲ့ အလုပ္အတြက္ ၀န္ထမ္း အလံုအေလာက္ရွိမယ္။ ေတာ္တဲ့ အင္ဂ်င္ နီယာရွိရင္ ခိုင္တဲ့ တံတားရမွာပဲ။ အခု အေမရိ ကန္ႏိုင္ငံမွာ ျပႆနာတစ္ခုက ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမ အလံုအေလာက္ မရွိဘူး။ အလုပ္၀င္ခြင့္ကို စာေမးပြဲ အမွတ္အရ သတ္မွတ္ ဆံုးျဖတ္ရင္ ဒီျပႆနာ ရွိမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ကြၽန္မ ထင္မိတယ္။

အေမရိကန္ စနစ္ကေတာ့ ဥာဏ္ဆိုတာ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိတယ္လို႔ ယူဆေတာ့ အဲဒီ ဥာဏ္အမ်ဳိး မ်ဳိးကို စစ္ခ်င္ရင္ စစ္တမ္းထုတ္နည္း အမ်ဳိးမ်ဳိး သံုးရတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီယူဆခ်က္ အရ သိပၸံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္က အေရးႀကီးဆံုးပဲ ဆိုတာ မဟုတ္ဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၁၀၊ ၂၀ အတြင္းမွာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံမွာ ဥာဏ္ အေၾကာင္းယူဆခ်က္ေတြ အမ်ား ႀကီး ေျပာင္းလဲလာခဲ့တယ္။ ၁၉၈၃ မွာ ေဟာင္း ၀ဒ္ဂါရ္ဒနာ(Howard Gardner)ဆိုတဲ့ ပညာေရး ပါေမာကၡ တစ္ေယာက္က ဥာဏ္အမ်ဳိးမ်ဳိး အေၾကာင္း စာအုပ္ တစ္အုပ္ ေရးခဲ့တယ္။ ဒီစာအုပ္ မွာ သူ႔ရဲ႕ ဥာဏ္မ်ဳိးစံု သီအိုရီ(Theory of Multiple Intelligences) ဆိုတာကို ရွင္းျပတယ္။

သူ႔သီအိုရီ အရ ဘာသာစကားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဥာဏ္ (Linguistic Intelligence)၊ ယုတၱိနဲ႔ သခ်ၤာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္ (Logical-Mathematical Intelligence)၊ ဂီတနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဥာဏ္ (Musical Intelligence)၊ ကိုယ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္ (Bodily-Kinesthetic Intelligence))၊ ေနရာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဥာဏ္(Spatial Intelligence)၊ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဥာဏ္ (Interpersonal Intelligence)၊ မိမိကို နားလည္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္ (Intrapersonal Intelligence) ဆိုတဲ့ ဥာဏ္ ၇ မ်ဳိးရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အဲဒီဥာဏ္ေတြကို ပိုနားလည္ေအာင္ ကြၽန္မ အျမင္ကို နည္းနည္း ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ ဥပမာ လူတစ္ေယာက္က ဘာသာစကားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္စြမ္းရင္ ဘာသာစကားေတြကုိ လြယ္လြယ္ သင္ႏိုင္ၿပီး စကားအဓိပၸာယ္ကို ေကာင္းေကာင္း ေျပာျပႏိုင္တယ္ဆို ေတာ့ စာေရးဆရာ/ဆရာမ၊ ကဗ်ာဆရာ/ဆရာမ၊ ေရွ႕ေနအေနနဲ႔ အလုပ္လုပ္ရင္ အဆင္ေျပမွာပဲ။ ယုတၱိနဲ႔ သခ်ၤာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္စြမ္းရင္ သဘာ၀ သိပၸံနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ အလုပ္မွာ ကြၽမ္းက်င္မယ္။

ဂီတနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္စြမ္းရင္ ဂီတစာဆို၊ ဂီတသမား အေနနဲ႔ ပန္းဆြတ္မယ္။ ကိုယ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္မွာ စြမ္းရင္ေတာ့ အားကစား၊ အက ဟန္က်မယ္။ ေနရာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္စြမ္းတဲ့ လူက်ေတာ့ ပစၥည္းေတြကို ဘယ္လို ေနရာတက် ထားသင့္ သလဲလို႔ စိတ္ကူးႏိုင္လို႔ ဗိသုကာ၊ အင္ဂ်င္နီယာ အေနနဲ႔ အလုပ္လုပ္ရင္ ကြၽမ္းက်င္မယ္။ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္စြမ္းသူ ကေတာ့ လူေတြရဲ႕ အမူအရာ၊ စိတ္ခံစားမႈကို ေကာင္းေကာင္း နားလည္ ႏိုင္လို႔ ေစ်းေရာင္းသူ၊ ေခါင္းေဆာင္၊ အၾကံေပး စတဲ့အလုပ္ေတြမွာ ေပါက္ေျမာက္မယ္။ မိမိ ကိုယ္ကို နားလည္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္စြမ္း ရင္ေတာ့ သူ႔ကိုယ္သူ ေကာင္းေကာင္း နားလည္တဲ့ သူျဖစ္လို႔ ဘာအလုပ္မွာျဖစ္ျဖစ္ အက်ဳိးရွိမွာပဲ။ ေနာက္ၿပီး တျခား ဘာဥာဏ္ေတြ ရွိပါလိမ့္ဦးမလဲ လို႔ ေတြးၾကည့္ၾကပါစို႔။

ဥပမာ ကိုယ္က်င့္ တရားနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဥာဏ္(Moral Intelligence) စကၡဳနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဥာဏ္ (Visual Intelligence), အခ်က္အျပဳတ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္ (Culinary Intelligence) စတဲ့ဥာဏ္ေတြလည္း ရွိမွာပဲ။ ဂါဒနာရဲ႕အဆိုအရ ဥာဏ္ေတြက ၀ါသနာပဲ ဆိုတဲ့ အယူအဆက သိပ္မမွန္ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခု က တခ်ဳိ႕ လူေတြက ဥာဏ္ရွိၿပီး၊ တခ်ဳိ႕က ဥာဏ္မရွိဘူး ဆိုတာလည္း မဟုတ္ဘူး။ တကယ္တမ္းေတာ့ လူေတြက ကိုယ္စီ ကိုယ္ငွ ဥာဏ္တစ္မ်ဳိးစီ ရွိၿပီး လူတိုင္းမွာ Unique Combination of Intelligence လို႔ေခၚတဲ့ တစ္မ်ဳိးစီ သူ႔နည္း သူ႔ဟန္နဲ႔ ဥာဏ္ေတြ ေပါင္းစုထားတာရွိၾကတယ္။

ဥပမာ ကြၽန္မက ေနရာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္နဲ႔ ယုတိၱနဲ႔ သခ်ၤာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္မွာ သိပ္မစြမ္းဘဲ ဘာသာစကားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥာဏ္မွာ ပိုအားသန္လို႔ အင္ဂ်င္နီယာ အျဖစ္လုပ္ရင္ မေပါက္ေျမာက္ ႏိုင္ေပမယ့္ ေက်ာင္းဆရာမ အျဖစ္လုပ္ရင္ ပိုအဆင္ေျပတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ဇာတိဥာဏ္ ရွိေပမယ့္ အဲဒီ ဥာဏ္ရင့္သန္ဖို႔ အခြင့္မရွိရင္ေရာ၊ ကိုယ္ပိုင္ ႀကိဳးစားမႈ မရွိရင္ေရာ ဇာတိဥာဏ္ရဲ႕ အစြမ္းအစ ေပၚမထြက္လာႏိုင္ဘူး။ ဒီေတာ့ ေက်ာင္းမွာ ကေလးေတြက ဥာဏ္မ်ဳိးစံုကို ရင့္သန္ဖို႔ အခြင့္ရွိဖို႔ အထူးလိုအပ္တယ္လို႔ ကြၽန္မ ျမင္တယ္။ အဲဒီသီအိုရီက အေမရိကန္ ပညာေရး စနစ္မွာ တစ္စတစ္စ အရာတြင္လာလို႔ တကၠသိုလ္၀င္ဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြကလည္း ေျပာင္းလဲလာၿပီး ၀င္ခြင့္က စာေမးပြဲ အမွတ္စာရင္းတစ္ခုတည္း အေပၚ မွာတည္တယ္ဆိုတာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ဥာဏ္အေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ယူဆခ်က္ေတြ မတူဘူးဆိုေတာ့ ပညာေရး စနစ္ေတြကို ႏိႈင္းယွဥ္လို႔ မလြယ္ေပမယ့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုးက တစ္မ်ဳိးစီ လူငယ္ေတြအတြက္ အက်ဳိးရွိပါတယ္။ ေနာက္ဆိုရင္ ကြၽန္မ ျမန္မာ ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ယူဆခ်က္ေတြအေၾကာင္း ပိုေလ့လာ ခ်င္ပါတယ္။ ဥပမာ ျမန္မာျပည္မွာရွိတုန္းက ကာယအင္အားနဲ႔ ဥာဏအင္အား အေၾကာင္း ၾကားဖူးေပမယ့္ ဒီအင္အားႏွစ္ခုက ဘယ္လိုကြာ သလဲဆိုတာ ကြၽန္မ စိတ္၀င္စားတယ္။ ကာယ အင္အားက ကိုယ္နဲ႔ပတ္သက္ တဲ့ဥာဏ္နဲ႔ ဆင္သလားဆိုတာ ကြၽန္မ စဥ္းစားေနပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ကြၽန္မ ဒီအေၾကာင္း ေတြကိုေလ့လာေဆြးေႏြးရင္ တျခားပညာေရးကို စိတ္၀င္စားတဲ့ လူေတြက ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ဗဟုသုတ ရၾကမယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။


ႏွင္းဆီ


ႏွင္းဆီဟာ ေကာ္နဲလ္တကၠသိုလ္မွာ ပညာေရးဆိုင္ရာ ပါရဂူဘြဲ႕ တက္ေရာက္ေနတဲ့ အေမရိကန္ေက်ာင္းသူ ျဖစ္ပါတယ္။ အမည္ရင္းက Rose Metro ျဖစ္ၿပီး သူဟာ ေကာ္နဲလ္တကၠသိုလ္မွာပဲ ျမန္မာစာကို သင္ယူခဲ့ပါတယ္။ သူ ျမန္မာစာ ေလ့လာေနတာ ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ အဓိက စိတ္၀င္စားတာက ပညာသင္ၾကားတဲ့ နည္းလမ္းအသြယ္ သြယ္ရဲ႕ သမိုင္းေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ေက်ာင္းတစ္ဖက္ တက္သလို အေမရိကမွာရွိတဲ့ အထက္တန္းေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းမွာလည္း ဆရာမအျဖစ္ အလုပ္ လုပ္ေနပါတယ္။ အခုေဖာ္ျပတဲ့ ေဆာင္းပါးဟာ သူကိုယ္တိုင္ ျမန္မာဘာသာနဲ႕ ေရးထားတဲ့ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ေက်ာင္းသူ တစ္ေယာက္ရဲ႕ ျမန္မာဘာသာနဲ႕ ေရးထားတဲ့ ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါတယ္။ ဖူးငံုတို႕အေနနဲ႕ သူ႕ေဆာင္းပါးနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ေ၀ဖန္ အၾကံေပးလိုတာ ျဖစ္ေစ၊ သူ႕ကို တစ္ခုခု ေမးျမန္းခ်င္တာျဖစ္ေစ ဖူးငံုဆယ္ေက်ာ္သက္မဂၢဇင္း ကို စာေရးသားေပးပို႕ႏိုင္ပါတယ္။ သူ႕ကို တိုက္႐ိုက္ စာေရးဆက္သြယ္ခ်င္ရင္ေတာ့ rose.metro@gmail.com This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it သို႕ စာေရးသား ဆက္သြယ္ႏိုင္ေၾကာင္းပါ။

အယ္ဒီတာ

အသံုးမျပဳေသးတဲ့ ဦးေႏွာက္မ်ား

ေက်ာင္းပညာေရးမွာ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ သင္ခန္းစာေတြပါရွိလာေပမယ့္ ဦးေႏွာက္ကို အသံုးျပဳဖို႔လည္း သင္ၾကားသင့္ပါသည္။

သိန္းႏိုင္

ဆရာဆရာမမ်ား လုပ္ငန္းခြင္ အရည္အခ်င္းျမႇင့္ သင္တန္း in-service course တစ္ခုအတြက္ ျမန္မာျပည္ နယ္စြန္ နယ္ဖ်ား ဤေဒသသို႔ ကၽြန္ေတာ္ ခရီး ထြက္လာခဲ့ပါသည္။ နယ္ေျမေဒသ ဗဟုသုတရသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ယခင္ ဆရာ အတတ္ ပညာသင္တန္းမ်ားတြင္ တက္ေရာက္ခဲ့ဘူးသူ အခ်ိဳ႕ကို ျပန္ေတြ႔ရသျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားကို မွ်ေ၀ခြင့္၊ ေလ့လာ ခြင့္ရသည့္အတြက္လည္းေကာင္း အက်ဳိးမ်ားေသာ ခရီးပါေပ။ အမ်ားစုမွာ သင္ၾကားနည္း အသစ္မ်ား၊ လက္ေတြ႔သင္ခန္းစာ activities based learning မ်ားကို ျပင္ဆင္ရ၍ မအားလပ္ေအာင္ ရွိေနရေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ကေလးမ်ား တက္ၾကြ ေပ်ာ္ရႊင္မႈရွိေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတင္ျပၾကေလသည္။


ဆရာအတတ္ပညာသင္တန္းမ်ားတြင္ သင္တန္းသူ၊ သင္တန္းသားတိုင္း သင္ခန္းစာမ်ားစြာကို လက္ေတြ႔ ျပင္ဆင္ျခင္း lesson planning ကို အေတာ္မ်ားမ်ား၊ ဘာသာရပ္တုိင္းအတြက္ ေလ့လာလုပ္ေဆာင္ၾကရပါသည္။ lesson plan တြင္လည္း ေခတ္မီေသာ သင္နည္းမ်ားအရ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ထည့္သြင္းရမည္ဟု မူ ခ်မွတ္၍ ေလ့က်င့္ေစခဲ့သည္။ သင္တန္းသားမ်ားအေနျဖင့္လည္း ဦးေႏွာက္ကို အစြမ္းကုန္ ထုတ္သံုးရေတာ့သည္။ သူတို႔ကိုယ္တုိင္ ဖန္တီးထားေသာ သင္ခန္းစာမ်ားတြင္ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားျဖင့္ အားရစရာ ေကာင္းသည္မွာ အမွန္ပင္။

ပညာေရးပညာရွင္ Jean Piaget ၏ သိမႈဖြံ႔ျဖိဳးမႈ သီအိုရီႏွင့္ တြဲဖက္၍ လက္ေတြ႔ သင္ခန္းစာမ်ားကို သူတို႔ ေလ့လာ ၾကျခင္းျဖစ္၏။ ပညာရွင္ သုေတသီ Howard Gardner ၏ ဥာဏ္ရည္အေထြအေထြသီအုိရီအရ သင္ခန္းစာတုိင္းတြင္ ဥာဏ္ရည္မ်ားအတြက္ ျပင္ဆင္ေပးသင့္ေၾကာင္းကိုလည္း သူတို႔ သိရွိၾကသည္။

ဤသို႔ျဖင့္ သင္တန္းကာလ ျပီးဆံုးျပီးေနာက္ပိုင္း မိမိတို႔ အရပ္ေဒသ အသီးသီးတြင္ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမမ်ား အေနျဖင့္ တာ၀န္ ယူၾကရသည့္အခါတြင္လည္း activities မ်ားကို သင္ခန္းစာမ်ားတြင္ ထည့္သြင္း လာၾကသည္။ “ကိုယ္တုိင္ပါ၀င္ လုပ္ေဆာင္ ျခင္းျဖင့္ သင္ယူေလ့လာျခင္း” ဟူေသာ ကေလးဗဟိုျပဳ ပညာေရး ေဆာင္ပုဒ္ကိုလည္း ျမဲျမဲကိုင္စြဲကာ လက္ေတြ႔ မ်ားစြာကို စာသင္ခန္းတြင္ အသံုးျပဳလာပါ၏။ အလြတ္က်က္မွတ္ျခင္း အေလ့မ်ား တစတစ ကြယ္ေပ်ာက္လာသည္မွာ ရွားရွားပါးပါး ပညာေရး တိုးတက္မႈ ျပယုဒ္တစ္ခု။ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားပါရွိေသာ သင္ခန္းစာမ်ားေၾကာင့္ တက္ၾကြေသာ စာသင္ခန္းမ်ား ျဖစ္လာ သည္မွာေတာ့ အမွန္ပင္။ သိုိ႔ေသာ္ ပညာေရးဆိုင္ရာ တစ္စံုတစ္ခု လြဲေခ်ာ္ေနျပန္ျပီဟု ခံစား သိျမင့္ခြင့္ရရွိခဲ့ေသာ ခရီး ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ လက္မ်ားျဖင့္ေတာ့ ေတြ႔ပါ၏။ ဦးေခါင္းမ်ားျဖင့္ေကာ ေတြ႔ျမင္ၾကပါ၏ေလာ။

သိမႈဆိုင္ရာ အယူအဆ

ပညာေရးအေတြးအေခၚပညာရွင္ ဂ်င္းပီယေဂ်း Jean Piaget သည္ သိမႈဖြံ႔ျဖိဳးတုိးတက္မႈသီအုိရီ cognitive development ျဖင့္ နာမည္ေက်ာ္သူျဖစ္၏။ အျခားသူမ်ားထက္ ထူးျခားသည္မွာ သူ႔အေနျဖင့္ သိမႈဆိုင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မ်ားသည္ ဘ၀အေတြ႔အၾကံဳမ်ားအေပၚတြင္ မ်ားစြာမူတည္ေနသည္ဟူ၍ ယံုၾကည္သူျဖစ္သည္။ တနည္းဆိုရေသာ္ အေတြ႔အၾကံဳမ်ား ေလေလ စဥ္းစားေတြးေတာမႈ ပိုေကာင္းေလေလျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားကို သာမန္မွ်သာ ထိေတြ႔ရျခင္းကိုကား ပီယေဂ်းအေနျဖင့္ ဆိုလိုသည့္မဟုတ္ေခ်။

အေရအတြက္ထက္ အရည္အေသြးအားျဖင့္ စုေဆာင္းထားရွိေသာ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားသာလွ်င္ သိမႈကို သိသိသာသာ တိုးတက္ ေစသည္။ သို႔ျဖစ္ေလရာ စဥ္းစားေတြးေတာမႈ လြန္စြာ ေကာင္းသူတစ္ဦးသည္ အေတြ႔အၾကံဳ အားျဖင့္ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္ပါမည္။ “စမတ္က်ေသာသူ” ဟုဆိုရာ၀ယ္ သူ၏ကိုယ္ပိုင္ အေတြ႔အၾကံဳ အနည္းငယ္ ပင္ျဖစ္ေစကာမူ သူ၏ တိုးတက္မႈ အတြက္ အစဥ္အျမဲပင္ အသံုးျပဳတတ္သူပင္ျဖစ္သည္။ မတူညီေသာ အေတြ႔အၾကံဳ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို လိမၼာပါးနပ္စြာ ဆက္စပ္ျပီး အဓိပၸါယ္ရွိေသာ သိနားလည္မႈ ျဖစ္ေစရန္ အားထုတ္ျခင္းျဖစ္၏။ ဤသို႔ျဖင့္ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ရပ္မ်ား၊ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ အယူအဆ မ်ားကို သိျမင္ နားလည္လာႏိုင္သည္။

လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားျဖင့္ သင္ၾကားျခင္း Hands-on learning

ပီယေဂ်း၏ သိမႈဖြံ႔ျဖိဳးမႈ သီအုိရီ အေပၚတြင္ နားလည္မႈ လြဲမွားသူတို႔က ေက်ာင္းသားမ်ားအား ကိုယ္တိုင္ လက္ေတြ႔ သင္ယူ ေလ့လာေစျခင္းကို အေလးထားၾကသည္။ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားတြင္ အထူးထင္ရွားခဲ့၏။ ကုိယ္တုိင္ ေတြ႔ၾကံဳေလ့လာျခင္း အယူအဆ (လုပ္ေဆာင္ခ်က္ျဖင့္ သင္ယူျခင္း) ကို အားေပးခဲ့ၾကေလသည္။ ထိုစဥ္က ေက်ာင္းသားမ်ား သင္ယူ ေလ့လာေန ေသာ အယူအဆမ်ားကို တုိက္ရိုက္ေတြ႔ၾကံဳေစျခင္း (ေတြ႔ၾကံဳႏုိင္ေစရန္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ဖန္တီးေပးျခင္း) ျဖင့္ သင္ၾကားျခင္းကို အဓိကထားရွိခဲ့သည္။ မည္သို႔မည္ပံု ျပဳလုပ္ရမည္ကို ဆရာမွ သရုပ္ျပျပီးလွ်င္ ေက်ာင္းသားမ်ားမွ ထပ္တူ လိုက္လုပ္ေစျခင္း ျဖစ္သည္။ ဓါတ္ခြဲျခင္းအခ်ိန္ပါရွိေသာ သိပၸံ သင္ခန္းစာမ်ားတြင္ ဤပံုစံမွာ သမားရိုးက်ပင္ ျဖစ္ေလသည္။ အျခားေသာ ဘာသာရပ္ မ်ားျဖစ္သည့္ လူမႈေရး၊ သခ်ၤာႏွင့္ ဘာသာစကား သင္ခန္းစာမ်ားတြင္လည္း ဤပံုစံ၊ ဤနည္းအတုိင္းပင္ ျဖစ္လာသည္။

ဆရာဆရာမမ်ားမွ သင္ခန္းစာတုိင္းကို ေက်ာင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္သင္ယူႏိုင္ေစရန္အတြက္ လုပ္ေဆာင္ ခ်က္မ်ားကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ၾကိဳးစား ထည့္သြင္းျခင္းျဖစ္သည္။ ငယ္ရြယ္ေသာ မူလတန္းအဆင့္မ်ားမွ စတင္ကာ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားမွာ လြန္စြာအေရးၾကီးလာေတာ့သည္။

လြဲေခ်ာ္ေနေသာ အပိုင္း

ေက်ာင္းသားမ်ားကို ကိုယ္တုိင္လုပ္ေဆာင္ခုိင္းသည့္ လက္ေတြ႔ ေလ့လာလုပ္ေဆာင္ေစျခင္း hands-on learning ျဖင့္ သင္ယူေလ့လာျခင္းမွာ မွားယြင္းသည္ဟု မဆိုလိုပါ။ “ကုိယ္တုိင္ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ျခင္း” ဟူ၍ဆိုရာ၀ယ္ ပတ္၀န္းက်င္ရွိ ရုပ္ပိုင္းႏွင့္ လူမႈေရး ပကတိ အရွိတရားမ်ားကို တုိက္ရိုက္ေတြ႔ၾကံဳေစ၍ျဖစ္ေစ၊ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံေစျခင္းျဖင့္ျဖစ္ေစ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားကို စုေဆာင္းရရွိေစျခင္းဟု ဆိုလိုပါသည္။ ဤသို႔ထိေတြ႔မႈႏွင့္ ဆက္ဆံျခင္းမွာ ဘ၀ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ အရာအားလံုးကို သိျမင္ နားလည္ေစရန္ အေထာက္အကူျပဳႏုိင္သည္။ အမွန္တကယ္တြင္လည္း စိတၱဇဆန္ေသာ စဥ္းစားေတြးေတာမႈမွာ လက္ေတြ႔က်ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၏ ရလဒ္ အေနျဖင့္ ဖြံ႔ျဖိဳးလာျခင္းပင္။ စိတၱဇဆန္ေသာ အေတြးအေခၚမ်ားကို တျဖည္းျဖည္း သိျမင္ နားလည္ လာျခင္းျဖစ္သည္။

သို႔ရာတြင္ “လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္ျဖင့္ သင္ယူျခင္း learning by doing” နည္းလမ္းကို အသံုးျပဳပံုႏွင့္ သင္နည္း မွားယြင္းျခင္းေၾကာင့္ ပညာေရးတြင္ ျပႆနာျဖစ္ရေလသည္။ သိပၸံ၊ ပထ၀ီ၀င္ႏွင့္ သမိုင္းသင္ခန္းစာမ်ားတြင္ စီမံကိန္း သင္ခန္းစာ မ်ားႏွင့္ အခ်ိန္ယူ လုပ္ေဆာင္ရေသာ အေသးစား သုေတသန သင္ခန္းစာမ်ားကို ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အသံုးျပဳလာၾကသည္။ သို႔ေသာ္ စဥ္းစားေတြးေတာျခင္း (သို႔မဟုတ္) (ေတြးေတာရန္အတြက္ စဥ္းစားျခင္း meta-cognition) ကိုမူကား ဤ သင္ခန္းစာမ်ားမွ မျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ခဲ့ပါ။ ဆရာမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသားမ်ားမွ ေနာက္ဆံုး ရလဒ္ကို ရရွိေစရန္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မွ်သာျဖစ္၏။ သင္ခန္းစာ ဦးတည္ခ်က္မ်ားကို ေပါက္ေျမာက္ေစရန္အတြက္ ဦးတည္သည္။ သင္ၾကားျခင္းနည္းကိုကား ျပည့္ျပည့္စံုစံု မစဥ္းစားခဲ့ၾကပါ။ ဘာ “လုပ္” ရမည္ကို ညႊန္ၾကားေသာ္လည္း ဘယ္လို “ေတြး” ရမည္ကိုကား မသင္ၾကားခဲ့ပါ။

သို႔ျဖစ္ပါ၍ လြဲေခ်ာ္ေနေသာ အပိုင္းမွာ “ဦးေခါင္းကို” အသံုးျပဳ သင္ယူျခင္း “heads-on” learning ပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။ “လက္ေတြ႔” ေတာ့ လုပ္ေဆာင္ပါ၏။ “ဦးေခါင္း” ကုိမူ သံုးရန္ မသင္ၾကားခဲ့ပါ။ ႏွစ္ကာလ ၾကာျမင့္စြာပင္ ပညာေရးတြင္ ဤ အပိုင္းကို အမွတ္တမဲ့ပင္ ထားရွိခဲ့သည္။ လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားျဖင့္ အလုပ္ရႈပ္ေနခဲ့ျခင္းေၾကာင့္လည္းျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေတြ႔ျမင္ေနရတုန္းပင္။ မူလတန္းစာသင္ခန္းမ်ားမွ စတင္ကာ လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား သက္သက္ျဖင့္ သာလွ်င္ သင္ယူေစျခင္းျဖစ္သည္။ ကေလးမ်ားကို သင္ၾကားေရးႏွင့္ တိုက္ရိုက္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္၀ိုက္၍ျဖစ္ေစ ဆက္စပ္ေနေသာ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား လုပ္ခိုင္းျခင္း ျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းမ်ားမွ ဤနည္းျဖင့္ ေလ့က်င့္ျခင္းသည္ အယူအဆမ်ား၊ အသိပညာမ်ားကို သိရွိ နားလည္ေစမည္ဟု ယံုၾကည္ထားၾကျပန္သည္။ အလိုအေလ်ာက္ပင္ ရရွိမည္ဟု ယူဆၾက၏။ ရွင္းျပရန္ ခက္ခဲလွသည့္ သိမႈျဖစ္စဥ္မ်ား cognitive process အတိုင္း ကေလးမ်ားအေနျဖင့္ လက္ေတြ႔မွတဆင့္ သင္ၾကားႏိုင္ မည္ဟုလည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားရွိသည္။ ဤသည္မွာ အစဥ္အျမဲ မမွန္ကန္ႏိုင္ပါ။

လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ဦးေခါင္းကို အသံုးျပဳျခင္းကို ေပါင္းစပ္ပါ။

(လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္တရာေက်ာ္ ၁၉ ရာစု စက္မႈေခတ္ဦးပုိင္းက) ေခတ္စားခဲ့ေသာ “အလြတ္က်က္မွတ္ျခင္း” ႏွင့္ စက္ရုပ္ဆန္စြာ “စာေမးပြဲမ်ားတြင္ မွတ္မိသမွ်ကို ျပန္လည္ထုတ္ႏုတ္ေျဖဆိုျခင္း” အေလ့အက်င့္ထက္ “လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မ်ားျဖင့္ ေလ့လာသင္ယူျခင္း” မွာ အပံုၾကီး ျခားနားသည္မွာ မွန္ပါ၏။ ၂၁ ရာစု အသိပညာ ေခတ္တြင္မူကား မလံု ေလာက္ေသးပါ။ “စဥ္းစားေတြးေတာေနေသာ” ကမၻာၾကီးကို ရင္ဆုိင္ႏုိင္ရန္အတြက္ ျမန္မာကေလးမ်ားကို ျပင္ဆင္ေပးရာ၀ယ္ ဘက္စံု ပညာေရး အတြက္လည္းေကာင္း၊ စဥ္းစားေတြးေတာမႈ စြမ္းရည္ ျမင့္မားေစေရးအတြက္ လည္းေကာင္း၊ တစ္ဦးခ်င္း၏ ေမြးရာပါ ဗီဇ ဥာဏ္ရည္မ်ား မပ်က္စီးေစေရးအတြက္ လည္းေကာင္း ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ေဆာင္ရန္မွာ အေရးတၾကီး လိုအပ္ ေလသည္။ အဓိကအားျဖင့္ “လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားျဖင့္ သင္ယူျခင္း Hands-on ” ႏွင့္ “ဦးေခါင္းမ်ားျဖင့္ စဥ္းစား ေတြးေတာ သင္ယူျခင္း Heads-on” ၂ ခုစလံုး ပါရွိေသာ ပညာေရးကို ဆိုလုိပါသည္။ စာသင္ခန္းမ်ားတြင္ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို “မလုပ္ေဆာင္မီ”၊ “လုပ္ေဆာင္ေနစဥ္” ႏွင့္ “လုုပ္ေဆာင္ျပီးစီး” သည့္ အခ်ိန္တိုင္းတြင္ ကေလးမ်ားအား “မည္သို႔စဥ္းစား ေတြးေတာရမည္ကို” လည္း သင္ၾကားေပးရပါအံုးမည္။

စဥ္းစားေတြးေတာရင္း သင္ယူျခင္းျဖစ္ေျမာက္ရန္အတြက္ အားလံုးစဥ္းစားသင့္ပါသည္။

ပညာေရးႏွင့္ အခ်စ္စစ္၊ အခ်စ္မွန္

ပညာေရးႏွင့္ အခ်စ္စစ္၊ အခ်စ္မွန္
(ခရစ္ရွနားမူတီး၏ “ပညာေရးအေပၚ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္” On Education by Krichnamurti)
ဆရာၾကီးပါရဂူ ဘာသာျပန္ “ဘ၀ မီးတုိင္” စာအုပ္မွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္

--- ဒါေပမဲ့ အခ်စ္စစ္၊ အခ်စ္မွန္ မရွိဘူးဆိုရင္ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ မရွိတဲ့ ဘ၀ဟာ ရနံ႕႔မရွိတဲ့ပန္းနဲ႕ ဘာမွျခားနားမွာ မဟုတ္ဘူး။ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္အဆင့္ ေရာက္ရွိလာတာဟာ ပညာေရးရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္တယ္။ တကယ့္တကယ္ ပီတိဆိုတာလဲ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ကလာတာျဖစ္တယ္။ -----

---
အျပဳအမူ

လူ႔ဘ၀မွာ ပတ္၀န္းက်င္က လံႈ႕ေဆာ္မႈ မျပဳလုပ္တဲ့ အျပဳအမူကို ရွာရျခင္းသည္ အၾကီးမားဆံုး အခက္အခဲတစ္ခုျဖစ္တယ္။ မည္သည့္ နည္းႏွင့္မဆို ျပဳလုပ္တဲ့ အျပဳအမူတစ္ခုကို လံႈ႔ေဆာ္တဲ့ ဖိအားေပးတဲ့အရာဟာ လူႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ျဖစ္တယ္။ မိမိလႈပ္ရွားပံု လႈပ္ရွားနည္း၊ မိမိ စားပံုစားနည္း၊ မိမိစကားေျပာပံုေျပာနည္း၊ မိမိစာရိတၱ၊ မိမိ၏ က်င့္၀တ္ဆိုင္ရာ အျပဳအမူသည္ မိမိကုိယ္ကို ေတြ႔တဲ့ေနရာမွာ အေျခတည္ ေနၾကတာျဖစ္တဲ့အတြက္ မိမိ၏ အျပဳအမူဟာ အျမဲတေစ ေျပာင္းလဲေနတယ္။ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ၾကိမ္ႏွင့္ တစ္ၾကိမ္ တူတာမဟုတ္ဘူး။

ကိုယ့္အေဖကိုေျပာတဲ့ စကားႏွင့္ အသံ၊ ကိုယ့္အေမကို ေျပာတဲ့စကားႏွင့္ အသံ၊ ကိုယ့္အိမ္ေဖာ္ကို ေျပာတဲ့ စကားႏွင့္ အသံ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု မတူၾကဘူး။ ကြဲျပားျခားနားေနတယ္။ ျပဳမူပံု ျပဳမူနည္းအေပၚမွာ ပတ္၀န္းက်င္ၾသဇာ အရွိန္အ၀ါ လႊမ္းမိုးတဲ့ အတြက္ အျပဳအမူကို ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၾကည့္ျပီး လူေတြဘာလုပ္မယ္၊ ဘာမလုပ္ဘူးဆိုတာ မွန္းဆၾကရင္ မွန္းဆၾကည့္လို႔ ရသေလာက္နီးပါး ျဖစ္တယ္။

ဘယ္လိုပတ္၀န္းက်င္မ်ဳိးေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္ မိမိ တစ္မ်ဳိးတည္းေသာ အျပဳအမူကို မိမိျပဳမူႏိုင္ရဲ႕လားလို႔ မိမိကိုယ္ကို ေမးၾကည့္ႏိုင္ပါ့ မလား၊ မိမိ၏ အျပဳအမူသည္ မိမိကုိယ္တြင္းမွ ျဖစ္ေပၚလာျပီး မိမိႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး လူေတြထင္ၾကတာေတြ၊ ျမင္ၾကတာေတြ အေပၚမွာ အေျခမခံဘူးလို႔ ထင္သလား။ မိမိကုိယ္တြင္းမွာလည္း အျမဲတေစ ေျပာင္းလဲမႈ ရွိေနတယ္။ ယေန႔ မိမိသည္ မေန႔က မိမိမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ မိမိ၏ ျပဳမူပံုျပဳမူနည္းဟာ တျခားလူေတြ၏ လံႈ႔ေဆာ္ခ်က္ သို႔မဟုတ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း သို႔မဟုတ္ ဘာသာေရး ခံယူခ်က္မ်ား၏ လံႈ႔ေဆာ္ခ်က္ေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကိုေကာ ပတ္၀န္းက်င္အေပၚမွာ အေျခမခံဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကိုေကာ ရွာၾကည့္ႏိုင္ပါ့မလား။ ခ်စ္ျခင္းဆိုတာ ဘယ္လိုဟာမ်ဳိးလဲလို႔ သိရင္ရွာၾကည့္ႏိုင္ေကာင္း ရွာၾကည့္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

ခ်စ္ျခင္းဆိုတာ ဘယ္လိုဟာမ်ဳိးလဲဆို သိၾကရဲ႕လား။ လူေတြကို ဘယ္လိုခ်စ္ရသလဲဆိုတာ သိၾကရဲ႕လား။ သစ္ပင္ကေလးကို ရွင္သန္ေအာင္လုပ္တာ၊ ေခြးကို သန္းမတြယ္ေအာင္ ၀ွက္မွင္ဘီးနဲ႔ ဖီးေပးျပီး အစာေကၽြးတာေတြဟာ သစ္ပင္ကို သံေယာဇဥ္ တြယ္ေနတာ မဟုတ္လား၊ ေခြးကို သံေယာဇဥ္တြယ္ေနတာ မဟုတ္လား။ လမ္းသြားရင္ လမ္းမွာ ဘယ္သူမွ သတိမျပဳမိတဲ့ သစ္ပင္ကို သတိျပဳမိတဲ့လူ ရွိရဲ႕လား။ ဘယ္သူမွ အဲဒီသစ္ပင္ကို ေရးၾကီးခြင္းက်ယ္ လုပ္မေနဘဲ ျဖတ္သြား၊ ျဖတ္လာ လုပ္ၾကတာသာမ်ားတယ္။ အဲဒီသစ္ပင္ဟာ ဥယ်ာဥ္ထဲမွာ အရိပ္တၾကည့္ၾကည့္ ၾကည့္ေနတဲ့သစ္ပင္နဲ႕ မတူဘူးလား။ အၾကီးအက်ယ္ ျခားနားေနတယ္။ ေနပူတဲ့အခါ အရိပ္သြားခိုေနရတဲ့ သစ္ပင္နဲ႔လည္း မတူဘူး။ မိမိေရေလာင္းတဲ့၊ ေျမၾသဇာေကၽြးတဲ့၊ အကိုင္းႏွင့္ အရြက္မ်ားကို ၾကည့္လိုလွေအာင္ ကတ္ေၾကးနဲ႔ ကုိက္ေပးတဲ့၊ ညႇပ္ေပးတဲ့၊ မိမိျခံထဲက သစ္ပင္နဲ႔လမ္းေဘးမွာ ေပါက္ေနတဲ့ သစ္ပင္ယွဥ္လို႔ဘယ္ျဖစ္မလဲ။ ဆြမ္းဆန္နဲ႔ ၾကြက္ေခ်းကြာေ၀းသလို ကြာေ၀းတယ္။

အေရးတယူ အေလးမူျခင္းဟာ ခ်စ္ျခင္းရဲ႕ အစျဖစ္တယ္။ အေရးတယူ အေလးမူေလေလ စိတ္ပါ၀င္စားမႈ ရွိလာေလေလျဖစ္တယ္။ ခ်စ္ခင္ျခင္း၊ ငဲ့ညႇာျခင္း၊ စာနာျခင္း၊ ေထာက္ထားျခင္းမ်ားလည္း ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီလိုခ်စ္ျခင္းမ်ဳိး ေပၚလာတဲ့အခါ အျပဳအမူဟာ ခ်စ္ျခင္းရဲ႕ ေစစားျခင္းကိုခံရျပီး လူႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ကို အမွီသဟဲ မျပဳေတာ့ဘူး။ အဲဒီခ်စ္ျခင္းမ်ဳိးကို ရွာဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ကူဘူး။ မိမိအေပၚ လူေတြ ကိုယ္ခ်င္းစာနာ၊ ငဲ့ညႇာေထာက္ထားသလား။ မိမိႏွင့္ စကားေျပာဆိုတဲ့အခါ မာေရေၾကာေရနဲ႔ ေျပာသလား၊ မေခ်မငံ ေျပာသလား ဆိုတာေတြကို ေလ့လာျပီး တကယ့္ခ်စ္စိတ္ႏွင့္ ခ်စ္ျခင္းမ်ဳိးကို ရွာဖို႔ဆိုတာ အလြန္ခက္တယ္။

ကေလးေတြမွာ အဲဒီသေဘာမ်ဳိးရွိတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ကေလးသူငယ္မ်ားဟာ ကေလးခ်င္းလည္း တည့္ၾကတယ္။ လူၾကီးမ်ားႏွင့္ ရန္ျဖစ္တာမ်ဳိးလည္း မရွိဘူး။ ေခြးကေလးမ်ားကို ခ်စ္တယ္။ ဘယ္သူ႔ကိုမဆို ေတြ႔ရင္ ျပံဳးျပတာက မ်ားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၾကီးလာတဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီအက်င့္ေတြ ေပ်ာက္သြားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ရွိဖို႔ဆိုတာ အခက္အခဲဆံုး တစ္ခုျဖစ္တယ္။ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္မရွိရင္လည္း ဘ၀ဆိုတာ အႏွစ္သာရ လံုး၀မရွိေတာ့ဘူး။ သားသမီးေတြ ရွိခ်င္ရွိမယ္။ အိမ္ၾကီးရခိုင္နဲ႔ ေနခ်င္ေနရမယ္။ ကားပိုင္ရွင္ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ အျခားအဆင္ေျပစရာေတြ ဇိမ္ခံပစၥည္းေတြ ရွိခ်င္ရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်စ္စစ္၊ အခ်စ္မွန္ မရွိဘူးဆိုရင္ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ မရွိတဲ့ ဘ၀ဟာ ရနံ႕႔မရွိတဲ့ပန္းနဲ႕ ဘာမွျခားနားမွာ မဟုတ္ဘူး။ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္အဆင့္ ေရာက္ရွိလာတာဟာ ပညာေရးရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္တယ္။ တကယ့္တကယ္ ပီတိဆိုတာလဲ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ကလာတာျဖစ္တယ္။

ဣသာမစၦရိယ ရွိတဲ့ေနရာမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈတို႔ အမ်က္ေဒါသတို႔ ေပါက္ဖြားလာတယ္။ အမ်က္ေဒါသမရွိမွ ဣသာမစၦရိယ မရွိမွ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္မရွိမွ အခ်စ္ပန္းပြင့္လန္းလာႏိုင္တယ္၊ တည္ရွိလာႏုိင္တယ္။ အခ်စ္မရွိတဲ့ ဘ၀ဟာ ၾကပ္တီးေျမျဖစ္တယ္။ လြင္တီးေခါင္ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်စ္ရွိလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ စိမ္းလန္းစိုေျပတဲ့ အလွပန္းမ်ားပြင့္ေနတဲ့ေျမ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီအေျခအေနမ်ားကို လုလင္ငယ္ေသြး အခ်ိန္မွာသာ ေလ့လာလို႔ရတယ္။ အသက္အေတာ္ကေလး ရလာတ ဲ့အခါက်ေတာ့ အခ်ိန္ေႏွာင္းသြားျပီ။ လူ႔ေဘာင္အဖြဲ႔အစည္း၊ သားမယား၊ အလုပ္တာ၀န္မ်ား၏ အက်ဥ္းသား ျဖစ္သြားျပီ။ လူေတြ ေစာင့္ဆုိင္းေနတာ၊ မျဖစ္ေစလိုတဲ့အတြက္ မိမိအတန္းကို အခ်ိန္မွန္မွန္ တက္ႏိုင္ရဲ႕လား။ မိမိကုိ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့လူေတြနဲ႔ အတူ ေနရတဲ့အခ်ိန္မွာ ေအာ္က်ယ္ဟစ္က်ယ္ ေျပာေနတာကို ရပ္ပစ္လို႔ ရပါ့မလား။

အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ ဆိတ္သုဥ္းသြားတဲ့ အျပဳအမူေတြဟာ၊ အေပၚအပယိကမ်ားသာျဖစ္ျပိး အဓိပၸါယ္ ဘာမွရွိမွာ မဟုတ္ဘူး။ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ႏွင့္ စာနာမႈ ရွိလာလွ်င္ေတာ့ အဲဒီ စိတ္သေဘာတရားမ်ားကတစ္ဆင့္ သူတစ္ပါးအတြက္ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔တဲ့ အျပဳအမူေတြ ေပါက္ဖြားျဖစ္ေပၚလာလိမ့္မယ္။ အဲဒီအျပဳအမူေတြဟာ မိမိကိုယ္က်ဳိးၾကည့္တာက နည္းတယ္။ ဘ၀မွာ ျပဳလုပ္ဖို႔ အခက္ခဲဆံုးတစ္ခုလည္းျဖစ္တယ္။ မိမိကိုယ္က်ဳိး မၾကည့္တဲ့လူဟာ အမွန္တကယ္ လြတ္လပ္မႈရွိတဲ့လူ ျဖစ္တယ္။ ေကာင္းကင္ကို၊ ေတာင္ေတြကို၊ ေရကို၊ ငွက္ေတြကို၊ ပန္းပြင့္ေတြကို သစ္လြင္လန္းဆန္းတဲ့ စိတ္ႏွလံုးသားႏွင့္ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ အနက္အဓိပၸါယ္ ႏွင့္ ၾကည့္လို႔ရတယ္။

ဥာဏ္ရည္အေထြေထြ စမ္းသပ္ခ်က္ ေမးခြန္းလႊာ - MI Test

Multiple Intelligences in Burmese Classroom

Publish at Scribd or explore others: Humanities Research educational psycholo