ပိုးစုန္းၾကဴးေလးမ်ား (၀တၳဳတို)

(၁)

“ကဲ- ဒါဆို ဒီေန႕ေတာ့ ဒီေလာက္ပဲ။ တေန႕စာတေန႕ မွန္မွန္က်က္ၾကေနာ္။ ေၾကြးလည္ပင္း နစ္တယ္ဆိုတာ ၾကားဖူးၾကတယ္မဟုတ္လား။ ေအး- ပိုက္ဆံေၾကြး လည္ပင္းနစ္ရင္ တျခားလူေတြက ၀င္ကူလို႕ ရတယ္။ စာေၾကြးလည္ပင္းနစ္ရင္ ဘယ္သူမွ ၀င္ကူလို႕ မရဘူးေနာ္။ ပညာသင္ေနတုန္းမွာ စာေၾကြးေတြ လည္ပင္း မနစ္ေစနဲ႕”

ေဆာ့ပင္အဖံုးကို ပိတ္ရင္း ေက်ာင္းသားမ်ားကို ဆံုးမ စကားေျပာမိသည္။ အေျခအေနအရသာ ဆရာ၊ တပည့္ ျဖစ္ေနေပမယ့္ သူမနဲ႕ ေက်ာင္းသားမ်ားရဲ႕ အသက္ေတြက သိပ္ကြာလွတာ မဟုတ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေက်ာင္းသားေလးေတြကို ေမာင္ေလး၊ ညီမေလးေတြလို စိတ္ထဲမွာ သတ္မွတ္ထားမိသည္။ ဆယ္တန္းဆိုေသာ ေတာင္ေလးတေတာင္ကို ေက်ာ္သြားေစခ်င္မိသည္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ေက်ာင္းေတြ ပိတ္ထားခ်ိန္မွာ သူငယ္ခ်င္းေတြ စုျပီး ဒီဆယ္တန္းက်ဴရွင္ေလးကို ဖြင့္ျဖစ္သြားၾကတာ ျဖစ္သည္။



“ကဲ- အားလံုးသြားလို႕ ရျပီေနာ္။ အိမ္ကို တန္းျပန္ၾကဦး”

ကေလးေတြကို အတန္းဆင္းေပးလိုက္ရင္း ခဏရပ္ေစာင့္ေနျဖစ္သည္။ သီးသန္႕စာေမးလိုေသာ ကေလးေတြ၊ အခက္အခဲေလးမ်ားကို ဖြင့္ဟတိုင္ပင္လိုေသာ ကေလးေတြက ဒီအခ်ိန္မွာ သူမနား ေရာက္လာတတ္သည္ မဟုတ္လား။

သို႕ေပမယ့္ ဒီေန႕ေရာက္လာတာက ကေလးမ်ား မဟုတ္။ သူမရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ သူငယ္ခ်င္းမ်ား ျဖစ္ေလသည္။
“ဟဲ့။ ထက္ထက္။ အစုတ္ပလုတ္မ”

ႏွဳတ္ဆက္ေနက် ထံုးစံအတိုင္း ေက်ာ္စြာက လွမ္းႏွဳတ္ဆက္သည္။ ေျပာင္စပ္စပ္ မ်က္ႏွာက သူမ ခပ္တည္တည္ႏွင့္ လွည့္ၾကည့္မွ ျပန္တည္သြားသည္။ ကိုယ္လဲ ဆရာတေယာက္ျဖစ္ေနျပီမို႕ မ်က္ႏွာကို တည္တည္တံ့တံ့ထားဖို႕ သူမေျပာေပါင္းလဲ မ်ားလွျပီ။ ဘယ္ေတာ့မွ နားေထာင္ေလ့မရွိ။

“ေက်ာ္စြာ။ နင္ဟာေလ။ ကေလးေတြေရွ႕မွာဆို တည္တည္တံ့တံ့ေနပါလို႕ ဘယ္ႏွစ္ခါ ေျပာရမလဲ”

လူေတြအားလံုး ရွင္းသြားေတာ့ စိတ္တိုတိုႏွင့္ သူမ ေျပာမိသည္။

“သူတို႕ေတြမ်ားကြာ။ ငါနဲ႕ဆို Peace ပါတယ္။ အိုေကပါပဲ”
“ေအး။ နင္ကသာ အိုေကေျပာတယ္။ စည္းကမ္းပိုင္းနဲ႕ ပတ္သက္လာတဲ့အခါက်ရင္ မအိုေကပဲ နင့္ဆိုျပီးျပီးေရာ လုပ္ေနၾကလို႕ ငါ၀င္ကိုင္ေနရတာ ဘယ္ႏွစ္ခါ ရွိျပီလဲ။ မရဘူးဟ။ လူေတြမွာ သူ႕စည္း၊ ကိုယ့္စည္း ဆိုတာ ရွိရတယ္။ အေရာတ၀င္ေနတာနဲ႕ ရင္းရင္းႏွီးႏွီးေနတယ္ ဆိုတာကေန ထြက္လာတဲ့ ရလာဒ္ေတြက တျခားစီပဲ။ ငါဒီလိုေျပာလို႕ ငါက ဆရာဆိုျပီး ေက်ာင္းသားေတြကို မေလးမစား ဆက္ဆံတာကို ေျပာေနတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ငါတို႕ ဆရာေတြဘက္ကလဲ သူတို႕ကို ေလးေလးစားစားနဲ႕ ဆက္ဆံမယ္၊ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ရွိရမယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆရာ႕စည္း၊ တပည့္စည္းဆိုတာေတာ့ ထားဖို႕ ေျပာေနတာ။ ငါေျပာတာ နင္မယံုရင္ အဲဒီထဲက ေက်ာင္းသားၾကီး သံုးေယာက္ေလာက္ကို အျပင္ေခၚထုတ္ျပီး ဘီယာတူတူ သြားေသာက္ၾကည့္လိုက္ပါလား။ ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ သြားေျပာၾကည့္ပါလား။ သိပ္မၾကာဘူး။ တပတ္ပဲ။ ဒီစာသင္ခန္းကို နင္ထိန္းလို႕ ရေတာ့မယ္ မထင္နဲ႕”

“ေအးပါ ထက္ထက္ရယ္။ နင့္စကားကို ငါနားေထာင္ပါ့မယ္။ ငါက ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနတတ္လို႕ပါဟ”
“နင့္သဘာ၀ကို ငါနားလည္ပါတယ္ဟာ။ ငါလဲ ေလာကၾကီးထဲမွာ ဟန္ေဆာင္ေနရတာေတြကို မုန္းတဲ့လူပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ လူေတြဆိုတာက လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္အကိုင္နဲ႕ ကိုက္ညီတဲ့ သြင္ျပင္လကၡဏာကို ေမွ်ာ္လင့္တတ္ၾကတယ္။ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ျပင္ပမွာ သီးျခား မေနႏိုင္ေသး သေရြ႕၊ ဒါမွ မဟုတ္ရင္လဲ ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႕ မလုပ္ႏိုင္ေသးသေရြ႕ကေတာ့ လူထုလူတန္းစားေတြထဲမွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စာရိတၱေရခ်ိန္နဲ႕ လူမွုေရး ေရခ်ိန္ေတြကို ေစာင့္ထိန္းမွဳ တစံုတရာေလး ရွိဖို႕ လိုအပ္တယ္။ ေျမၾကီး ဆန္သင့္တဲ့ ေနရာမွာ ေျမၾကီးဆန္ဖို႕လိုသလို၊ ေကာင္းကင္ဆန္သင့္တဲ့ေနရာမွာလဲ ေကာင္းကင္ဆန္ဖို႕ လိုလိမ့္မယ္။ အဲဒီလို မဟုတ္ရင္ တျခားလူေတြအသာထားလို႕ ကိုယ့္သားသမီးအရင္းကေတာင္ ကိုယ့္ကို မေလးမစား လုပ္မွာပဲ”

ေက်ာ္စြာက မ်က္ႏွာငယ္ေလးႏွင့္ သူမကို ၾကည့္သည္။ ေျပာမယ့္သာေျပာရေပမယ့္ သူငယ္ခ်င္းေတြအားလံုးထဲမွာ သူက သေဘာအေကာင္းဆံုး။ အႏြံအတာ အခံႏိုင္ဆံုး။ သေဘာေကာင္းတယ္ ဆိုျပီး သူမ်ားေတြက ဂုပ္ခြစီးသြားမွာ စိုးလို႕သာ သတိေပးေနရျခင္းျဖစ္သည္ေလ။

“ကဲ-ကဲ။ ဟိုႏွစ္ေယာက္ ေတာ္ၾကေတာ့။ မိထက္မ။ ပစၥည္းသိမ္း။ မုန္႕သြားစားမလို႕ လာေခၚတာ။ ငါတို႕တံခါးေတြ ပိတ္ေပးမယ္”

နန္းက ေျပာရင္းဆိုရင္းႏွင့္ က်ဴရွင္တံခါးမ်ားကို လိုက္ပိတ္ေပးသည္။

“ဟဲ့။ ေနဦး။ ညာဘက္ေထာင့္က ေနာက္ဆံုးခံုနားမွာ ေနၾကာေစ့ခြံေတြ ရွိလိမ့္မယ္။ မို႕မို႕တို႕ေတြ၊ ငါစာသင္ေနတုန္း ခိုးစားေနၾကတာ။ သြားသိမ္းလိုက္ၾကဦး”
“ဟဲ့။ နင္က ဘယ္လိုလုပ္သိတာလဲ”

“သိတာေပါ့ဟ။ ငါက အေပၚစီးက ၾကည့္ေနတဲ့သူပဲ။ မ်က္လံုးေ၀့ၾကည့္လိုက္ရင္ သိသာေနတာပဲ ဥစၥာ။ ေနာက္ျပီး ခိုးေၾကာင္ခိုး၀ွက္ လုပ္တတ္တဲ့ လူေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာက သိသာတယ္ဟဲ့။ ကေလးေတြဆိုေတာ့ ပိုဆိုးတာေပါ့။ ဒီေကာင္မေလးေတြကို ငါၾကည့္ေနတာ ႏွစ္ရက္ရွိျပီ။ အတန္းထဲမွာ ဆူဆူပူပူ မလုပ္ခ်င္လို႕။ နက္ျဖန္အတန္းျပီးရင္ေတာ့ ေခၚေျပာမွရေတာ့မယ္”

“နင္ဟာေလ။ တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြက်ရင္လဲ မသိခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ေနလိုက္ပါဟာ။ ၀င္ေျပာေနရင္ လူမုန္းမ်ားလိမ့္မယ္”

“မုန္းေတာ့လဲ ဘာျဖစ္လဲဟာ။ ငါေျပာတာေတြက ငါ့အတြက္မွ မဟုတ္တာ။ ေစတနာနဲ႕ ေျပာတာပဲ။ ယူတတ္တဲ့လူ ယူေပါ့။ ေအး- မယူလို႕လဲ ငါက လိုက္ခံစားေနမွာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ေျပာဖို႕ လိုအပ္လို႕ ငါေျပာတယ္။ ဒါဆို ငါ့တာ၀န္ေက်ျပီ”

“ကဲကဲ။ ေတာ္ၾကေတာ့။ ျမန္ျမန္လုပ္ၾကဟာ။ ငါဗိုက္ဆာလွျပီ။ နင္စာသင္ေနသံ ၾကားကတည္းက ငါက ဗိုက္ဆာေနတာ”

သင္းသင္းက ၀င္ေျပာသည္။ ေျပာျပီး စိတ္ေကာက္သည့္ လကၡဏာအျဖစ္ ပါးေလးကလဲ ေဖာင္းထားလိုက္ေသးသည္။ အစားအင္မတန္ ၾကိဳက္လွေသာ သင္းသင္းကို သူ သင္ေနသည့္ ဓာတုေဗဒ ဘာသာထဲမွ အက္ဆစ္မ်ားကိုေရာ ေသာက္ခ်င္စိတ္ မရွိဘူးလားလို႕ သူမတို႕ ၀ိုင္း ေနာက္ေနက်။

“ဟဲ့။ ငါစာသင္ေနတဲ့အသံၾကားျပီး နင္က ဗိုက္ဆာလာတယ္ဆိုေတာ့ ငါကဘာေျပာေနလို႕တုန္း”
“နင္က အပင္ေတြအေၾကာင္း သင္ေနတာကိုး”
“ေဟာေတာ့”

သူမ ဒါပဲ ေျပာလိုက္ႏိုင္ေတာ့သည္။ သို႕ေပမယ့္ ေက်ာ္စြာနဲ႕ ေအာင္ႏိုင္တို႕ကေတာ့ သူတို႕ ေခၚေနက်အတိုင္း ထေအာ္လိုက္ၾကပါသည္။
“အစားပုပ္မ၊ ငတ္ၾကီးက်”

(၂)

“ဒီကိစၥကို လံုး၀ မေက်နပ္ဘူးဟာ။ ငါသြားရွင္းမယ္”
ေအာင္ႏိုင္က ရွဴးရွဴးရွားရွားႏွင့္ ေျပာသည္။
“ဟဲ့။ ေနဦး ေအာင္ႏိုင္ရဲ႕။ ဒီကိစၥမ်ိဳးဆိုတာ ဒီလို ရွင္းလို႕ ရတာ မဟုတ္ဘူး”

ကားေသာ့ေကာက္ဆြဲေသာ ေအာင္ႏိုင့္ ရွပ္အက်ီၤကို လွမ္းဆြဲရင္း တားရသည္။ ဒီျပႆနာကို စၾကားရေတာ့ ေအာင္ႏိုင္တင္ မဟုတ္။ သူမတို႕အားလံုး စိတ္တိုသြားၾကတာေတာ့ အမွန္ျဖစ္သည္။ သို႕ေပမယ့္ ျပႆနာဆိုတာက ေသြးပူတုန္း ရွင္းလွ်င္ ပိုျပီး ၾကီးထြားလာတတ္တာမို႕ ျပန္ထိန္းေနရျခင္းျဖစ္သည္။

ျဖစ္သည့္ ျပႆနာကလဲ နည္းနည္းေနာေနာ မဟုတ္။ ျမိဳ႕မွ နာမည္ၾကီး က်ဴရွင္ဆရာမ်ား ေပါင္းထားသည့္ က်ဴရွင္ၾကီးတခုမွ ဆရာမ်ားက သူမတို႕ က်ဴရွင္ေလးကို တိုက္ခိုက္ေျပာဆိုလာၾကတာ ျဖစ္သည္။

“မေလာက္ေလး၊ မေလာက္စားေတြကမ်ား ငါတို႕ကို ပခံုးခ်င္း လာယွဥ္တယ္”
“ခုမွ ဆယ္တန္း ေအာင္ၾကရံုရွိေသး။ ဂုဏ္ထူးေလးေတြ ပါတာနဲ႕ပဲ သူတို႕ဟာသူတို႕ သိပ္ထင္ေနၾကတာ”
“တို႕က ဒီေလာကထဲမွာ အေတြ႕အၾကံဳေတြအမ်ားၾကီးရယ္။ တို႕ကို လာယွဥ္ရင္ ကြဲသြားမွာေပါ့”

အသံမ်ားက တစတစ ပ်ံ႕ႏွံ႕ျပီး သူမတို႕ဆီ ျပန္ေရာက္လာသည္။ သူမတို႕ဆီမွာ ဘာသာရပ္အခ်ိဳ႕ လာတက္ျပီး၊ သူတို႕ဆီမွာ တျခားဘာသာရပ္တက္ရေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားလဲ ၾကားညပ္ေနၾကသည္။ ၾကားကေန ဘာလုပ္ရမွန္း မသိ။ ငယ္ႏိုင္ေက်ာင္းသား အခ်ိဳ႕ကို သူမတို႕ဆီ မသြားၾကဖို႕ ေျဗာင္ဖြင့္ေျပာျပီး တားေနၾကတာေတြေတာင္ ရွိလာသည္။

“တကတည္းဟာ။ လူၾကီးေတြျဖစ္ျပီး အဲလိုစိတ္ဓာတ္မ်ိဳးေတြ ရွိတယ္တဲ့”

သင္းသင္းက စိတ္ပ်က္ေသာ မ်က္ႏွာျဖင့္ ၀င္ေျပာသည္။ အစားအင္မတန္ပုပ္ေသာ သင္းသင္းတေယာက္ ေရွ႕မွ ၾကက္ဆီ ထမင္း ပန္းကန္ကိုပင္ ေမ့ေနပံု ေပၚသည္။

“တကယ္ဆို သူတို႕က ငါတို႕ထက္ အသက္ႏွစ္ဆေလာက္ၾကီးေနတဲ့ ဆရာၾကီးေတြဟာ။ ငါတို႕ကို လက္ကမ္းၾကိဳျပီး လိုအပ္တာေတြေတာင္ ျဖည့္ဆည္းေပးရဦးမွာ”

“ေအးေလ။ ဒီျမိဳ႕မွာ သူတို႕ပဲ သင္မယ္ဆိုျပီး လုပ္ေနလို႕ ရမလား။ သူတို႕ အသက္ေတြက ၾကီးေနျပီ။ သူတို႕ေသေတာ့ ဘယ္သူေတြက ဆက္သင္ၾကမွာတုန္း။ အဲလိုျဖစ္ရင္ ျမိဳ႕က ကေလးေတြပဲ နစ္နာမွာမဟုတ္ဘူးလား။ ေက်ာင္းေတြမွာက စာေကာင္းေကာင္းသင္ၾကေတာ့တာမွ မဟုတ္တာ။ က်ဴရွင္ေတြရွိေနလို႕ ဒီျမိဳ႕က ကေလးေတြ ေအာင္ခ်က္ေကာင္းေနတဲ့ဟာကိုး”

“ဟဲ့။ ျမိဳ႕ေကာင္းစားေရးေတြ ဘာေတြ ေျပာမေနနဲ႕။ သူတို႕ေတြဆီမွာ ငါလုပ္မွ၊ ငါေျပာမွ ဆိုတဲ့ စိတ္ေတြ ၀င္ေနၾကမွေတာ့ ျမိဳ႕ေကာင္းစားေရးေတြ၊ ျမိဳ႕အနာဂတ္ေတြ ဘယ္ေတြးႏိုင္ၾကေတာ့မွာလဲ။ ဒါေၾကာင့္လဲ ငါတို႕ လူငယ္ေတြက တတ္ႏိုင္တာေလးေတြ လုပ္ေနတာကိုး ဒီလိုေျပာေနၾကတာေပါ့”

“သူတို႕က ငါတို႕ဘာေတြလဲ ဆိုတာကို ထည့္ေတြးဖို႕ ေမ့ေနတာလဲျဖစ္မွာေပါ့။ ငါတို႕က ဒီအလုပ္ကို တသက္လံုး လုပ္မယ့္လူေတြလဲ မဟုတ္ဘူး။ မလုပ္ရင္လဲ အေနသာၾကီး။ သူတို႕သာ ဒါနဲ႕ နာမည္ၾကီးျပီးသားမို႕ ဒါနဲ႕ ဆက္ရပ္တည္ေနၾကရမွာ။ ငါတို႕က ဒါေတြမလုပ္ပဲ၊ ဒီေလာကနဲ႕ မပတ္သက္ပဲနဲ႕လဲ ငါတို႕ဘ၀ကို တည္ေဆာက္ေနႏိုင္တာပဲ။ ေတာ္ျပီဟာ။ နင္တို႕ေခၚလို႕ ငါက ကန္႕လန္႕ကန္႕လန္႕ ပါလာရတာ။ သူတို႕ တႏွစ္ေလာက္ အာေပါက္မတတ္ ေျပာျပီး ရွာရတဲ့ ပိုက္ဆံ သိန္းသံုးဆယ္၊ ေလးဆယ္ဆိုတာ ငါ တေန႕တည္း စိန္တလံုး ၀ယ္ေရာင္း ျဖစ္သြားသေလာက္ပဲရွိတယ္။ ဘာအက်ိဳးမွ မရွိပဲ သူတို႕ ဟိုေျပာ၊ ဒီေျပာတာ ခံဖို႕ အခ်ိန္ကုန္၊ လူပမ္း အျဖစ္မခံႏိုင္ဘူး”

“ေအးဟာ။ အခ်ိန္ကုန္တယ္။ လုပ္မေနၾကနဲ႕ေတာ့။ ငါတို႕က အနာဂတ္ေတြ အမ်ားၾကီး က်န္ေသးတယ္။ ပညာသင္ယူၾကရဦးမွာ။ ဘ၀ေတြ တည္ေဆာက္ၾကရဦးမွာ။ ဒီၾကားထဲကမွ ရတဲ့ အခ်ိန္ေလးေတြ ဖဲ့ျပီး လုပ္သင့္တာေလးေတြ လုပ္ေနၾကတာ။ တကယ္ဆို စိတ္ထားေတြသာ မွန္ရင္ သူတို႕ကေတာင္ ၀မ္းသာၾကရဦးမွာ။ သူတို႕က ေက်ာင္းသားတေထာင္ကို စာသင္ေပးေနႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ငါတို႕က ႏွစ္ရာေလာက္ကို သင္ေပးႏိုင္တယ္ဆိုရင္ ေပါင္းလိုက္ေတာ့ ေထာင့္ႏွစ္ရာ မျဖစ္သြားဘူးလား”

“ဟဲ့။ ငါဘယ္ႏွစ္ခါ ေျပာရမလဲ။ သူတို႕ဆီမွာက အဲလို ေတြးႏိုင္တဲ့ ဦးေႏွာက္ေတြ မရွိေတာ့လို႕ပဲ ဒီလိုေတြ ျဖစ္လာတာေပါ့။ “ငါတို႕ပဲသိတယ္၊ ငါတို႕ပဲတတ္တယ္၊ ငါတို႕ပဲ အေတြ႕အၾကံဳရွိတယ္၊ ငါတို႕လုပ္တာမ်ိဳး လာမလုပ္နဲ႕၊ ငါတို႕ကို လာမေက်ာ္နဲ႕။ ငါတို႕နဲ႕ လာမယွဥ္နဲ႕” ဆိုတဲ့ အတၱစိတ္ေတြ ၾကီးစိုးေနတာကိုး။ ေကာင္းတဲ့ အလုပ္တခုကို လုပ္တဲ့ လူေတြမ်ားလာေလေလ လူေတြအတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူး ပိုမ်ားေလေလ ဆိုတာကို ဘယ္ထည့္တြက္ၾကေတာ့မွာလဲ”

“ေတာက္။ ငါက အျပိဳင္အဆိုင္ေတြ သိပ္မ်ားျပီး၊ ခုတ္မယ္၊ ထစ္မယ္၊ ပါးပါးလွီးတဲ့ ေလာကလို႕ လူေတြ ေျပာေနၾကတဲ့ ေက်ာက္ေလာက၊ ကားေလာကေတြမွာ က်င္လည္ေနတဲ့ ေကာင္ပါကြာ။ ငါတို႕ ေလာကမွာလဲ ဒီလိုလူစားေတြ အမ်ားၾကီး ေတြ႕ဖူးတာပဲ။ ဒါေပမယ့္ကြာ၊ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ပညာေရးအတြက္၊ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ ဆိုရရင္ကြာ၊ လူေတြရဲ႕ အနာဂတ္ေတြအတြက္ လုပ္ေပးေန ပါတယ္ ဆိုတဲ့ လူေတြရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ေတြ ဒီေလာက္ေအာက္တန္းက်ေနတာကို ငါက အံ့ၾသတာ”

“ေဟ့ေကာင္။ ဘာမွ အံ့ၾသမေနနဲ႕။ မပတ္သက္နဲ႕ေတာ့ကြာ။ ျပီးတာပဲ။ ဒီေလာကထဲမွာ မေနနဲ႕ေတာ့။ မိထက္။ က်ဴရွင္ပိတ္လိုက္ၾကရေအာင္ဟာ။ နင္လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုလို႕သာ ငါတို႕က ၀ိုင္းလုပ္ေပးေနတာ။ ဒီလို ဗိုလ္က်စိုးမိုးေရး ၀ါဒၾကီးစိုးေနတဲ့ ေလာကနဲ႕ ငါတို႕နဲ႕ ျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အလကားပဲ။ အခ်ိန္ကုန္တယ္”

တေယာက္တေပါက္ ေဒါသစြက္ေနေသာ အသံမ်ားက စားေသာက္ဆိုင္ေလးထဲမွ သီးသန္႕ခန္းေလးမွာ က်ယ္ေလာင္ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနခဲ့ေလသည္။

(၃)

“ေနၾကပါဦးဟယ္။ အဲလိုတေယာက္တေပါက္ ေျပာေနၾကတာထက္ ျပႆနာကို ဘယ္လိုရွင္းၾကမလဲ ဆိုတာကို အရင္ေတြးၾကရေအာင္ပါ။ ခဏေလး စိတ္ေလွ်ာ့ျပီး ထမင္းအရင္စားၾကစို႕ဟာ။ ၾကက္ဆီထမင္းေတြ ေအးကုန္ျပီ။ ဟဲ့။ မိသင္း။ ငါေလ။ နင္နဲ႕ ေပါင္းလာတာ ငယ္ငယ္ေလးကတည္းက။ အစားအရင္မစားပဲ စကားအရင္ေျပာတာ ဒီတခါပဲ ေတြ႕ဖူးေသးတယ္။ ဟီးဟီး”

သူမက ရယ္က်ဲက်ဲႏွင့္ ေျပာေတာ့ မိသင္းက မျပံဳးခ်င္ပဲ ျပံဳးေလသည္။
“မိထက္။ အစုပ္ပလုပ္မ။ ငါတို႕ ဒီေလာက္ ေဒါသထြက္ေနတာကိုး။ နင့္မ်က္ႏွာက ဘာလို႕ ျပံဳးစိစိ ျဖစ္ေနရတာလဲ။ ဒီက်ဴရွင္ကို နင္က ေခါင္းခံဖြင့္ထားတာ။ နင့္ကို ေျပာေနၾကတာေတြ နင္မၾကားဘူးလား”

စပ္ျဖီးျဖီး ေက်ာ္စြာမ်က္ႏွာကလဲ ဒီတခါေတာ့ အေတာ္တည္ေနေလသည္။
“ၾကားသားပဲ။ ဘာျဖစ္တုန္းဟ။ သူတို႕မွာ ပါးစပ္ရွိလို႕ ေျပာႏိုင္တာပဲေလ။ တကယ္ဆို သူတို႕မွာ ပါးစပ္ရွိေနတာကိုပဲ ငါတို႕က ၀မ္းသာေပးရဦးမွာ”
“ဟဲ့။ နင္ရူးေနလား”

“မရူးပါဘူးဟဲ့။ တကယ္ေျပာတာပါ။ သူတို႕ဆီမွာ ပါးစပ္ပါေတာ့ စာသင္ႏိုင္တယ္ဟာ။ စာသင္ႏိုင္ေတာ့ သူတို႕နဲ႕ ဆက္စပ္တဲ့ တပည့္ေတြ အက်ိဳးေက်းဇူးရွိတာေပါ့။ ခုကိစၥမွာလဲ ငါ့ဘက္က သူတို႕ကို နားလည္တယ္။ ဘာေၾကာင့္ သူတို႕ ဒီလို ျဖစ္ေနလဲ ဆိုတာကိုး”

“နင္ ဘာေတြ ေျပာေနတာလဲ”
သင္းသင္းက မ်က္လံုးၾကီးျပဴးရင္း ၀င္ေျပာသည္။

“ငါဆယ္တန္း ေျဖျပီးစတုန္းက ငါ့အစ္မက ေစ်းကြက္စီးပြားေရးပညာ၊ လူအစုအဖြဲ႕ စိတ္ပညာနဲ႕ ေဘာဂေဗဒ ပညာေတြကို ဆရာေခၚျပီး သင္ေပးခဲ့တယ္ဟ။ အဲဒါေတြ ေလ့လာရင္းနဲ႕ ေစ်းကြက္ရဲ႕ သေဘာတရားေတြနဲ႕ ေစ်းကြက္ထဲမွာ က်င္လည္ေနၾကသူေတြရဲ႕ စိတ္ေနစိတ္ထားေတြကို ဆက္စပ္ေတြးမိလာတယ္။ ေစ်းကြက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႕ အုပ္စုဖြဲ႕ယွဥ္ျပိဳင္မွဳေတြကို ေလ့လာျဖစ္ခဲ့တယ္။ ခုလဲ ဒီလိုပါပဲဟာ။ က်ဴရွင္ေလာက ဆိုေတာ့ အလြတ္သင္ပညာေရး ေစ်းကြက္လို႕ ေျပာရမွာေပါ့။ ဒီေလာကထဲမွာ တဦးခ်င္းစီ ၀င္ျပီး ပါ၀င္ေနၾကရင္း နာမည္ေတြၾကီးလာတယ္။ ဒီေတာ့ နာမည္ၾကီးလာသူေတြရဲ႕ သေဘာသဘာ၀အတိုင္း ငါဆိုတဲ့ အတၱေတြ ကိုင္စြဲမိၾကတယ္။ ဒီဘာသာရပ္ကို ငါကမွ မသင္ရင္ တျခားသူေတြ တတ္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ ငါမွ ငါဆိုတဲ့ စိတ္ေတြျဖစ္လာတယ္။ ပိုျပီး ဆိုးလာတာကေတာ့ ဒီလိုစိတ္အေျခခံ ရွိသူေတြအားလံုး အုပ္စုဖြဲ႕လိုက္ႏိုင္မွဳပဲ။ ဒီေတာ့ တကယ့္ အင္အားၾကီး အုပ္စုျဖစ္လာတယ္။ ဒီအုပ္စုထဲမွာလဲ သူတို႕အခ်င္းခ်င္း အားျပိဳင္ၾကတာပဲဟ”
“ေအး။ အဲဒါေတာ့ ငါသိတယ္။ ငါ့ညီတ၀မ္းကြဲက အဲဒီမွာ တက္ဖူးတယ္။ သူတို႕အခ်င္းခ်င္းလဲ ျပိဳင္ေနၾကတာပဲ”

“သူတို႕အခ်င္းခ်င္းလဲ ျပိဳင္ေနၾကသလို တျခားသူေတြက သူတို႕နဲ႕ ယွဥ္ျပိဳင္လာမွာကိုလဲ အျမဲ သတိနဲ႕ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကတယ္။ သူတို႕က ဒီေစ်းကြက္တခုလံုးကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားခ်င္တာကိုးေနာ္”

“ရမလားဟ။ အဲလိုလုပ္လို႕”
“မရဘူးေလ။ မရလို႕လဲ ငါတို႕က်ဴရွင္ဖြင့္ေတာ့ ေက်ာင္းသားသစ္ေတြ ေရာက္လာၾကတာေပါ့။ သူတို႕ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေစ်းႏွဳန္းနဲ႕ သူတို႕က်ဴရွင္ေတြကို မတက္ႏိုင္သူေတြလဲ အမ်ားၾကီးပဲ ရွိေနတာပဲကိုး။ ငါတို႕ေတြက က်ဴရွင္လခေတြ ေစ်းသက္သက္သာသာနဲ႕ ဖြင့္လိုက္တယ္ဟာ။ မတတ္ႏိုင္သူေတြဆို အလကားေတာင္ သင္ေပးၾကတယ္ မဟုတ္လား”

“ေအးေလ။ တကယ္ဆို သူတို႕ မလုပ္ေပးႏိုင္တာေတြကို ငါတို႕က လုပ္ေနတာကို အျမင္က်ယ္က်ယ္နဲ႕ ၀မ္းသာေပးရဦးမွာပဲကိုး”

“သီးျခားကုလားထိုင္ေတြေပၚ ထိုင္ေနသူေတြရဲ႕ စိတ္ဆိုတာက အဲလိုမဟုတ္ဘူးဟ။ သူတို႕ ကုလားထိုင္နား ေရာက္လာရင္ တျခားကိစၥေတြထက္ ကုလားထိုင္ေနရာ ဖယ္ေပးရမွာကို အရင္ၾကိဳေတြးေလ့ ရွိၾကတယ္။ ငါ့ကုလားထိုင္ကိုမ်ား လာလုေလမလားေပါ့ေနာ္။ ခုကိစၥမွာလဲ အဲလိုပဲ။ ေစ်းကြက္ထဲက သူတို႕၀န္ေဆာင္မွဳ မေပးႏိုင္တဲ့ လူေတြကို ငါတို႕က ၀င္ေပးေနပါလား ဆိုတာကို အရင္မစဥ္းစားၾကပဲ သူတို႕ေတာ့ ငါတို႕ လုပ္သလိုေတြ လုပ္ေနျပီ။ ၾကာရင္ ငါတို႕လူေတြ သူတို႕ဆီေရာက္သြားရင္ ဒုကၡပါပဲ။ ငါတို႕ ေနရာေပ်ာက္ေတာ့မယ္ ဆိုတာေတြကို ေတြးကုန္ၾကတာ။ ဒါေၾကာင့္လဲ သူတို႕သားသမီးအရြယ္ေလာက္ ရွိေနတဲ့ ငါတို႕လူငယ္ေတြကို မၾကိဳဆိုၾကေတာ့ပဲ အရင္ ၾကိဳကန္ထားဖို႕ စဥ္းစားၾကတာ”

“ေအးေလ။ ဒါကို ေျပာေနတာ။ ငါတို႕က ျငိမ္ခံေနၾကရမွာလား။ မဆီမဆိုင္ ကိုယ့္ထမင္းကိုယ္စားျပီးေတာ့ အျမင္မက်ယ္တဲ့လူေတြ မ်ားေနတဲ့ ဒီေလာကၾကီးထဲမွာ ေနၾကဖို႕ လိုအပ္သလား”

“ဒီလိုေလာကၾကီးထဲမွာ ေနဖို႕ လိုအပ္သလား၊ မလိုအပ္ဘူးသလားဆိုတာကေတာ့ ဒီေလာကထဲကို ငါတို႕ဘာေၾကာင့္ ၀င္လာခဲ့သလဲ ဆိုတာနဲ႕ပဲ ပတ္သက္မယ္ထင္တယ္။ ငါတို႕အားလံုးက တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြဟာ။ ေက်ာင္းေတြ ပိတ္ထားဆဲ ကာလေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္၀င္ေငြေတြ ရွာရင္းနဲ႕ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္လဲ ရပ္တည္ေနႏိုင္တဲ့ လူေတြ။ ငါတို႕ရဲ႕ အသက္အရြယ္၊ ငါတို႕ရဲ႕ ပညာေရး၊ ငါတို႕ရဲ႕ အနာဂတ္ေတြအတြက္ ငါတို႕ကိုယ္ ငါတို႕ တည္ေဆာက္ဖို႕ အမ်ားၾကီး လိုေသးတယ္။ ဒီအတြက္ အခ်ိန္ေတြဟာ စကၠန္႕နဲ႕ မလပ္ ငါတို႕ေတြအတြက္ အေရး ၾကီးေနတယ္။ အခ်ိန္တိုင္းဟာ ေငြ မဟုတ္ရင္ ပညာေတြ ခ်ည္းပဲ။ အဲဒီလို အဖိုးတန္ အခ်ိန္ေတြကို ငါတို႕ ဒီေလာကအတြက္ ဖဲ့ေပးဖို႕ ၾကိဳးစားၾကတယ္။ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတဲ့ ေထာင့္တေနရာကေန ပါ၀င္ျပီး၊ ကြက္လပ္ေလးေတြကို ျဖည့္ေပးဖို႕ ၾကိဳးစားၾကတယ္။ ငါတို႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ကြက္လပ္ေလးေတြကို ျဖည့္ဖို႕ေလ၊ သူတို႕ထင္သလို သူတို႕ ကုလားထိုင္ၾကီးေတြကို ၀င္လုဖို႕မွ မဟုတ္တာပဲ။ အခ်ိန္တန္ရင္ ငါတို႕လမ္းကို ငါတို႕ ဆက္ေလွ်ာက္ၾကမွာ။ ဒီေတာ့ သူတို႕ ေျပာခ်င္တာေတြ ေျပာေနတာကို ဘာဂရုစိုက္စရာလိုလဲ။ ငါတို႕ ျဖည့္ႏိုင္တဲ့ ကြက္လပ္ေလးေတြကို ျဖည့္ေပးႏိုင္ဖို႕အတြက္ သူတို႕ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္လဲ မလိုဘူး။ ေထာက္ခံမွဳလဲ မလိုသလို ကန္႕ကြက္မွဳလဲ မလိုအပ္ဘူးေလ။ ဒီေတာ့ ေထာက္ခံတယ္ေျပာေျပာ၊ ကန္႕ကြက္တယ္ေျပာေျပာ၊ ငါတို႕ လုပ္စရာရွိတာကို ဆက္လုပ္ၾကရမွာပဲ”

“သူတို႕က ငါတို႕က်ဴရွင္ကို လာမတက္ၾကဖို႕ လိုက္ေျပာေနတဲ့ကိစၥကိုး”
“အဲဒီလို ေျပာေနရံုနဲ႕ ေက်ာင္းသားေတြအားလံုး ထြက္သြားမယ္လို႕ နင္ထင္လို႕လား။ ငါေတာ့ မထင္ဘူး။ ငါ့ေက်ာင္းသားေလးေတြထဲမွာ သူတို႕ လခကို မတတ္ႏိုင္သူေတြက အမ်ားၾကီးရယ္။ သူတို႕က အားလံုးကို အလကား ေခၚသင္ေပးလိုက္ရင္ေတာ့ တမ်ိဳးေပါ့ဟာ။ ဒါေပမယ့္ သူတို႕ ဒီလို လုပ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ငါသိေနတယ္။ ငါတို႕ အလုပ္က သူတို႕နဲ႕ ျပိဳင္ဖို႕ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ကြက္လပ္ျဖည့္ဖို႕။ ငါတို႕ ျဖည့္ဖို႕ လိုတဲ့ ကြက္လပ္ေလးေတြကို ျဖည့္ႏိုင္သြားရင္ ငါတို႕ ေအာင္ျမင္တာပဲ”

“ခုကိစၥက ငါတို႕က ျပိဳင္တာမွ မဟုတ္ပဲ။ သူတို႕ကသာ မေလာက္ေလး မေလာက္စားေတြက လာယွဥ္တယ္လို႕ လိုက္ေျပာေနၾကတာ”

“လူေတြအားလံုးဟာ အတၱရဲ႕ ေက်းက်ြန္ေတြပါပဲဟာ။ သူတို႕က ငါဆိုတဲ့ အတၱၾကီးေတြကေန စတြက္ၾကတာကိုး။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ၾကီးျမတ္ေနပါလားလို႕ ထင္ေနေတာ့ အဲလိုပဲ ေျပာမွာေပါ့။ ငါတို႕ကသာ သူတို႕ကို ေျပာေနတယ္။ ငါတို႕လဲ အတၱေတြ ရွိၾကတာပဲေလ။ သူတို႕က အဲလိုေျပာလာေတာ့ ငါတို႕ကလဲ “သူဘာလဲ၊ ငါဘာလဲ” ဆိုျပီး စေတြးမိၾကေတာ့တာပဲ မဟုတ္ဘူးလား။ အဲဒီ ”ငါဘာလဲ၊ သူဘာလဲ” ဆိုတဲ့ အတၱေတြေၾကာင့္ စစ္ေတြျဖစ္ၾက၊ တိုက္ၾကခိုက္ၾကေတြ ကမၻာမွာ ျဖစ္ေနတာေပါ့။ ေျမစာပင္ ျဖစ္ေနၾကရသူေတြလဲ မနည္းေတာ့ဘူး။ ခုသူတို႕က သူတို႕ရဲ႕ အတၱေတြနဲ႕ ငါတို႕ကို ရန္ဘက္လို သေဘာထားေျပာေနၾကျပီ။ ဒါကို ငါတို႕က ”ငါဘာလဲ၊ သူဘာလဲ” အတၱေတြနဲ႕ တုန္႕ျပန္ျပီး ေဘးထြက္ေနလိုက္ၾကရင္ ဘယ္သူေတြ ေျမစာပင္ျဖစ္မလဲ။ ငါတို႕ ေက်ာင္းသားေလးေတြ ျဖစ္ကုန္မွာ။ ဒါေၾကာင့္ ငါနင္တို႕ကို ေတာင္းပန္တယ္။ စာသင္ႏွစ္ကုန္ေအာင္ေတာ့ ျပီးေအာင္ သင္ေပးၾကပါဟာ”

သူမစကားဆံုးေတာ့ အားလံုးျငိမ္သက္သြားၾကသည္။ အတန္ၾကာျငိမ္ေနျပီးမွ ေက်ာ္စြာက စကားစသည္။
“ေျပာသာ ေျပာေနရတာပါ။ ငါလဲ ကေလးေတြကို သံေယာဇဥ္ တြယ္ေနျပီဟ။ ကေလးေတြက ငါတို႕ကို ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကတာ။ ငါတို႕ဘက္က တပိုင္းတစနဲ႕ ပိတ္လိုက္ရင္ ကေလးေတြ သနားပါတယ္”

ေက်ာ္စြာ့စကားေၾကာင့္ သူမ၀မ္းသာသြားသည္။ စိတ္ထဲ ေပၚလာသည့္ ဥပမာေလးကို ေျပာျပလိုက္မိသည္။

“လမင္းၾကီးရွိေနလို႕ ဆိုျပီးေတာ့ ပိုးစုန္းၾကဴးေလးေတြက သူတို႕ အလင္းေရာင္ေလးေတြကို မသိမ္းထားၾကပါဘူးဟာ။ လသာညေတြမွာ ပိုးစုန္းၾကဴးေလးေတြရဲ႕ အလင္းေရာင္ေလးေတြက အက်ိဳးေက်းဇူး ရွိခ်င္မွ ရွိမွာေပါ့ေလ။ ဒါေပမယ့္ လမိုက္ညေတြမွာေတာ့ သူတို႕အလင္းေရာင္ေလးေတြက အက်ိဳးေက်းဇူး တစံုတရာ ရွိခ်င္လဲ ရွိလာမွာေပါ့။ ငါတို႕ေတြလဲ ပိုးစုန္းၾကဴးေလးေတြလိုပဲ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ သေဘာထားျပီး၊ လုပ္စရာရွိတာ ဆက္လုပ္ၾကရေအာင္ေနာ္”

သူမစကားအဆံုးမွာ သူငယ္ခ်င္းမ်ားက ေခါင္းညိတ္ျပၾကသည္။ အျမန္စားေသာက္ျပီး ကားကိုယ္စီျဖင့္ အသီးသီး ထြက္လာခဲ့ၾကသည္။ ေတြးရင္း၊ ေငးရင္း၊ ေဘးစကားမ်ား နားေထာင္ရင္း အခ်ိန္ကုန္ေနၾကလို႕ မရ။ ပိုးစုန္းၾကဴးမ်ားပီပီ ကိုယ္ေပးႏိုင္သည့္ အလင္းေရာင္ေလးေတြ ေပးႏိုင္ဖို႕ အတြက္ အစမ္းစာေမးပြဲ အေျဖလႊာမ်ားကို စစ္ၾကရဦးမည္။ ကိုယ္ပိုင္အလင္းေရာင္ေလးေတြနဲ႕ အမီွအခိုကင္းကင္း လမ္းေလွ်ာက္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ ပညာ၊ ဥစၥာမ်ား ရွာေဖြၾကရဦးမည္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ “ပိုးစုန္းၾကဴးေတြကလဲ လမင္းၾကီး သာတာ၊ မသာတာကို စိတ္မ၀င္စား၊ လမင္းၾကီးကလဲ ပိုးစုန္းၾကဴးေတြကို အလင္းေရာင္ရွိရပါ့မလားလို႕ ရန္လိုက္မရွာပဲ” အတူတကြဲ ယွဥ္တြဲရပ္တည္ႏိုင္မွဳေတြ ျပည့္ႏွက္ေနသည့္ သဘာ၀တရားၾကီးကိုေတာ့ သူမ ႏွစ္ျခိဳက္မိပါရဲ႕။

ခင္မမမ်ိဳး (၈၊ ၂၊ ၂၀၁၀)

သင္းသင္းခိုင္ စာက်က္ေနသည္ (၀တၳဳတို)

(၁)
အခ်ိန္ကား (၁၉၉၆) ခုႏွစ္
ေနရာကား ေတာင္ေပၚေျမ။

“မိခ်ိဳနဲ႕ မိသီ။ စကားေျပာတာ အသံေတြ ေလွ်ာ့ၾကဦးေလ။ ဟိုမွာ ငါ့သမီးေလး စာက်က္ေနတယ္”
အိမ္ေရွ႕ခန္းမွ အေမ့အသံ ထြက္ေပၚလာျပီးေနာက္တြင္ မၾကီးႏွင့္ မလတ္တို႕၏ ရယ္သံမ်ားက ရုတ္တရက္ တိတ္သြားသည္။ အေမက သူမ စာက်က္ခ်ိန္မွာ အသံေတြ မဆူညံရေအာင္ ထိန္းေပးေနက်။ သူမ ဆယ္တန္းေရာက္ကတည္းက ညဘက္ဆိုလွ်င္ အိမ္ရွိလူကုန္ တိတ္တိတ္ေနေပးၾကရသည္။ တေနကုန္ ကားေမာင္းထားရေသာ အေဖကေတာ့ ေမာျပီးေစာေစာအိပ္သည္မို႕ ကိစၥမရွိ။ တေနကုန္ ေဆးလိပ္လိပ္ထားရသမွ် ညက်မွ ကာတြန္းစာအုပ္ေလးဖတ္၊ သီခ်င္းေလး နားေထာင္တတ္ေလ့ရွိေသာ အစ္မ ႏွစ္ေယာက္အတြက္ကေတာ့ ကိစၥရွိသည္။ မေက်မနပ္ႏွင့္ ပြစိပြစိ လုပ္ၾကေပမယ့္ အေမ့လက္သံကို ေၾကာက္ၾကသည္မို႕ ဆူဆူပူပူ မလုပ္ရဲၾက။ ေျပာမိသာ ေျပာရေပမယ့္ ရွစ္တန္းထိသာ ေက်ာင္းေနဖူးေသာ အေဖ၊ ငါးတန္းထိသာ ေက်ာင္းေနဖူးေသာ အေမႏွင့္ ခုနစ္တန္းတဖုန္းဖုန္းက်ျပီး ေက်ာင္းထြက္ထားၾက ရေသာ မၾကီး၊ မလတ္တို႕ အၾကားတြင္ ဆယ္တန္းေက်ာင္းသူျဖစ္လာေသာ သူမအား တအိမ္လံုးက ၀ိုင္းျပီး အလိုလိုက္ထားၾကသည္။




ကုန္ေစ်းႏွဳန္းမ်ား တရိတ္ရိတ္တက္ေနေသာ ကာလတြင္ အိမ္က ထမင္း၀ိုင္းမွာ ဟင္းခြက္ေလးေတြ တစတစ နည္းလာေပမယ့္ သူမစာေမးပြဲအတြက္ လိုအပ္ေသာ အထူးထုတ္စာအုပ္မ်ားကိုေတာ့ ျခစ္ကုတ္ျပီး ၀ယ္ေပးၾကသည္။ သူမကလဲ မေနပါ။ စာၾကိဳးစားပါသည္။ ဆယ္တန္းကို ႏွစ္ခ်င္းေပါက္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေျဖလိုက္မည္ဟု စိတ္ထဲ ဆံုးျဖတ္ထားပါသည္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ညဆိုရင္ သူမစာက်က္သံေလးမ်ားက တအိမ္လံုးမွာ ညံေနသည္။ လက္လုပ္လက္စားမ်ားေသာ ဒီရပ္ကြက္ေလးထဲမွာ အထက္တန္းေက်ာင္းေနႏိုင္သူကလဲ နည္းတာမို႕ ရပ္ကြက္ထဲက လူမ်ားကလဲ သူမကို ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကေလသည္။ တခ်ိဳ႕ကလဲ အားေပးၾကသည္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဆယ္တန္းေအာင္လဲ ဘာမွ မထူးပါဘူး ေျပာၾကသည္။ တခ်ိဳ႕ကလဲ ညဆိုလွ်င္ သူမ စာေအာ္က်က္သံေလး ၾကားရတာ နားေထာင္ေကာင္းသည္ ဆိုၾကသည္။ ဒီလိုဆိုေတာ့လဲ သူတို႕ေတြ ၾကားေအာင္ ပိုေအာ္က်က္ျပရသည္ေပါ့။ သူမစာက်က္သံၾကားတိုင္း အေမကလဲ ၀မ္းသာအားရ ျဖစ္ေနသည္။ တခါတေလ သခ်ၤာတြက္ေနတုန္းေလး ျငိမ္ေနရင္ေတာင္ ဘာမ်ားျဖစ္လဲ၊ ေနမေကာင္းဘူးလားလို႕ လာေမးတတ္သည္။ အေမတင္မဟုတ္။ ေျခရင္းအိမ္က ေဒၚၾကီးပုကလဲ သူမကို အရမ္းဂရုစိုက္သည္။ တေလာက ဓာတုေဗဒ ညီမွ်ခ်င္းမ်ားကို အလြတ္ေအာ္က်က္တာ မ်ားသြားလို႕ အသံ၀င္သြားေတာ့ ေဒၚၾကီးပုက ၾကက္ဥအကာထဲ သံပရာရည္ညွစ္ျပီး လာပို႕ေပးသည္။ အသံျပန္ထြက္လာေအာင္လို႕တဲ့။ လူအမ်ားၾကားမွာ သူမက အဲေလာက္အထိ မ်က္ႏွာပြင့္သည္ေလ။

(၂)

“ဆယ္တန္း ေအာင္စာရင္းေတြ ထြက္ေတာ့မယ္တဲ့။ မိသင္းေတာ့ ဂုဏ္ထူးေတြ အမ်ားၾကီး ပါမွာပဲ”
“ေအးေလ။ သူဒီေလာက္ စာက်က္ထားတာ။ ငါတို႕ေတာ့ အရပ္ထဲမွာ မ်က္ႏွာပြင့္ဦးမယ္”

မၾကီးနဲ႕ မလတ္တို႕ အသံကို ၾကားရေတာ့ သူမ ၀မ္းနည္းသြားသည္။ သူမ အေျခအေနကို သူမသာ အသိဆံုး ျဖစ္သည္ေလ။ စာေတြ အမ်ားၾကီး က်က္ထားေပမယ့္ စာေမးပြဲခန္းထဲ ေရာက္ေတာ့ ဟိုဟာလဲ သိသလိုလို၊ ဒီဟာလဲ သိသလိုလိုေတြ ျဖစ္ျပီး ေရာေနသည္။ ဘာကိုမွ တိတိပပ မေျဖႏိုင္။ ရူပေဗဒ ေမးခြန္းမ်ားမွာလဲ သူမအလြတ္က်က္ထားေသာ ေမးခြန္းမ်ားက မပါ။ ဓာတုေဗဒ ေမးခြန္းေတြက်ေတာ့လဲ ဘာေတြမွန္းမသိ။ ဘိုင္အိုစကားလံုးေတြကိုလဲ မမွတ္မိေတာ့။ သိပၸံတြဲတခုတည္းႏွင့္တင္ အေျခအေန လံုး၀မေကာင္းမွန္း သူမတပ္အပ္သိပါသည္။ တျခားဘာသာေတြဆိုတာကလဲ တို႕ထိတို႕နန္႕ ေျဖခဲ့ရသည္မို႕ ေအာင္မွတ္က သိပ္မေသခ်ာလွ။ ဒုကၡပါပဲ။ ေအာင္စာရင္း မထြက္ပါေစနဲ႕ဟု သူမဆုေတာင္းေနမိသည္။

သို႕ေပမယ့္ သူမဆုေတာင္းက မျပည့္ခဲ့ပါ။ ဆယ္တန္းေအာင္စာရင္းက ခါတိုင္းႏွစ္ေတြထက္ပင္ ေစာျပီး ထြက္လာလိုက္ေသးသည္။ သူမသိေနျပီးသား အေျဖပင္ျဖစ္သည္။ ဆယ္တန္းေအာင္ေသာ အမည္စာရင္းမွာ သူမနာမည္ မပါခဲ့ပါ။ တအိမ္သားလံုး ခဲေလသမွ် သဲေရက်ရေလျပီ။ အေမ့မ်က္ႏွာက မေကာင္းလွ။ အေဖကေတာ့ “ဒီႏွစ္မေအာင္လဲ၊ ေနာက္ႏွစ္ေပါ့” လို႕ဆိုသည္။ မၾကီး၊ မလတ္တို႕မွာလဲ မ်က္ႏွာငယ္ေလးေတြႏွင့္။ ကိုယ့္အေျခအေနကို ၾကိဳသိျပီးသား ျဖစ္ေပမယ့္၊ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ သူမၾကိဳက်က္ထားခဲ့တဲ့ စာေတြက ေမးခြန္းနဲ႕ တလြဲတေခ်ာ္ျဖစ္ခဲ့တာကို သြားေျပာ၍ မရ။ သူမ စာက်က္တာကို အထင္ၾကီးေနၾကရာက အထင္ေသးသြားႏိုင္သည္။ ဒီေတာ့ ဟန္ကိုယ္ဖို႕ လုပ္ရသည္။ ျပိဳင္ပြဲတခုမွာ ေအာင္ျမင္သည့္အခါ ကိုယ္က သိပ္ေတာ္လို႕ဟု လက္မေထာင္ခ်င္သူမ်ားသည္ ဆံုးရွံဳးခ်ိန္တြင္ ကိုယ္အသံုးမက်လို႕ဟု ဘယ္ေတာ့မွ ေျပာေလ့မရွိၾက။ ကိုယ့္အမွားကိုလဲ ျပန္ရွာေဖြေလ့မရွိၾက။ တဘက္က ညစ္တာေၾကာင့္လို႕သာ အျပစ္ပံုခ်ျပီး မိမိကိုယ္ကို ကာကြယ္ေလ့ရွိၾကသည္။ ဒါကလဲ လူ႕သေဘာ၊ လူ႕မေနာ။ သူမသည္လဲ ဘာသားနဲ႕ ထုထားသည္ မွတ္လို႕။ ဒီေတာ့ မ်က္ႏွာေလးကို မဲ့ျပီး ေျပာလိုက္သည္။

“သမီးက အရမ္းၾကိဳးစားျပီး ေျဖထားတာ။ စာစစ္တဲ့ ဆရာမေတြမ်ား အေျဖလႊာ မွားစစ္လား မသိဘူး”
“အင္းေလ။ ငါ့သမီးေလးက ဒီေလာက္ေတာ္တာကိုး။ စာေမးပြဲက်ရတယ္လို႕။ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး”
သူမရဲ႕ စကားအဆံုးမွ အေမက ၀င္ေျပာသည္။
“ေအးေလေနာ္။ ဆယ္တန္းေျဖတဲ့လူက သိန္းနဲ႕ခ်ီေနတာတဲ့။ အေျဖလႊာေတြ ေရာသြားလာမွ မသိတာ”

မၾကီးကလဲ ဘုမသိ၊ ဘမသိႏွင့္ ၀င္ေျပာေလသည္။

ဒီလိုႏွင့္ သူမ ဆယ္တန္းက်သည့္ ကိစၥက ျပီးသြားသည္။ သူမကို ၀ိုင္းသနားျပီး ခါတိုင္းထက္ ပိုအခြင့္အေရးေတြ ေပးၾကသည္။ အစစအရာရာ လိုေလေသးမရွိ။ ထမင္းစားျပီးရင္ေတာင္ ကိုယ့္ပန္းကန္ ကိုယ္ေဆးစရာမလို။ ဒီေတာ့ ရထားတဲ့ အခြင့္အေရးေတြနဲ႕ ညီမွ်ေအာင္ သူမကလဲ စာေတြ ေအာ္က်က္ျပပါသည္။ ျပဌာန္းစာအုပ္ထဲမွာ အဂၤလိပ္ပံုျပင္ေတြကို အလြတ္က်က္သံၾကားေတာ့ အေမက ပါးစပ္ၾကီး ဟျပီး ေျပာသည္။

“ငါ့သမီးေလးက ေတာ္လိုက္တာေနာ္။ ဒီေလာက္ေတာ္တဲ့ ငါ့သမီးေလးကိုမ်ား စာေမးပြဲခ်ၾကတာ။ အဲဒီဆရာမေတြ ငါ့သမီးေလးေလာက္ မသိလို႕ပဲ ျဖစ္ရမယ္”တဲ့။

အေမ့အသံ အဆံုးမွာ မၾကီးနဲ႕ မလတ္တို႕ကလဲ အထင္ၾကီးသည့္ မ်က္လံုးမ်ားျဖင့္ ၀ိုင္းၾကည့္ၾကသည္။ သူမ ဒီမ်က္လံုးမ်ားကို သိပ္ႏွစ္ျခိဳက္ပါသည္။ သို႕ေပမယ့္ အရပ္ထဲမွာေတာ့ သူမ ဆယ္တန္းက်သည္က အေတာ္ဂယက္ရိုက္သြားသည္။ သူမကို အထင္မေသးၾကေပမယ့္ ဆယ္တန္းစာေမးပြဲဆိုတာ သိပ္ခက္တဲ့ စာေမးပြဲၾကီးပါလားလို႕ ထင္သြားၾကတာ ျဖစ္သည္။ ေဒၚၾကီးပုကလဲ ကိုးတန္းတက္ေနတဲ့ သူ႕သားေလးကို ေက်ာင္းမွ ႏွဳတ္ျပီး ၀ပ္ေရွာ႕တခုမွာ အလုပ္သြားလုပ္ခိုင္းသည္။ ေဒၚၾကီးပု ေျပာတဲ့စကားက “ဒီေလာက္စာက်က္တဲ့ မိသင္းေတာင္ မေအာင္တာ။ နင္ဆိုရင္ေတာ့ ေ၀းျပီ” တဲ့။

(၃)

ဒီလိုႏွင့္ ညစဥ္ညတိုင္း စာေအာ္က်က္ေနေသာ သူမ ဘ၀ထဲသို႕ မထင္မွတ္ပဲ မႏြယ္ ေရာက္လာခဲ့ပါသည္။ မႏြယ္က သူမအေဖ ကားေမာင္းသည့္ အိမ္မွ အလုပ္ရွင္၏ သမီး။ မႏၱေလးမွာ ေက်ာင္းသြားတက္ေနျပီး၊ ေက်ာင္းပိတ္လို႕ ခဏျပန္လာလည္တာတဲ့။ သူမအေဖေျပာတာ ၾကားရေပမယ့္ သူမဆီသို႕ ဆိုက္ဆိုက္ျမိဳက္ျမိဳက္ ေရာက္လာလိမ့္မယ္လို႕ေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္မထားမိ။ သူမေနတဲ့ ရပ္ကြက္ေလးမွာက ေျမအပို၊ အလိုမရွိေအာင္ပင္ တဲအိမ္ေလးမ်ား ဆက္ေနၾကသည္။ ေအာက္ခ်ိဳင့္ထဲမွာမို႕ ကားႏွင့္လာလွ်င္ လမ္းမၾကီးေပၚမွာ ရပ္ခဲ့ျပီး တဲၾကိဳတဲၾကား လမ္းေလွ်ာက္ျပီးမွ အိမ္သို႕ ေရာက္သည္။ ဒီလိုေနရာမ်ိဳးွသို႕ ေရာက္လာတာဆိုေတာ့ သူမမွာ အံ့ၾသလိုက္သည္ျဖစ္ျခင္း။

“ဦးေလး ဦး၀င္းျမင့္ ေျပာကတည္းက ညီမေလးကို အစ္မ စိတ္၀င္စားေနတာ။ ညီမေလးက စာအရမ္းၾကိဳးစားတယ္ဆို”

ဖန္ခြက္လံုးေလးထဲမွ အခါးရည္ (ေရေႏြးၾကမ္း)ကို အားရပါးရ ေမာ့ေသာက္ရင္း မႏြယ္က စကားစသည္။ သူမမ်က္လံုးကို စူးစူးစိုက္စိုက္ၾကည့္ျပီး ေမးသည္မို႕လဲ အေနရခက္သြားသည္။ သူမစာေမးပြဲက် ထားတာကို မသိေသးဘူးထင္ပ။

“အဲေလာက္လဲ မဟုတ္ပါဘူးအစ္မ။ စာေတာ့ က်က္ျဖစ္ပါတယ္”
“အင္း။ ဦးေလးေျပာတယ္။ ဦးေလးက ညီမေလးကို စာေမးပြဲ သိပ္ေအာင္ေစခ်င္တာ။ အစ္မကလဲ စာၾကိဳးစားတဲ့ ေက်ာင္းသားေလးေတြကို စာေမးပြဲေအာင္ေစခ်င္တာပဲ။ ဒီေတာ့ ခု အစ္မ ခဏျပန္ ေရာက္ေနတုန္း ညီမေလးနဲ႕ စာကူက်က္ေပးမယ္ေလ။ စာေမးပြဲေျဖနည္းေတြ သင္ေပးမယ္။ ဘယ္လိုလဲ”

ေရေႏြးခြက္ေလးကို အသာခ်ရင္း အစ္မက ေျပာေတာ့ သူမအံ့ၾသသြားေလသည္။ အေဖလဲ အံ့ၾသသြားပံုရသည္။
“ေဒါက္တာက ခြင့္ျပဳပါ့မလား မမေလး”
“ဦးေလးကလဲ လုပ္ေတာ့မယ္။ က်ြန္မတို႕ အိမ္မွာ ကားေမာင္းတာပဲ ၾကာလွျပီ။ က်ြန္မ မွန္တယ္ထင္လို႕ လုပ္တဲ့ အလုပ္ေတြမွာ ဘယ္တုန္းက ေမေမ့ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းဖူးလုိ႕လဲ”

အေဖ့အေျပာကို အစ္မက ေအးေအးေဆးေဆးပင္ ျပန္ေျပာသည္။ သိပ္မၾကာလိုက္ပါ။ သူမ စာၾကည့္စားပြဲေဘးသို႕ အစ္မ ေရာက္လာခဲ့ေလေတာ့သည္။

(၄)

“ဆယ္တန္းစာေမးပြဲကို ဘာျဖစ္လို႕ ေျဖခ်င္တာလဲ”
စာသင္ေပးဖို႕၊ စာကူက်က္ေပးဖို႕ ဆိုျပီး ေရာက္လာေသာ အစ္မက စာအုပ္ေတြကို ဘာမွမကိုင္ပဲ ဒီေမးခြန္းကို စေမးလာတာမို႕ သူမေၾကာင္သြားသည္။ အေဖေျပာတဲ့ သမီးေလးကို ပညာတတ္ျဖစ္ေစခ်င္တယ္ဆိုေသာ စကားကို သတိရသြားသည္။
“ပညာတတ္ ျဖစ္ခ်င္လို႕ပါ အစ္မ”
“ပညာကို တတ္ခ်င္တာလား။ ပညာတတ္ပါလို႕ လူေတြက အသိအမွတ္ ျပဳတာကို ခံခ်င္တာလား”
သူမ မ်က္လံုးျပဴးသြားရံုမက ပါးစပ္ပါ ဟသြားမိသလား မသိ။ ျပီးမွ ေမးလိုက္မိသည္။
“အဲဒီႏွစ္ခု မတူဘူးလား အစ္မ”
“အစ္မ အျမင္မွာေတာ့ မတူဘူး။ ပညာကို တတ္ခ်င္တာက အဲဒီပညာကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ တန္ဖိုးထားျပီး တတ္ခ်င္၊ သိခ်င္တာ။ ဒါက တေယာက္တည္းနဲ႕ ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီပညာကို ကိုယ္တေယာက္တည္း သိေန၊ တတ္ေနလို႕က မျပီးဘူး။ ျပန္ျပီး ျဖန္႕ျဖဴးရမယ္။ အသံုးခ်ရမယ္။ ဒီလို အသံုးခ်ဖို႕အတြက္က်ေတာ့ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုတာက ပါလာျပီ။ ကိုယ့္ပညာကို အသံုးခ်ရမယ့္ ပတ္၀န္းက်င္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ ကိုယ္ဟာ အဲဒီပညာရပ္ကို တတ္က်ြမ္းနားလည္ပါေၾကာင္း ပတ္၀န္းက်င္က အသိအမွတ္ျပဳခံရဖို႕ လိုအပ္လာတယ္။ စာေမးပြဲေအာင္လက္မွတ္ေတြ၊ ဘြဲ႕လက္မွတ္ေတြ လူ႕ဘ၀မွာ လိုအပ္တယ္ဆိုတာ အဲဒါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေအာင္လက္မွတ္ေတြ ဘယ္ေလာက္ပဲရွိရွိ ပညာကို တကယ္ မတတ္ရင္လဲ ပတ္၀န္းက်င္က ၾကာရင္ သိလာတာပဲ။ ဒီေတာ့ စာေမးပြဲေအာင္ဖို႕က အေရးၾကီးလား၊ ပညာတတ္ဖို႕က အေရးၾကီးလားလို႕ အစ္မကို ေမးလာခဲ့ရင္ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးအေရးၾကီးတယ္လို႕ အစ္မကေတာ့ ေျဖရလိမ့္မယ္။ အခု ညီမေလးက ဆယ္တန္းေျဖဖို႕ ၾကိဳးစားေနတယ္ေနာ္။ အဲဒီမွာ ဆယ္တန္းအဆင့္နဲ႕ ညီမွ်တဲ့ ပညာကို တတ္ဖို႕ လိုလာသလို၊ ဆယ္တန္းကို ေအာင္ဖို႕လဲ လိုလာတယ္။ ဟုတ္ျပီလား”
“ဟုတ္ကဲ့အစ္မ”
“ဒီေတာ့ စာေတြကို က်က္မွတ္ေလ့လာဖို႕ လိုသလို၊ စာေမးပြဲေအာင္ေအာင္ ျပင္ဆင္ဖို႕ကလဲ လိုတယ္။ ဦးေလးေျပာစကားအရ ညီမေလး စာက်က္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ အစ္မသိထားတယ္။ စာေမးပြဲအတြက္ ဘယ္ေလာက္ျပင္ဆင္ထားခဲ့ဖူးတယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ အစ္မ မသိဘူး။ ဒီေတာ့ ညီမေလး က်က္ထားျပီးသား စာေတြ၊ ရထားျပီးသား စာေတြကို အစ္မကို အရင္ေျပာ”

အစ္မရဲ့ စကားအဆံုးမွာ ဘာသာစံုသင္ရိုးစာအုပ္မ်ား၊ အထူးထုတ္မွတ္စုမ်ားကို လွန္ေလွာျပျပီး သူမအာဂံုေဆာင္က်က္ထားခဲ့သမွ်ကို ေျပာျပလိုက္သည္။ အဂၤလိပ္စာ အက္ေဆး အပုဒ္ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ အလြတ္ရေၾကာင္း ေျပာေတာ့ အစ္မက ျပံဳးရင္း အံ့ၾသဟန္ျပသည္။ သခ်ာၤပုစာၦေတြကို အေျဖပါ အလြတ္ရေၾကာင္းေျပာေတာ့ ပါးစပ္ပါ ဟသြားသည္။ သူမအလြန္ ေက်နပ္သြားေလသည္။ ဒါမွငါကြဟု စိတ္ထဲ ေၾကြးေၾကာ္လိုက္မိသည္။

“ကဲ-ဟုတ္ျပီ။ ညီမေလး စာေတြ အရမ္းက်က္ထားတယ္ အစ္မသိျပီ။ ညီမေလး တကယ္ေတာ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕စာေတြဆို အစ္မေတာင္ အလြတ္မက်က္ခဲ့ဘူးဘူး။ ဒီေတာ့ ဘိုင္အိုစာအုပ္ထဲက ညီမေလး စိတ္ထဲမွာ အပိုင္ဆံုးထင္တဲ့ စာတပုဒ္ကို ခဏျပန္ေႏႊးလိုက္။ ရရင္ အစ္မကို ေျပာ”

အလြယ္ေလးပဲဟု သူမေတြးလိုက္သည္။ ယုန္ေတြအေၾကာင္းကို သူမအလြတ္ရျပီးသား။ စာအုပ္ဖြင့္ဖတ္ျပီး စာျပန္ေႏႊးလိုက္သည္။
“ရျပီအစ္မ”
စာအုပ္အား အစ္မကို ေပးလိုက္သည္။ အလြတ္ဆိုျပမည္ေပါ့။ သို႕ေပမယ့္ အစ္မက သူမကို အလြတ္မဆိုခိုင္းပါ။

“ေမးခြန္းက သံုးနာရီ ေမးခြန္းဆိုေတာ့ ဘိုင္အိုအတြက္ တနာရီအခ်ိန္ရတယ္။ ဓာတုနဲ႕ ရူပမွာ ျမန္ျမန္ေျဖႏိုင္ရင္ေတာ့ ဘိုင္အိုအတြက္ အခ်ိန္နည္းနည္း ခိုးလို႕ရတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တနာရီနဲ႕ပဲ တြက္ၾကရေအာင္။ ပံုဆြဲဖို႕ အခ်ိန္ေတြက ၾကာတတ္တယ္။ ဒီေတာ့ အခုညီမေလး က်က္ထားတဲ့ အပုဒ္သာ စာေမးပြဲမွာ ပါရင္ ဆယ့္ငါးမိနစ္အတြင္း အျပီး ေရးခ်ရမယ္။ ကဲ- ေရာ့။ ဒီဗလာစာအုပ္ထဲမွာ ခုန က်က္ထားတာကို ခ်ေရးၾကည့္ပါဦး။ ဆယ့္ငါးမိနစ္ ျပည့္ရင္ အစ္မ ေျပာမယ္”

အစ္မက ေျပာရင္းဆိုရင္း ဗလာစာအုပ္ကို ထိုးေပးေလသည္။ မတတ္သာျပီမို႕ ေဘာပင္ကိုင္ျပီး စေရးလိုက္မိသည္။ တကယ္ခ်ေရးေတာ့ ႏွဳတ္က ရြတ္သလို မျမန္ေတာ့ပါ။ စာလံုးေပါင္းေတြကလဲ မသဲမကြဲ။ မႏွစ္က စာေမးပြဲေျဖရသလို ျပန္ျဖစ္လာသည္။ စာလံုးေပါင္းမ်ားကို ျပန္စဥ္းစားလိုက္ေတာ့ တခ်ိဳ႕စာေၾကာင္း အစမ်ား ေမ့သြားျပန္သည္။ ဒီလိုႏွင့္ ဆယ့္ငါးမိနစ္က ဘာမွ မၾကာလိုက္။ သူမေရးထားသည္ကိုမ်ား ဖတ္ရင္း အစ္မက မ်က္လံုးေ၀့ျပီး ၾကည့္သည္။ စိတ္ထဲ ဘယ္လို ျဖစ္သြားမွန္းမသိ။ ဘာမွ မသိနားမလည္သူမ်ားေရွ႕မွ တေထာင္ေထာင္ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ တကယ္တတ္သိသူေရွ႕မွာေတာ့ တေထာင္ေထာင္ လုပ္လို႕ မရေၾကာင္း သူမသေဘာေပါက္သြားျပီ။ အစ္မက မွတ္ခ်က္ တခုပဲ ေပးေလသည္။
“ႏွဳတ္ကေန တတြတ္တြတ္ ရြတ္တတ္ေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာက်ေတာ့ အသံုးတကယ္ ၀င္ခ်င္မွ ၀င္တယ္ ဆိုတာကို ညီမေလး နားလည္ျပီလား” တဲ့။

(၅)
“ဒါေတြ ေရးထားတာ ဘယ္ေလာက္ၾကာျပီလဲ”
နံရံေပၚမွ သူမေရးကပ္ထားေသာ စာရြက္မ်ားကို ၾကည့္ျပီး အစ္မက ေမးေလသည္။ အစ္မနဲ႕ စာက်က္ရတာ သံုးေလးပတ္ျဖစ္လာေတာ့ သူမတို႕ႏွစ္ေယာက္အၾကားမွာ ရင္းႏွီးမွဳက ပိုခိုင္မာ သြားခဲ့သည္။ စာကို ၾကက္တူေရြးက်က္ မက်က္ပဲ တကယ္နားလည္ေအာင္ အရင္ေလ့လာျပီးမွ က်က္မွတ္သင့္ေၾကာင္း၊ ေမးခြန္းေဟာင္းမ်ားကို ျပန္လွန္က်က္မွတ္တာထက္ ေလ့က်င့္ေျဖဆိုတာေတြ လုပ္သင့္ေၾကာင္း၊ အက္ေဆးမ်ားကို အလြတ္မက်က္ပဲ သူမ်ားေရးထားသည္မ်ားကို နမူနာယူျပိး ေရးသားေလ့က်င့္သင့္ေၾကာင္း၊ သခ်ၤာပုစၦာမ်ားကို အေျဖမွတ္မိေအာင္ ထပ္တလဲလဲ တြက္ေနသည္ထက္ တြက္နည္းတြက္ဟန္ကိုသာ ပိုင္ႏိုင္ေအာင္ ေလ့က်င့္သင့္ေၾကာင္း၊ ဘိုင္အိုမ်ားကို က်က္ျပီးတိုင္း အလြတ္ေရးၾကည့္သင့္ေၾကာင္း စသည့္ စာက်က္နည္း၊ က်က္ဟန္မ်ားကို အစ္မက စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ရွင္းျပခဲ့ပါသည္။ စာေမးပြဲသ႑ာန္ ေမးခြန္းမ်ားကိုလဲ ေျဖဆိုေစခဲ့သည္။ ဒီေန႕လဲ သံုးနာရီၾကာ ေမးခြန္းမ်ား ေျဖၾကည့္ေနရတာမို႕ ေအးေအးေဆးေဆး ခဏသြား နားေစရန္ သူမတို႕ ညီအစ္မတေတြရဲ႕ အိပ္ခန္းေလးထဲ ေခၚသြားမိတာျဖစ္သည္။ အိပ္ခန္းထဲေရာက္ေတာ့ ေခါင္းရင္းမွာ ကပ္ထားေသာ စာရြက္ေလးမ်ားကို ၾကည့္ျပီး အစ္မက ေမးေလသည္။

သူမ ေရးထားသည္က “ဒီႏွစ္စာေမးပြဲ ေအာင္ကို ေအာင္ရမယ္” အစခ်ီျပီး ယေန႕ ျမန္မာစာက်က္ရန္၊ အဂၤလိပ္စာက်က္ရန္ စသျဖင့္ လုပ္ရမည့္အရာမ်ားကို ေရးထားတာ ျဖစ္သည္။

သူမ အစ္မကို ၾကည့္ရင္း လွ်ာေလး တစ္လစ္ ထုတ္လိုက္မိသည္။ စာမ်ားက မႏွစ္ကတည္းက ကပ္ထားသည္ကိုး။

“ၾကာျပီအစ္မ။ မႏွစ္က ကတည္းက”
“ဒီေကာင္မေလး။ ဒါေၾကာင့္ မႏွစ္က က်တာ”
အစ္မက ေျပာရင္း သူမေခါင္းကို ဖြဖြေလး လွမ္းထုေလသည္။
“အစ္မကလဲ။ ညီမကိုဆို အျပစ္ပဲ ေျပာေနတာပဲ”

သူမက မနာေပမယ့္ ေခါင္းကို ပြတ္ျပရင္း ခ်ြဲမိပါသည္။ အစ္မကိုလဲ မၾကီးတို႕၊ မလတ္တို႕လိုပဲ စိတ္ထဲ ရင္းႏွီးေနမိသည္။

“အျပစ္တင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ အျဖစ္မွန္ကို ေျပာေနတာပါ။ အခုညီမေလး ေရးထားတာေတြကို ေသခ်ာျပန္ဖတ္ၾကည့္ေနာ္။ ထိပ္ဆံုးက ေအာင္ျမင္ရမယ္ဆိုတာက ပန္းတိုင္၊ ဘာေတြ လုပ္မယ္ ဆိုတာက ရည္မွန္းခ်က္။ ဒါေပမယ့္ ပန္းတိုင္ကို ေရာက္ဖို႕ လုပ္ရမယ့္ ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို ဘယ္လိုလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ စီမံခ်က္ေတြ၊ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြက တြဲျပီး မရွိခဲ့ဘူး။ ဟုတ္တယ္ မဟုတ္လား”

အစ္မရဲ႕ စကားကို သူမေသခ်ာ ေတြးေနမိသည္။ ဟုတ္သည္ပဲ။ စာေမးပြဲေအာင္ဖို႕ စာေတြ က်က္ရမယ္ဆိုတာပဲ သူမသိခဲ့သည္။ ဒီစာေတြကို ဘယ္လိုအခ်ိန္အတိုင္းအတာ သတ္မွတ္ျပီး ဘယ္လိုက်က္ရမယ္ဆိုတာ သူမ မသိခဲ့။ သင္ရိုးေတြကို အလြတ္ရေနဖို႕ပဲ သူမအာရံုစိုက္ခဲ့သည္။ စာေမးပြဲမွာ ဘယ္လိုေမးခြန္းလာရင္ ဘယ္လို ေျဖရမယ္ဆိုတာကို ၾကိဳတင္ မျပင္ဆင္ခဲ့မိ။

“ညီမေလးက ကိုယ္ဘာလုပ္မယ္ဆိုတာကိုပဲ စေတြးတယ္။ စာေမးပြဲေမးခြန္းေတြရဲ႕ သေဘာသဘာ၀
ေတြကို အရင္မေလ့လာခဲ့ဘူး။ စာေမးပြဲကို ရင္ဆိုင္ဖို႕ ညီမေလးမွာ ျပင္ဆင္ထားတာေတြ မျပည့္စံုခဲ့ဘူး။ စာေမးပြဲေအာင္ဖို႕က အဓိကလား၊ ေဘးပတ္၀န္းက်င္က လူေတြကို ငါစာက်က္ေနတယ္ဆိုတာ သိေစခ်င္တာက အဓိကလားဆိုတာေတြမွာ မသဲကြဲခဲ့ဘူး။ ဆယ္တန္းစာေမးပြဲအေၾကာင္းကို ဘာမွ ေသခ်ာ မသိတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္က လူေတြက ခ်ီးက်ဴးအထင္ၾကီးေနတာကို သာယာခဲ့တယ္။ အစ္မေျပာတာေတြ၊ မွန္လား၊ မမွန္ဘူးလား”

အစ္မကို အံ့ၾသတၾကီးႏွင့္ ၾကည့္လိုက္မိသည္။ သူမျဖစ္ခဲ့တာေတြကို အစ္မဘယ္လိုမ်ား သိေနသလဲ မသိ။

“အစ္မ၊ ဘယ္လိုသိတာလဲ”
“လူေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့ သေဘာသဘာ၀ေတြနဲ႕ ခ်ိန္ထိုးျပီး ေျပာလိုက္တာပါ။ ဒါဟာ လူ႕သဘာ၀ေတြပဲ ညီမေလး။ ညီမေလးတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ လူတိုင္း ဘ၀မွာ တခ်ိန္မဟုတ္တခ်ိန္ေတာ့ ဒီလိုစိတ္ေတြ ၀င္လာတတ္ပါတယ္။ တခုပဲ။ ဒီလိုစိတ္ေတြဟာ အၾကာၾကီး ရွိလို႕ ေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အခ်ိန္ေတြၾကာလာတာနဲ႕အမွ် စိတ္ေဖာက္ျပန္မွဳေတြ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ ကိုယ့္အားနည္းခ်က္ေတြကို ကိုယ္မျမင္ေတာ့ဘူး။ ေဘးကျမင္လို႕ ေထာက္ျပရင္လဲ ရန္လိုလာတတ္တယ္။ လက္သင့္မခံႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဒီလိုနဲ႕ပဲ စိတ္ကူးယဥ္ပန္းတိုင္ဆီကို ေရာက္ေအာင္သြားဖို႕ စနစ္တက် အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမယ့္ စီမံခ်က္ေတြ မရွိပဲ ဆုပ္ကိုင္ထားတဲ့ ဘာလုပ္မယ္၊ ညာလုပ္မယ္ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ တေပြ႕တပိုက္နဲ႕ လမ္းေလွ်ာက္ရင္း လမ္းေပ်ာက္ေနၾကသူေတြ လူ႕ေလာကမွာ အမ်ားၾကီးပဲ ညီမေလး။ ဒီလို လူေတြထဲမွာ ညီမေလး ဘယ္ေတာ့မွ မပါသြားေစနဲ႕”

အစ္မရဲ႕ စကားမ်ားက ေလးနက္ေနတာမို႕ သူမျငိမ္ျပီး နားေထာင္ေနမိသည္။ စာေမးပြဲအတြက္သာမကပဲ ဘ၀တခုလံုးအတြက္ပါ အက်ိဳးရွိေစမည့္ စကားမ်ား ျဖစ္တာကို သူမစိတ္ထဲက အလိုလို သိေနခဲ့သည္။ စိတ္ထဲမွာ ဇေ၀ဇ၀ါျဖစ္ေနသည့္ ကိစၥကိုေတာ့ ေမးမိသည္။

“ဒါဆို လူေတြက စိတ္ကူးမယဥ္သင့္ဘူးလားအစ္မ။ ညီမ ၾကားဖူးတာကေတာ့ စိတ္ကူးယဥ္ ရည္မွန္းခ်က္ေတြက ဘ၀ကို တိုးတက္ေစႏိုင္တယ္တဲ့”

“အစ္မက စိတ္ကူးယဥ္ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ မရွိရဘူးလို႕ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ဒါေပမယ့္ စိတ္ကူးထဲက ပန္းတိုင္ေတြကို တမ္းတျပီး စိတ္ကူးယဥ္အိပ္မက္ထဲမွာ အိပ္မေနဖို႕ ေျပာတာ။ ဥပမာေျပာရရင္ ေလွေလွာ္တဲ့အခါ ေလွာ္တက္ကို ဆုပ္ျပီး ေလွာ္ေနရံုနဲ႕ မျပီးဘူးေလ ညီမေလးရယ္။ ကိုယ့္ေလွက ပန္းတိုင္ကို ဦးတည္ေနသလား၊ ေလွာ္လာတဲ့ လမ္းေၾကာင္းက မွန္ရဲ႕လား၊ ေလွက ေရွ႕တိုးေနလား၊ ပတ္ခ်ာလည္ေနလား ဆိုတာ ျပန္ျပီး ဆန္းစစ္ႏိုင္ရမယ္လို႕ ဆိုလိုတာ။ လက္ထဲမွာ ေလွာ္တက္ရွိတိုင္း ပန္းတိုင္ေရာက္ေအာင္ မေလွာ္ႏိုင္ဘူး။ ေလွာ္တက္ကို ဘယ္လိုကိုင္ရမယ္ဆိုတာ သိဖို႕က အရမ္းအေရးၾကီးတယ္လို႕ အစ္မျမင္တယ္”

(၆)

“ကို၀င္းျမင့္။ ရွင္လုပ္ပံုကလဲ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ မိသင္းေလးကို စာသင္ေပးဖို႕ ဆိုျပီး ရွင့္သူေဌးသမီးေလးကို ေခၚလာတာေလ”

“ဘာျဖစ္လို႕လဲဟ”

အေဖႏွင့္ အေမ ေျပာေနသံေၾကာင့္ ဓာတုေဗဒ ညီမွ်ခ်င္းမ်ားကို ႏွစ္ဘက္ညီေအာင္ ညွိေနရင္းမွ သူမနားစြင့္လိုက္မိသည္။

“သူေရာက္လာျပီးမွ က်ဳပ္သမီးေလးရဲ႕ စာက်က္သံေတြ သိပ္မၾကားရေတာ့ဘူးေတာ့”
“ဒါေပမယ့္ စာၾကည့္စားပြဲမွာေတာ့ ထိုင္ေနတယ္ မဟုတ္လား။ စာက်က္ေနမွာေပါ့။ မင္းကလဲကြာ။ ျပႆနာမဟုတ္ ျပႆနာလုပ္ေနတယ္”

“သိဘူးေလေတာ္။ က်ဳပ္ကေတာ့ စာက်က္သံ မၾကားရရင္ စာက်က္ေနတယ္လို႕ကို မထင္ဘူး”

အေမ့ဘုက်က် စကားသံေၾကာင့္ သူမ ျပံဳးလိုက္မိသည္။

“စာက်က္သံ မထြက္တိုင္း စာက်က္မေနဘူးလို႕ ေျပာလို႕ မရသလို၊ စာက်က္သံေတြ ထြက္တိုင္းလဲ စာေမးပြဲ ေအာင္ေအာင္ ေျဖႏိုင္မယ့္ စာက်က္သံေတြ ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္မွာပါ အေမ။ အေရးၾကီးတာက စာေမးပြဲေအာင္ေအာင္ စာက်က္တတ္ဖို႕ပါ။ အေမ့သမီး သင္းသင္းခိုင္ စာက်က္ေနတယ္ဆိုတာကို ေအာင္စာရင္းထြက္တဲ့ ေန႕က်ရင္ အေမသိလာရမွာပါ”

သူမ ရင္ထဲမွ စကားသံမ်ားကို မည္သူမွ မၾကားခ်င္လဲ ေနပါေစ။ သူမဂရုမစိုက္ပါ။ အခုေတာ့ သူမ တကယ္ကို စာက်က္တတ္သြားပါျပီ။

ခင္မမမ်ိဳး (၂၁၊ ၁၊ ၂၀၁၀)

ရွင္သန္ျခင္း၊ ဘာသာစကားႏွင့္ ေက်ာင္းပညာေရး

ေထာင္စုႏွစ္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ားသည္ ထိေရာက္ေသာ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ ဆက္သြယ္ေရးအေပၚတည္မွီေနေလသည္။

သိန္းႏိုင္

ဘာသာစကားမ်ားရွင္သန္မႈမွာ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာျဖစ္ေနေပျပီ။ ကမၻာ့ဘာသာစကားေပါင္း ၆၀၀၀ (ေျခာက္ေထာင္) ေက်ာ္အနက္ တ၀က္ခန္႔ (၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း)မွာ ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါးရွိေနျပီး ၄၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ ျခိမ္းေျခာက္ျခင္းခံေနရသည္။ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသာလွ်င္ ရွင္သန္ႏိုင္စြမ္းရွိေန၏။

ဘာသာစကား ေျခာက္ေထာင္အနက္ ၉၆ ရာခိုင္နႈန္းကို ကမၻာ့လူဦးေရ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းသာေျပာဆိုၾကေလသည္။ ရာဂဏန္း အနည္းငယ္မွ်ေသာ ဘာသာစကားတို႔ကို ပညာေရးစနစ္မ်ားအတြင္းႏွင့္ ရံုးသံုးအေနျဖင့္ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ ေနရာေပးထားၾကျပီး ဒီဂ်စ္တယ္ ကမၻာတြင္အသံုးျပဳမႈတြင္မူ တစ္ရာေအာက္ေလ်ာ့နည္းေလသည္။

ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါး ျခိမ္းေျခာက္ခံေနရေသာ ဘာသာစကားအမ်ားစုကို လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားမွ ေျပာဆိုၾကသည္။ တစ္စံုတရာ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမရွိပါမူ မ်ားမၾကာမီကာလတြင္ ဤဘာသာစကားမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားမွာ ေပ်ာက္ကြယ္ရပါေတာ့မည္။

သို႔ျဖစ္ပါ၍ ယူနက္စကို အေထြေထြ ညီလာခံၾကီးမွ “ႏိုင္ငံတကာ မိခင္ဘာသာစကားမ်ားေန႔”ကို သတ္မွတ္ထားရွိျပီး ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွစတင္၍ ႏွစ္စဥ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေတြ က်င္းပျပဳလုပ္ပါသည္။ ဘာသာေဗဒ၊ ယဥ္ေက်းမႈ မတူကြဲျပားျခားနားမႈႏွင့္ ဘာသာစကား မ်ဳိးႏြယ္စံုကမၻာၾကီး ျဖစ္ေနေစေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ရင္းျဖစ္သည္။

တိမ္ေကာကြယ္ေပ်ာက္လာေနေသာ ဘာသာစကားမ်ား

ဘာသာစကားတစ္ခု ကြယ္ေပ်ာက္၊ ဆံုးရံႈးျခင္းႏွင့္အတူ ကၽြႏု္ပ္တို႔လူသားမ်ဳိးႏြယ္၏ အသိဗဟုသုတ၊ ေတြးျမင္သိတတ္မႈႏွင့္ ရႈျမင္သံုးသပ္မႈ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းတို႔ကိုလည္း အစားမထိုးႏိုင္ဘဲ ဆံုးရံႈးရေတာ့သည္။

ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ ဘာသာစကားမွာ အေရးပါလွေပသည္။ ေထာင္စုႏွစ္ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေအာင္ျမင္ႏုိင္ေရးအတြက္ ဘာသာစကားဆိုင္ရာက႑မွာ ဗ်ဴဟာေျမာက္တည္ရွိေနသည္။

ဤရည္မွန္းခ်က္မ်ားတြင္ - ဆင္းရဲမဲြေတမႈႏွင့္ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ ကင္းစင္ႏိုင္ေရး၊ မူလတန္း ပညာေရး ဆံုးခန္းတိုင္ေအာင္ ေက်ာင္းေနခြင့္ရရွိေရး၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ တန္းတူညီမွ်မႈႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးစြမ္းေဆာင္ရည္တိုးတက္ေရး၊ ကေလးေသဆံုးမႈေလ်ာ့ပါးေရး၊ မိခင္က်န္းမာေရးတိုးတက္ေရး၊ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ားေရာဂါႏွင့္ အျခားေရာဂါတို႔ကို တိုက္ဖ်က္ေရး၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးႏွင့္ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ ကမၻာ့လံုးဆုိင္ရာ ဆက္စပ္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေရး တို႔ ပါ၀င္သည္။

ေထာင္စုႏွစ္ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ ရွစ္ရပ္ကို ေဒသၾကီး ၁၀ ေဒသမွ ႏိုင္ငံ ၁၉၀ ပါ၀င္သည့္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ုိင္း မ်ားမွ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအတြက္ အညႊန္းေဘာင္အေနျဖင့္လည္း လက္ခံက်င့္သံုးလွ်က္ရွိေနသည္။

ေထာင္စုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားမွ အလြန္အမင္း ဆင္းရဲျခင္းႏွင့္ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးျခင္းေဘးဒဏ္တို႔အတြက္ ဘာသာစကားသည္ ရွင္သန္ ေနထိုင္ႏိုင္ရန္ အလုပ္အကိုင္ရပိုင္ခြင့္၊ လူမႈေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဘ၀တို႔တြင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္၊ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြး ေျပာဆို ဆက္ဆံႏိုင္ေရး တို႔ႏွင့္ နီးကပ္စြာ ဆက္စပ္လ်က္ရွိေနေလသည္။

ဗဟုသုတ အသိတရားတို႔ကို လက္ဆင့္ကမ္းျဖန္႔ျဖဴးရာ၀ယ္တြင္လည္း ဘာသာစကားမွာ အဓိကၾကားခံျဖစ္ေနျပန္သည္။ ေထာင္စုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားျဖစ္သည့္ ကေလးအားလံုးမူလတန္းပညာေရးဆံုးခန္းတိုင္ေရး၊ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ၊ ေအအိုင္ဒီအက္ေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ တို႔ကို တုန္႔ျပန္လုပ္ေဆာင္ရာတြင္လည္း မရွိမျဖစ္လိုအပ္ပါသည္။

ဘာသာစကားမွာ အေျခခံရပိုင္ခြင့္မ်ားျဖစ္သည့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ျပသခြင့္၊ ပညာေရးအခြင့္အေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ သိပၸံႏွင့္ နည္းပညာတိုးတက္မႈအက်ဳိးတရားမ်ားကို ပုိင္ဆုိင္ရရွိိေရးတို႔ကို ခံစားႏိုင္ေစရန္အတြက္လည္း အဓိက က်ေနသည္။ ဤအခ်က္မ်ားအားလံုးမွာ ဘာသာေဗဒဆိုင္ရာအခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိေန၏။

ဘာသာစကားမ်ားကို ထိန္းသိမ္းျခင္း

ျခိမ္းေျခာက္ခံေနရေသာ ဘာသာစကားတစ္မ်ဳိးသည္ အထင္ကရျဖစ္ေသာ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း ေျပာဆိုသူတို႔၏ လူ႔ ဂုဏ္သိကၡာကို ျမွင့္တင္ေပးႏိုင္ျခင္း၊ တရားဥပေဒဆိုင္ရာ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို တိုးျမွင့္ႏိုင္ျခင္း၊ ေရးသားမွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ျခင္းႏွင့္ အီလက္ထေရာနစ္ နည္းပညာတို႔ကိုအသံုးျပဳႏိုင္ျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါမူ ရွင္သန္ႏိုင္စြမ္းရွိမည္။ ပညာေရးစနစ္အတြင္း ခိုင္ခိုင္မာမာ တည္ရွိေနပါက ရွင္သန္မႈအတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစသည္။

ဘာသာစကားမ်ား ရပ္တည္ရွင္သန္ႏိုင္စြမ္း (သို႔မဟုတ္) တိမ္ေကာေပ်ာက္ကြယ္ျခင္းတို႔အတြက္ ပညာေရးစနစ္မွာ အေရးၾကီးသည့္ အပိုင္းတြင္ ပါ၀င္လ်က္ရွိေနသည္။ ပညာေရးစနစ္မ်ားစြာမွာမူ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ဳိးႏြယ္မ်ားႏွင့္ သူတို႔၏ ဘာသာစကားမ်ား အတြက္ သင့္ေတာ္ကိုက္ညီမႈမရွိျခင္း ျဖစ္သည္သာမကဘဲ အႏၱရာယ္ပင္ရွိေနေလသည္။

ပညာေရးဆိုင္ရာ ေအာင္ျမင္မႈရရွိႏိုင္ရန္အတြက္ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ဘာသာစကားစည္ပင္ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈတို႔အတြက္ပါ မူၾကိဳ၊ မူလတန္းပညာေရးႏွင့္ အေရးအဖတ္အတြက္ အသံုးလံုးပညာေရးတို႔မွာ မိခင္ဘာသာစကားျဖင့္ ေလ့က်င့္သင္ယူခြင့္ရရွိရန္ ကေလးမ်ားႏွင့္ လူၾကီးမ်ားအတြက္ပါ အေရးၾကီးသည္။

အေရးအဖတ္ကို သူတို႔နားမလည္ေသာ ဘာသာစကားျဖင့္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားရန္မွာ လူအမ်ားစုအတြက္ မျဖစ္ႏိုင္ပါေခ်။

ဘာသာစကား ၂ မ်ဳိးသင္ၾကားေရးနည္းဗ်ဴဟာမွာ ထိေရာက္မႈရွိျပီးလွ်င္ သင္ယူေလ့လာမႈရလဒ္ေကာင္းမ်ားကို ရရွိေစသည္။ ဒုတိယဘာသာစကားကို မသင္ၾကားေသးမီ ပထမ ဘာသာစကားတစ္မ်ဳးိကို ကၽြမ္းက်င္တက္ေျမာက္သင့္ပါသည္။

အမ်ဳိးသားစီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈတို႔အတြက္ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားမ်ားမွ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ရွိေစရန္မွာ ကမၻာ့လူ႔မႈအသိုင္းအ၀ိုင္းတစ္ရပ္လံုးအေနျဖင့္ အားလံုးပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ကို လမ္းဖြင့္ ထားရွိေပးရေပမည္။

ပညာေရးစနစ္မွ အက်ဴိးျဖစ္ထြန္းေစရန္အတြက္ ရပ္ရြာေဒသလူ႔မႈအသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားအေနျဖင့္ ပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားကို စီမံ အုပ္ခ်ဳပ္ ကြပ္ကဲရာႏွင့္ သင္ၾကားသည့္ အေၾကာင္းအရာ၊ သင္ၾကားနည္းမ်ားတြင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ႏွင့္ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္တို႔ကို ရရွိသင့္သည္။

ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ ယူနက္စကို အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ပညာေရးအစီအစဥ္တြင္ မူ၀ါဒခ်မွတ္သူမ်ား၊ စီမံကိန္းေရးဆြဲသူမ်ား၊ ဆရာဆရာမမ်ား၊ ရပ္ရြာလူ႔အဖြဲ႔အစည္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ ငယ္ရြယ္စဥ္ကာလမ်ားတြင္ မိခင္ဘာသာစကားျဖင့္ သင္ယူျခင္းႏွင့္ ဘာသာစကား ၂ မ်ဳိးသင္ၾကားျခင္းတို႔အတြက္ ပညာေပးစည္းရံုးလံႈေဆာ္လ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေက်ာင္းပညာေရး၊ မိခင္ဘာသာစကားႏွင့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း

တိုင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား အေသြးအေရာင္စံုလင္စြာ ေထြျပားလ်က္တည္ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ မိခင္ဘာသာစကား၊ တုိင္းရင္းသားဘာသာစကားတို႔ကို ထည့္သြင္းသင္ၾကားေရးမွာ မ်ားစြာ အေရးၾကီးလွပါသည္။ လြတ္လပ္ေရးရယူခဲ့စဥ္က အေသြးအေရာင္စံုယဥ္ေက်းမႈ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္း Multiculturalism ႏွင့္ အေသြးအေရာင္စံု ယဥ္ေက်းမႈ ပညာေရးစနစ္ Multicultural Education system တို႔ကို အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ားမွ တည္ေဆာက္ရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားရွိခဲ့ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာျမင့္ခဲ့ျပီျဖစ္သည့္ မ်က္ေမွာက္ ၂၁ ရာစု ပထမဆယ္စုႏွစ္ ကုန္ဆုံးေတာ့မည့္ အခ်ိန္အထိ တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားမ်ား၊ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈမ်ား၊ သမိုင္းအစဥ္အလာမ်ားကို ေက်ာင္းပညာေရး ပင္မစနစ္အတြင္းႏွင့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းတြင္ ထည့္သြင္းျခင္း၊ လက္ေတြ႔ သင္ၾကားျခင္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခြင့္ မရရွိၾကေသးပါ။ ဤသည္မွာ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး၊ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးႏွင့္ ပညာေရးအခြင့္အေရးမ်ား ဆံုးရံႈး နစ္နာေနသည့္ အေျခအေနဆိုးလည္းျဖစ္သည္။ အေျခခံပညာေရးအဆင့္တုိင္းတြင္ (မူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္း) ၃ ဘာသာ သင္ၾကားေရးမူ၀ါဒကို တစ္ႏုိင္လံုးတြင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။ မိခင္ဘာသာစကား၊ (တုိင္းရင္းသားဘာသာစကား)၊ ျမန္မာစာ၊ အဂၤလိပ္စာတို႔ကို အတန္းအဆင့္၊ အသက္အရြယ္ႏွင့္ နယ္ေျမေဒသအလိုက္ အခ်ဳိးညီမွ်စြာ ထည့္သြင္းသင္ၾကားႏုိင္ျခင္းျဖစ္သည္။ အိႏိၵယႏုိင္ငံႏွင့္ အျခားေသာ ယဥ္ေက်းမႈစံုလူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအတြင္း က်င့္သံုးသည့္ ဒီမိုကေရစီပညာေရးစနစ္တို႔မွာ မ်ားစြာ အားက် အတုယူဖြယ္ရာျဖစ္ပါ၏။ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား သဟဇာတျဖစ္ေစေရး၊ သိျမင္ခံစားႏုိင္ေရး၊ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားရရွိေစေရးႏွင့္ အရည္အေသြးျမင့္မားေသာ ပညာေရးစနစ္ တည္ေဆာက္ႏုိင္ေရး တို႔အတြက္ ဘာသာစကားမ်ားသင္ၾကားေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒအသစ္မ်ားႏွင့္ လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား လုိအပ္ေနပါသည္။

သိန္းနိုင္ (ျမန္မာေက်ာင္းဆရာ)

မ်ဳိးဆက္သစ္တို႔တြက္ တိုးတက္ရာလမ္းစမ်ား ႐ွာေဖြစို႔

ေရးသားသူ - S.S
ေအာက္ပါေဆာင္းပါးကို သံလြင္အိပ္မက္ ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ဇူလိုင္လထုတ္ တြင္ ေဖာ္ျပျပီးျဖစ္သည္ ။


ေ႐ွးလူႀကီးေတြ အျမဲေျပာေလ့ရွိတဲ့ စကားတစ္ခြန္းကေတာ့ “ပညာေရႊအိုး လူမခိုး” တဲ့။ ဒါေပမယ့္ ခၽြတ္ၿခံဳက်လာတဲ့ ျမန္မာျပည္ ပညာေရးစနစ္ေၾကာင့္ စာ႐ြက္ တစ္႐ြက္သာသာ ျဖစ္လာတဲ့ ဘြဲ႔လက္မွတ္ေတြၾကား ျမန္မာျပည္ရဲ႕ မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြကို ေပးဖို႔ ပညာေရႊအိုးေတြ ေပ်ာက္ဆံုးေနသလို ျဖစ္လာပါတယ္။ အဲဒီအခါ အဲလိုအေျခအေနက ေဖာက္ထြက္ျပီး မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ တိုးတက္ရာ လမ္းစေတြ ဘယ္လိုရွာၾကမလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းဟာ အေရးၾကီးလာပါတယ္။

ပထမဆံုး ေတြးရမယ့္အခ်က္ကေတာ့ ပညာဆိုတာကို ဘယ္လို ပိုင္းျဖတ္မလဲ ဆိုတာပါပဲ။ ပညာလို႔ဆုိရာမွာ အတန္းပညာကိုပဲ ရည္ညြန္းေတာ့မလား ဘ၀က ေပးတဲ့ပညာကိုေရာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားမလား။ ပညာေရးစနစ္ က်ဆင္းေနတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံက မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြရဲ႕ တိုးတက္ရာလမ္းစဟာ အတန္းပညာ ဆိုတာနဲ႔ ဘယ္ေလာက္သက္ဆိုင္ေနေသးသလဲ။ တိုးတက္ရာ လမ္းစရွာဖို႔ တျခား ဘာေတြ လိုအပ္ေသးသလဲ။

လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုမွာ အႏၲရာယ္အႀကီးဆံုးသူေတြကေတာ့ အသိဥာဏ္မဲ့တဲ့ လူၾကီးေတြပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ နယူးေယာက္စီးတီး တကၠသိုလ္ရဲ႕ ဒႆနပါေမာကၡ ဟာရီ အိုဗာစထရိ (Harry Overstreet) က ေကာက္ခ်က္ခ်ဖူးပါတယ္ ။ သူေကာက္ခ်က္ခ်သလိုပဲ ေနာင္တခ်ိန္က်ရင္ လူၾကီးျဖစ္လာမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ အတန္းပညာက ေပးတဲ့ ပညာဥာဏ္ သာမက အသိဥာဏ္ ရွိဖို႔ဆိုတာလည္း လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္ခုလံုးနဲ႔ ပတ္သက္ေနတဲ့အရာကေတာ့ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။

ပညာေရးသုေတသနပိုင္းမွာ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႔ အတန္းပညာအရည္အေသြးတို႔ကို ေလ့လာတဲ့အခါ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ (academic motivation) ဟာ အေရးပါတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို ေတြ႕ရွိလာၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ကို အတြင္းစိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ျခင္း (Intrinsic) နဲ႔ ျပင္ပ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ျခင္း (Extrinsic) စသျဖင့္ ႏွစ္မိ်ဳး ခြဲျခားထားၾကပါတယ္။ အတြင္းစိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ပညာ သင္ယူလိုစိတ္ကေတာ့ ဘာသာရပ္တစ္ခုကို သင္ယူရင္ စိတ္၀င္စားမႈေၾကာင့္၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္၊ ကိုယ္ပိုင္ ေက်နပ္မႈရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ျပင္ပ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အတန္းပညာ သင္ယူလိုစိတ္ကေတာ့ မိဘဆရာေတြက သင္ယူခိုင္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္၊ မသင္ယူရင္ အျပစ္ရွိသလို ခံစားရတဲ့့အတြက္ေၾကာင့္၊ အတန္းပညာရရင္ ဘ၀အတြက္တက္လမ္းရွိႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ အတြင္းစိတ္ကျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ ပိုရွိတဲ့ ေက်ာင္းသားဟာ အတန္းပညာကို ပိုတတ္ေျမာက္နိုင္သလို ၊ ပိုထူးခြ်န္ေၾကာင္းကို ပညာေရးသုေတသီေတြက ထပ္မံ ေတြ႔ရွိၾကပါတယ္။

နိုင္ငံတကာကေက်ာင္းေတြမွာ သင္ခန္းစာေတြကို ေက်ာင္းသားေတြစိတ္၀င္စားေအာင္ ဘယ္လို လုပ္မလဲ ဆိုတဲ့အခ်က္က သင္ခန္းစာေတြ ျပင္ဆင္တဲ့အခါ အျမဲအေလးထားစဥ္းစားတဲ့ အေရးၾကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ပါပဲ။ ေက်ာင္းသားတိုင္းအတြက္ သင္ခန္းစာတိုင္း ဘာသာရပ္တိုင္းဟာ စိတ္၀င္စားစရာျဖစ္ဖို႔ ခဲယဥ္းေပမယ့္ အနည္းဆံုး တခ်က္တေလေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာ ဆိုတာမိ်ဳး ရွိသင့္ပါတယ္ ။ အဲလိုျဖစ္ဖို႔ လုပ္နိုင္တဲ့ နည္းတစ္နည္းကေတာ့ သင္ခန္းစာေတြကို ေက်ာင္းသားေတြ ၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အျပင္ေလာကနဲ႔ ဆက္စပ္ျပီး သင္ၾကားတဲ့နည္းပါပဲ။ ေက်ာင္းသားတိုင္းဟာ သူတို႔ သင္ၾကားေနရတဲ့စာေတြကို အျပင္ေလာကမွာလည္း အသံုးျပဳလို႔ရပါလား ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ျမင္လာတဲ့အခါ အဲဒီသင္ခန္းစာမွာ စိတ္၀င္စားမႈ အနည္းနဲ႔အမ်ား ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ .. မူလတန္းကေလးေတြကို အေပါင္း အႏႈတ္သင္တဲ့အခါ သူတို႔သံုးေနက် ပစၥည္းေတြကို သံုးျပီးျဖစ္ေစ၊ ေလ့လာေရးခရီး အေနနဲ႔ အျပင္ ေက်ာင္းအနီးအနားကိုသြားျပီး အုတ္တိုင္ေတြကို ေရတြက္တာျဖစ္ျဖစ္၊ ေက်ာက္တံုးေတြ ေရတြက္တာျဖစ္ျဖစ္ ၊ အဲလို ေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႔ ေခါင္းထဲကို အျမဲမွတ္၀င္သြားနိုင္မယ့္ သင္ၾကားနည္းမ်ိဳးကို သံုးသင့္ပါတယ္။ အဲလိုမွသာ ေက်ာင္းသားေတြဟာ သင္ခန္းစာေတြကို စာေမးပြဲေအာင္ဖို႔ပဲ က်က္မွတ္ေနတာ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ေခါင္းထဲမွာ သူ႔အလိုလို စြဲသြားတာမိ်ဳး ျဖစ္ပါမယ္။

ပညာသင္ၾကားေရးပိုင္းမွာ ဆရာ၊ ဆရာမေတြဟာ ေက်ာင္းသားေတြကို ဆက္ဆံတဲ့အခါ ကိုယ္တိုင္ က်င္လည္ခဲ့ဖူးတဲ့အေျခအေန ပံုစံမိ်ဳးနဲ႔ မခ်ဥ္းကပ္ဘဲ လူငယ္ေတြရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ စရိုက္ကို နားလည္ေအာင္ ႀကိဳးစားသင့္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့ “ဒါသင္ ဒါက်က္ ဒါေျဖ” ဆိုတာထက္ မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြကို ကိုယ္ပိုင္ေတြးေတာ ေလ့လာႏိုင္တာမိ်ဳး ျဖစ္ေအာင္လည္း လမ္းဖြင့္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲလိုလုပ္ဖို႔အတြက္ ဆရာ၊ ဆရာမေတြဟာ သင္ခန္းစာေတြကို ရွဳေထာင့္အမိ်ဳးမိ်ဳးက ျမင္ႏိုင္ဖို႔ ပိုေလ့လာရမယ္။ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အေတြးအေခၚေတြကိုလည္း အျမဲစိတ္၀င္တစား နားေထာင္ျပီး သူတို႔နဲ႔ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးေပးရပါမယ္။ အဲလိုလုပ္လိုက္တာဟာ ဆရာနဲ႔ တပည့္ေတြၾကား ေလးစားသမႈ ေလ်ာ့နည္းတယ္လို တခ်ိဳ႕က ထင္မွတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္ကေတာ့ ဘယ္အရာမဆို လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ဟာ ရွဳေထာင့္ ျမင္ပံုခ်င္း မတူတတ္ၾကပါဖူး ။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာနဲ႕ ေက်ာင္းသားၾကားမွာလဲ အဲလို ရွဳေထာင့္မတူတာ သဘာ၀ပါပဲ။ အဲလို မတူညီတဲ့ ရွဳေထာင့္ေတြကို ဆံုမွတ္တစ္ခုျဖစ္ေနတဲ့ သင္ခန္းစာဆီကို ဘယ္လိုျပန္ဆြဲေခၚမလဲ ဘယ္လို ျပန္ဆက္စပ္မလဲ ဆိုတာကေတာ့ ဆရာတစ္ေယာက္ရဲ႕ စာသင္ၾကားႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္း ၊ ဘာသာရပ္အေပၚ သိကြ်မ္းနားလည္တဲ့ အရည္အခ်င္းေပၚမွာ အမ်ားၾကီး မူတည္ပါတယ္ ။

အဲလိုေတြလုပ္ရင္ေရာ ဘယ္လိုအက်ိဳးရွိနိုင္သလဲလို႔ ေမးစရာျဖစ္လာပါတယ္။ အဲလိုလုပ္တဲ့အခါ ေက်ာင္းသားေတြဟာ သူတို႔ သင္ယူေနတဲ့အရာေတြကို ရွဳေထာင့္အမိ်ဳးမိ်ဳးက ၾကည့္တတ္လာမယ္။ အရာတိုင္းမွာ ရွဳေထာင့္တစ္ခုတည္းမဟုတ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို လက္ခံလာႏိုင္မယ္။ တပံုစံတည္း သမားရိုးက် မျဖစ္တဲ့အတြက္ စိတ္၀င္စားမႈလည္း ပိုရွိလာနိုင္ပါတယ္။ သင္ယူေနတဲ့ အရာေပၚမွာ စိတ္၀င္စားမႈ ေပၚလာတဲ့အခါ အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အတြင္းစိတ္က ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ ကိန္းေအာင္း သြားပါလိမ့္မယ္ ။ အဲဒါရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲကေတာ့ အတန္းပညာကို ပိုေကာင္းမြန္ေအာင္ သင္ယူလာနိုင္ပါမယ္။

အဲလို မိ်ဳးဆက္သစ္ေက်ာင္းသားေတြကို ရွဳေထာင့္အမိ်ဳးမိ်ဳးကေန ေမးခြန္းထုတ္တာကို အားေပးသင့္ေပမယ့္ တခ်ိန္တည္းမွာ ဆရာသမားကို ရိုေသေလးစားတတ္တဲ့စိတ္၊ တဖက္က အခ်က္အလက္က်က်နဲ႔ ေဆြးေႏြးတာကို နားေထာင္တတ္တဲ့ စိတ္မိ်ဳးေတြ ရွိၿပီး ကိုယ့္ရွဳေထာင့္ကပဲ မွန္တယ္ဆိုျပီး တဇြတ္ထိုး အျငင္းပြားတတ္တဲ့ စိတ္မိ်ဳး ျဖစ္မလာေအာင္လည္း အသိဥာဏ္ပိုင္းမွာ သြန္သင္ဆံုးမရပါမယ္ ။

အသိဥာဏ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာလည္း မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ အမ်ားၾကီး လမ္းညႊန္စရာေတြ ရွိေနပါတယ္။ အင္တာနက္အပါအ၀င္ ေခတ္ေရစီးေၾကာင္းေပၚ လုိက္ပါလာေနၾကတဲ့ ေခတ္လူငယ္ေတြဟာ ေခတ္နဲ႔အတူမီွေအာင္လိုက္ရင္း လမ္းလြဲမသြားၾကဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ကိုယ့္လူမိ်ဳးရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးစံေတြ၊ ဘာသာေရးပိုင္းေတြကို ေက်ာင္းသားေတြ သိနားလည္ေအာင္၊ လူသားျခင္းအေပၚ စာနာေထာက္ထား ကူညီတတ္တဲ့စိတ္မိ်ဳး ကိန္းေအာင္းလာေအာင္ ေက်ာင္းေတြမွာ Civic & Moral Education ဆိုတဲ့ ဘာသာရပ္မိ်ဳးကို ထည့္သြင္းသင္ၾကားေပးဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲလိုဘာသာရပ္ဟာ ငယ္ရြယ္တဲ့ မူလတန္းအရြယ္ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ အထူးပိုလုိအပ္သလို အလယ္တန္း အထက္တန္းေက်ာင္းသားေတြ အတြက္လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ကိုယ့္လူမိ်ဳး ကိုယ့္ယဥ္ေက်းမႈအေၾကာင္းကို ေသခ်ာသိရွိနားလည္မႈမရွိခဲ့ရင္ မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြဟာ တျခားလူမိ်ဳး ယဥ္ေက်းမႈအေၾကာင္းေတြကို ေသခ်ာ ခြဲျခားစိတ္ျဖာျပီး နားလည္ႏိုင္မယ့္ အရည္အခ်င္းမိ်ဳး ေလ်ာ့နည္းသြားပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီအခါ ဘယ္လိုအရာက ကိုယ္နဲ႔သင့္ေတာ္တယ္ဆိုတာကို စဥ္းစားေတြးေတာမႈ မရွိဘဲ အတုယူ မွားနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲလိုဘာသာရပ္မိ်ဳးဟာ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အသိဥာဏ္ပိုင္းကို ျမွင့္တင္ေပးဖို႔ အထူး လိုအပ္ပါတယ္။

ကေလးအရြယ္မွာသာ မူရင္း စူးစမ္းလိုစိတ္ေၾကာင့္ အတြင္းစိတ္ကျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ပညာသင္ယူလိုစိတ္ ႐ွိတတ္ၾကေပမယ့္ အသက္အရြယ္ႀကီးလာတာနဲ႔အမွ် သင္ယူရတဲ့ ဘာသာရပ္ေတြ ခဲယဥ္းလာတာနဲ႔အမွ် အဲလို အတြင္းစိတ္ကျဖစ္ေပၚလာတဲ့ပညာသင္ယူလိုစိတ္မ်ိဳး ရွိေအာင္ လုပ္ဖို႔ ခဲယဥ္းပါတယ္။ အဲလိုအခ်ိန္မွာ အနည္းဆံုးေတာ့ ျပင္ပ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ပညာသင္ယူလိုစိတ္မိ်ဳး (extrinsic motivation) ေပၚလာေအာင္ေတာ့ လုပ္ရပါမယ္။ အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ျပင္ပအေၾကာင္းအခ်က္သံုးခုထဲမွာ အတန္းပညာရရင္ ဘ၀တက္လမ္း ႐ွိႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္တဲ့ စိတ္မိ်ဳး ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕စိတ္ထဲ အျမဲကိန္းေအာင္းေနဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။

ဘ၀မွာ အတန္းပညာရဲ႕အေရးပါတဲ့ အေၾကာင္း တကယ့္ျဖစ္ရပ္မွန္ဇာတ္လမ္းေတြကို ဗဟုသုတလည္း ျဖစ္ေအာင္ အတုလည္းယူနိုင္ေအာင္ ေျပာျပသင့္ပါတယ္။ ဥပမာအျဖစ္ … Oprah Winfrey ရဲ႕ ဇာတ္လမ္းကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ သူဟာ ဆင္းရဲျပီး အိမ္ေထာင္ကြဲေနၾကတဲ့ မိဘနွစ္ပါးဆီကေန ေမြးဖြားလာေပမယ့္ အတန္းပညာပိုင္းမွာ ထူးခြ်န္တဲ့အတြက္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေက်ာင္းဆက္တက္ဖို႔ စေကာလားရွစ္ေတြ ရခဲ့ပါတယ္။ သူမရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈကို သတိထားမိတဲ့ ေရဒီယိုအသံလႊင့္ဌာန တစ္ခုက သူမကို အလုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္ ။ ေနာက္ပိုင္းမွာ သူမဟာ တီဗြီသတင္းဌာနမွာ ပထမဆံုးေသာ အသက္အငယ္ဆံုး လူမည္းအမိ်ဳးသမီးအျဖစ္ သတင္းေၾကညာသူအျဖစ္ ခန္႔ထားျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားတဲ့ talk show host ျဖစ္လာတဲ့အျပင္ ကမာၻ႕ အခ်မ္းသာဆံုး လူမ်ားစာရင္းထဲမွာလည္း စာရင္း၀င္ခဲ့ပါတယ္။ တကယ္လို႔သာ သူမဟာ အတန္းပညာမွာ မထူးခြ်န္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ သူမရဲ႕ ဘ၀တက္လမ္းအတြက္ လမ္းစေတြဖြင့္လာဖို႔ ခဲယဥ္းပါမယ္။ ေနာက္ဇာတ္လမ္းတစ္ခုကေတာ့ Liz Murray ဆိုသူပါပဲ။ သူမဟာ HIV ရွိေနတဲ့ မူးယစ္ေဆး၀ါးေတြစြဲေနတဲ့ မိဘေတြက ေမြးဖြားလာခဲ့ပါတယ္။ သူမပတ္၀န္းက်င္မွာ ဟစ္ပီလူမိ်ဳးေတြ ျပည့္က်ပ္ေနခဲ့ျပီး သူတို႔ဘ၀ေတြရဲ႕ ပ်က္စီးယုိယြင္းမႈေတြကိုၾကည့္ျပီး သူမက သင္ခန္းစာယူတတ္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲလို ဘ၀မိ်ဳးကေန လြတ္ေျမာက္ဖို႔ အတန္းပညာကို ၾကိဳးစားသင္ယူခဲ့တဲ့အတြက္ ေနာက္ဆံုးမွာ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ကို ေရာက္႐ွိႏိုင္ခဲ့ပါတယ္ ။

အတန္းပညာကို ယူရာမွာ ဇြဲမေလွ်ာ့တဲ့ စိတ္ဓာတ္ရဲ႕အေရးပါမႈကို သာဓကျပရရင္ စကၤာပူနိုင္ငံက Dr. William Tan ဆိုတဲ့သူကို ရည္ညြန္းရပါမယ္။ သူဟာ အသက္ ၂ ႏွစ္သား အရြယ္တည္းက ပိုလီယိုေၾကာင့္ ခါးကေနျပီး ေအာက္ပိုင္းေသခဲ့ရတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အစ္မအၾကီးဆံုးက သူ႕ကို ေက်ာင္းကို အျမဲခ်ီပို႔ေပးျပီး ေက်ာင္းဆက္တက္ ေစခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ သူဟာ စေကာလားရွစ္ရၿပီး ဆရာ၀န္တေယာက္ ျဖစ္တဲ့အထိ ထူးခြ်န္ခဲ့တယ္။ ေအာက္ပိုင္းေသေနတဲ့ အခ်က္ကို အေလွ်ာ့ မေပးဘဲ ဘီးတပ္ကုလားထုိင္ကို သံုးျပီး မာရသြန္ေတြမွာ ဆက္တိုက္ အေျပး၀င္ျပိဳင္ခဲ့တယ္။ နိုင္ငံတကာကို သြားျပီးေတာ့လည္း ေဟာေျပာပြဲေတြ လုပ္သလို လူမႈေရး အကူအညီ အဖြဲ႔ေတြ အတြက္လည္း ရန္ပံုေငြ ႐ွာေဖြေပးႏိုင္ခဲ့တယ္။ သူဟာ တကယ္လို႔သာ ပိုလီယိုေၾကာင့္ စိတ္ဓာတ္က်ျပီး ဘ၀မွာ အံတုလို႔ ဇြဲရွိရွိနဲ႔ မၾကိဳးစားခဲ့ရင္ ခုလို အေျခအေန ျဖစ္လာနုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

တခ်ိဳ႕လူငယ္ေတြဟာ ျပည္ပထြက္ႏိုင္မွပဲ ဘ၀မွာ ပညာေတြရၿပီး ဘ၀တက္လမ္းျမင့္မယ္လို႔ ျမင္တတ္ ၾကပါတယ္။ တကယ္ကေတာ့ ပညာဆိုတာ ဘယ္ေနရာမွမဆို ယူတတ္ရင္ ရပါတယ္။ ပညာဆိုရာမွာ အတန္းပညာသာမက ဘ၀ပညာဆိုတာလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ဘ၀ပညာ ဆိုတာကေတာ့ လက္ေတြ႕ ေလ့လာဆည္းပူးျပီး ရရွိႏိုင္တဲ့ လက္မႈပညာ၊ အတတ္ပညာ စသည္တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာတစ္ခု ေျပာရရင္ေတာ့ … မေလးရွားနိုင္ငံကေန စကၤာပူႏိုင္ငံမွာ လာအေျခခ်ေနထိုင္တဲ့ David Gan ဆိုသူဟာ စာေတာင္ မဖတ္တတ္ မေရးတတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူဟာ ဆံပင္ညွပ္တဲ့ ပညာကို ၾကိဳးစားသင္ယူခဲ့တယ္ ေနာက္ျပီး အဲဒီအပိုင္းမွာလည္း ထူးခြ်န္ေအာင္ ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ သူဟာ စကၤာပူႏိုင္ငံက နာမည္ႀကီး မင္းသမီးေတြရဲ႕ ပင္တိုင္ဆံပင္ညွပ္ေပးသူ ျဖစ္လာျပီး ကိုယ္ပိုင္စီးပြားေရးနဲ႔ အတူ ခ်မ္းသာတဲ့ လူတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာပါတယ္။

အဲလိုဆို အတန္းပညာဟာ အေရးမပါေတာ့ဘူးလားလို႔ ေမးစရာျဖစ္လာနို္င္ပါတယ္။ David Gan ဟာ ဆံပင္ညွပ္သူေတြ အမ်ားၾကီးထဲမွာ ထူးခြ်န္ခဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ခုလို အေျခအေနျဖစ္လာတယ္။ အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ Oprah Winfrey, Liz Murray, Dr. William Tan တို႔ဟာ အတန္းပညာမွာထူးခြ်န္ခဲ့လို ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္မႈတိုးတက္မႈကို ရရွိသြားတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အတန္းပညာဟာ အေရးပါသလို ဘ၀ပညာကလည္း အေရးပါပါတယ္။ ဘယ္ပညာမဆို ထူးခြ်န္ဖို႔က အဓိကပါ။

တကယ္ေတာ့ ဘ၀ဆိုတာဟာ မၿပီးဆံုးနိုင္တဲ့ ပညာေတြကို ရွာေဖြေနရတဲ့ ေနရာတစ္ခုလိုပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ တစ္သက္တာ သင္ယူေရး (lifelong learning) ဆိုတာကို လူေတြ လက္ခံလာၾကပါတယ္။ ဘ၀တစ္သက္လံုး ေက်ာင္းတက္ျပီး သင္ယူဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့အရာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ပညာေရးစနစ္ေတြမွာ ေက်ာင္းသားေတြကို ဘ၀တသက္တာတြက္ ကိုယ့္ဘာသာ ဗဟုသုတ ပညာေတြကို ဘယ္လိုသင္ယူရမယ္ဆိုတဲ့ နည္းလမ္းေတြ ဘယ္လိုသင္ယူသင့္တယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္မိ်ဳးေတြကို အားေပးျပီး ေက်ာင္းမွာတည္းက ေလ့က်င့္ေစၾကပါတယ္။

အဲဒီနည္းလမ္းေတြထဲက တစ္ခုကေတာ့ အင္တာနက္ကိုသံုးျပီး အင္ေဖာ္ေမးရွင္းရွာတာပါပဲ။ အင္တာနက္ဆိုတာ ကမာၻတ၀ွမ္းမွာ က်ယ္ျပန္႔လာသလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အင္တာနက္ဆိုတာ ရွိလာပါတယ္။ ဆရာ၊ ဆရာမေတြက ေက်ာင္းသားေတြကို ညြန္ျပရာမွာ အင္တာနက္ကိုသံုးျပီး ဗဟုသုတအခ်က္အလက္ေတြ အတန္းပညာေရးပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေထာက္အကူေတြ ကို ဘယ္လိုရွာရမယ္ ဆိုတာေတြ ျပသေပးသင့္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး စာသင္ၾကားတဲ့အခါမွာလည္း အင္တာနက္ေပၚက ရႏိုင္တဲ့ စိတ္၀င္စားစရာ အခ်က္အလက္ေတြကို သင္ခန္းစာ အေထာက္အကူအျဖစ္ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ေက်ာင္းသားေတြကိုလည္း ႏိုင္ငံရပ္ျခားေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာေတြနဲ႔ အင္တာနက္မွာ စကားေျပာ အသိအကြ်မ္း ျဖစ္ၾကရင္ေတာင္ သူတို႔ရဲ႕ ဘ၀အေတြ႕အၾကံဳ ေက်ာင္းတက္ေနတဲ့သူျဖစ္ခဲ့ရင္ ေက်ာင္းရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို ဗဟုသုတရေအာင္ ေလ့လာသင့္တဲ့အေၾကာင္း သတင္း၀က္ဆိုဒ္ေတြ ဖတ္ျပီးေတာ့ မ်က္စိပြင့္ နားပြင့္ဆိုတာမိ်ဳး ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္း ရွင္းျပသင့္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေသခ်ာျပန္စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ ယိုယြင္းလာတဲ့ ပညာေရးစနစ္ကို ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ တိုးတက္ရာလမ္းစေတြကို ေဖာ္ျပေပးႏိုင္မယ့္သူေတြထဲမွာ ဆရာ၊ ဆရာမေတြဟာ အဓိကအခန္းက႑က ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နာသံုးနာနဲ႔ ရပ္တည္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆရာ၊ ဆရာမေတြဟာ သူတို႔ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ဘ၀ေတြ တိုးတက္လာေအာင္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ့္ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ အတန္းပညာ၊ ဘ၀ပညာ၊ အသိဥာဏ္၊ တသက္တာ သင္ယူေရး စတာေတြကို ေသခ်ာလမ္းညႊန္ႏိုင္ၾကမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ တိုးတက္ေရးလမ္းစေတြ ရွာေဖြေတြ႕ဖို႔ အခြင့္အလမ္းေတြ ပိုမ်ားလာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္မိပါေတာ့တယ္။


References:

http://www.lyved.com/success/5-rags-to-riches-stories/
http://www.toptenz.net/top-10-rags-to-riches-stories.php
http://www.soe.org.sg/files/interview2007.php?i=137&a=&c=&year=
The Straits Times (12 July 2009)

To be or Not to be ( ေဆးေက်ာင္းသား ျပသာနာ)

ဟိုတေလာက ဗမာျပည္က ဆရာ၀န္မေလး၂ေယာက္က ေမးလာပါတယ္။ အဂၤလန္မွာ genetic engineering နဲ႕မဟာသိပၸံတက္ခ်င္ပါတယ္။ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲတဲ့။

ကိုယ္ကေတာ့ ဒဲ့ဒိုးပဲေျပာလိုက္တယ္။ မလြယ္ဘူးလို႕။ ဘာေၾကာင့္မလြယ္လဲဆိုတာ အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။ ဒီက genetic engineering နဲ႕ပတ္သက္တဲ့ နာမည္အႀကီးဆုံးေက်ာင္းေတြကို ၾကည့္လိုက္ရင္ engineering တို႕ physics တို႕နဲ႕ သိပၸံဘြဲ႕ရခဲ့တဲ႕ ေက်ာင္းသားေတြကို ဦးစားေပးမယ္လို႕ ေရးထားတာ ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။

ေဆးနဲ႕ၿပီးတဲ့လူေတြကို စဥ္းစားမယ္လို႕ေျပာပါတယ္။ engineering တို႕ physics တို႕နဲ႕ၿပီးရင္ေတာ့ တပန္းသာတာေပါ့။
Genetic engineering ဘာသာက နည္းပညာကို ဦးစားေပးတဲ့ဘာသာပါ။ ဗမာျပည္က ေဆးေက်ာင္းမွာ မေျပာနဲ႕။ ေဆးသုေတသနမွာေတာင္ sequencing လုပ္တဲ့စက္ မရွိပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ မဟာဘြဲ႕လာတက္ရင္ နည္းပညာနဲ႕ ရင္းႏွီးေအာင္ လုပ္ရတာနဲ႕ တႏွစ္တာစာသင္ႏွစ္ ကုန္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ဒီကေက်ာင္းေကာင္းေတြမွာ မဟာဘြဲ႕တက္ရင္ အင္မတန္ပင္ပန္းပါတယ္။ တႏွစ္ထဲနဲ႕ course work ေရာ၊ စာေမးပြဲေရာ၊ dissertation ေရာအၿပီး ေရးရလို႕ အေျခခံမေကာင္းရင္ တခါတည္း မေအာင္တတ္ပါဘူး။ ကိုယ္က ဗမာျပည္မွာ စာေတာ္တဲ့ အတန္းထဲမွာ ၀င္ခဲ့ရင္ေတာင္ နည္းပညာနဲ႕ရင္းႏွီးေအာင္ တျခားေက်ာင္းသားေတြထက္ ႀကိဳးစားရမွာမို႕ genetic engineering ကို အဂၤလန္မွာ မဟာသိပၸံလာမတက္သင့္ပါဘူး။

အဂၤလန္မွာ၊ မဟာသိပၸံလို႕ ေရးပါတယ္။ ဥေရာပနဲ႕အေမရိကားမွာ မဟာသိပၸံကို ၂ႏွစ္သင္တဲ့ ေက်ာင္းေတြမွာ တက္ႏိုင္ရင္ ပိုအခ်ိန္ရပါမယ္။ နည္းပညာနဲ႕ ကြ်မ္း၀င္ေအာင္လုပ္ဖို႕ ပိုအခ်ိန္ရပါမယ္။

တခါ ရုိးရိုးသိပၸံဘြဲ႕၊ ဒါမွမဟုတ္ ပါရဂူဘြဲ႕ တက္ႏိုင္ပါတယ္။ အခ်ိန္ပိုမ်ားတဲ့အတြက္ ထဲထဲ၀င္၀င္ အခ်ိန္ေပးၿပီး သင္လို႕ရလို႕ပါ။
သင္ယူျခင္း learning ဆိုတာ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ ျဖစ္ရပါမယ္။ စာမလိုက္ႏိုင္လို႕ တႏွစ္လုံး စိတ္ညစ္ေနရရင္ learning ကို enjoy လုပ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီစာနဲ႕တဆက္တည္း ဆရာ၀န္ေပါက္စေလးေတြရဲ႕ crisis ကိုေရးခ်င္ပါတယ္။ ဗမာျပည္မွာ ဆရာ၀န္ျဖစ္ဖို႕ ခက္ပါတယ္။ ၁၉၉၅၀န္းက်င္တုန္းက ဆရာဦးတင္ေမာင္သန္းတြက္ၾကည့္တာေတာ့ ၁၀တန္းေအာင္သူရဲ႕ ၀.၀၅%ပဲ ေဆးေက်ာင္း၀င္ပါသတဲ့။
ေဆးေက်ာင္းမွာ က်ဴရွင္ယူရတယ္။ guide ယူရတယ္ဆိုေပမယ့္ စာသင္တာက တျခား ေက်ာင္းေတြထက္လဲသာ၊ ဆရာ၀န္ဆိုတဲ့ ဂုဏ္ကလဲ ျမတ္ႏိုးစရာျဖစ္လို႕ ဆရာ၀န္ျဖစ္ဖို႕ကို မိဘေတြကလဲတိုက္တြန္း၊ စာေတာ္တဲ့ေက်ာင္းသားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလဲ ဆရာ၀န္ျဖစ္ခ်င္ပါတယ္။

ဆရာ၀န္ျဖစ္ေရးဟာ ရန္ကုန္က လသာ၂ ေအခန္း၊ ဒဂုံ ၁ S ခန္း၊ TTC၊ Augustine၊ နံရံ က ထိပ္ထိပ္ၾကဲေက်ာင္းသားေတြ၊ မိဘေတြ၊ သူတို႕ရဲ႕ ေက်ာင္းနဲ႕က်ဴရွင္ကဆရာေတြရဲ႕ ထုတ္ေျပာစရာမလိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ပါ။ ထိပ္ပိုင္းကေက်ာင္းသားေတြဆို MC ၀င္ေရးေလာက္ကို စကားထဲ ထည့္မေျပာပါဘူး။ whole Burma ၀င္ဖို႕ပဲေျပာၾကပါတယ္။

ေျပာခ်င္တာက ဗမာျပည္က ဆရာ၀န္ေတြအေပၚမွာ အထင္ႀကီးမွႈနဲ႕ေလးစားမွႈေၾကာင့္ ေတာ္ရင္ဆရာ၀န္ျဖစ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အသိက ေက်ာင္းသားေလးေတြရဲ႕ စိတ္ထဲအလိုလို၀င္ေနတာပါ။ ဆရာ၀န္ျဖစ္တာ ေတာ္လို႕ဆိုၿပီး လက္ခံေတာ့ ကိုယ္ေတာ္ေၾကာင္း တျခားနည္းေတြနဲ႕ ျပစရာ မလိုေတာ့ဘူးေပါ့။

စိတ္၀င္စားလို႕ အင္ဂ်င္နီယာယူရင္၊ သခ်ၤာယူရင္ေတာင္ MC အမွတ္မမီလို႕လို႕ ထင္ခံရတာကလား။ ဒီေတာ့ ေတာ္တဲ့ကေလးေတြ သိပ္မစဥ္းစားဘဲ ဆရာ၀န္လုပ္ၾကပါတယ္။ ဆရာ၀န္ျဖစ္ရင္ ဘာလုပ္မလဲလို႕ သိပ္မေတြးၾကေတာ့ပါ။
၆ႏွစ္ေလာက္ အသည္းအသန္စာေတြက်က္၊ က်ဴရွင္ေတြတက္အၿပီး၊ အ၀ါတလိုင္းပါတဲ့ ဘြဲ႕၀တ္ရုံႀကီး ျခံဳၿပီးခ်ိန္မွာေတာ့ ဒုကၡေရာက္ပါေတာ့တယ္။ posting ၀င္မွာလား။ အျပင္မွာ ၀င္လုပ္မွာလား။ ႏိုင္ငံျခားသြားမွာလား ဆိုတဲ့ လားေပါင္းစုံ။ လဲေပါင္းစုံနဲ႕ရင္ဆိုင္ရပါေတာ့တယ္။

ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္က ဥပမာတခုေပးရရင္ MC ေရာက္တဲ့ သူငယ္ခ်င္း ၇ေယာက္ထဲမွာ ၃ေယာက္က ပထမႏွစ္ကတည္းက ႏိုင္ငံျခားထြက္သြားပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ၃ေယာက္လုံး doctor ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္တဲ့၄ေယာက္လုံး ေက်ာင္းၿပီးေအာင္တက္ၿပီး ဆရာ၀န္ျဖစ္လာပါတယ္။

၃ေယာက္က posting ၀င္ပါတယ္။ ၂ေယာက္က နယ္သြားၿပီး ၃ႏွစ္ျပည့္ေတာ့ ဆမ ယူၿပီး ထြက္လိုက္ပါတယ္။ တေယာက္က Masters ဆက္တက္ၿပီး ေဆးတကၠသိုလ္မွာ ဆရာမ လုပ္ပါတယ္။ တေယာက္ကေတာ့ ဘားလမ္းေဆးရုံးမွာ လုပ္အားေပး၀င္လုပ္ၿပီး ႏိုင္ငံျခား ထြက္သြားပါတယ္။

ဆမယူၿပီးတဲ့၂ေယာက္က ႏိုင္ငံျခားထြက္ဖို႕လုပ္ေနၾကပါတယ္။ Masters ယူၿပီးတဲ့တေယာက္ေတာင္ ႏိုင္ငံျခားထြက္ဖို႕ ေလသံစလာတာေတြ႕ရပါတယ္။ ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ ၇ေယာက္မွာ ၇ေယာက္လုံးႏိုင္ငံျခားလမ္းေၾကာင္းေပၚေရာက္ကုန္ပါတယ္။ ၄ေယာက္က ထြက္သြားၿပီ။ ဗမာျပည္ထဲက၃ေယာက္လဲ ထြက္ခ်င္ေနၾကတယ္။

ဒီ sample က ဗမာျပည္ကေဆးေက်ာင္းသားအမ်ားစု၊ ဆရာ၀န္ေတြကို ကုိယ္စားျပဳတယ္လို႕ မေျပာခ်င္ပါ။ မေျပာႏိုင္ပါ။ ဒီဥပမာက ဘာျပလဲဆိုေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြ ႏိုင္ငံျခားကို ထြက္ဖို႕ေတာ္ေတာ္ႀကီး ႀကိဳးစားေနၾကတယ္ဆိုတာပါ။
ဒီေတာ့ ၁၀တန္းေအာင္ၿပီး ေဆးေက်ာင္းတက္မယ့္ ေက်ာင္းသားေလးေတြေရာ မိဘေတြေရာ ေလးေလးနက္နက္စဥ္းစားသင့္တာက ဆရာ၀န္ျဖစ္ရင္ ဘာဆက္လုပ္မလဲဆိုတာပါပဲ။

ဗမာျပည္က ေဆးေက်ာင္းက ကမၻာေပၚက ေစ်းအေပါဆုံးေတြထဲမွာ ပါပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံမွႈ အနည္းဆုံးနဲ႕ ဆရာ၀န္ျဖစ္ခ်င္ရင္ေတာ့ ဗမာျပည္မွာေဆးေက်ာင္းတက္ရတာ အတန္ဆုံးပါပဲ။

ဆရာ၀န္ျဖစ္ၿပီး အေမရိကားမွာ USMLE သြားေျဖၾက။ အဂၤလန္မွာ PLAB အရင္က လာေျဖၾက။ အခုေနာက္ပိုင္း ၾသစေၾတးလ်မွာ သြားေျဖၾကပါတယ္။ ဒါက ကုသေရးပိုင္းပါ။

ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးဘက္ စိတ္၀င္စားသူေတြေတာ့ NGO ေတြမွာ၀င္လုပ္ၾက။ မဟီေဒါတို႕ Hopkins တို႕စတဲ့ေက်ာင္းေတြမွာ ေက်ာင္းဆက္တက္ၾကပါတယ္။

ဒါေတြမလုပ္ခ်င္တ့ဲ၊ လုပ္ဖို႕အခြင့္မသာတဲ့လူေတြက အစိုးရအလုပ္၀င္လုပ္ၾကပါတယ္။ ေဆးေက်ာင္း၂ေက်ာင္းကေမြးထုတ္ေပးလိုက္တဲ့ ဆရာ၀န္ေတြကို အစိုးရက အခုေနာက္ပိုင္း အကုန္မခန္႕ေတာ့ပါဘူး။ အလုပ္မရတဲ့ဆရာ၀န္ေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္။ ဘာလုပ္ၾကသလဲ ဆိုတာ စစ္တမ္းေကာက္လို႕ရရင္ ေကာင္းပါမယ္။

ဗမာျပည္မွာ BEd လက္ဖက္သုပ္၊ BArch ေဆးဆိုင္စသျဖင့္ရွိေပမယ့္ ဆရာ၀န္ေတြ တျခား အလုပ္ေတြ ၀င္လုပ္ရင္ေတာ့ ႏွေျမာစရာအျဖစ္ျမင္ၾကပါတယ္။

အမွန္ေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြလမ္းေပ်ာက္ရင္ သူမ်ားေတြလမ္းေပ်ာက္တာထက္ ဆိုးတယ္လို႕ ထင္မိပါတယ္။
ဆရာ၀န္အထိျဖစ္ခဲ့ၿပီးရင္ ေဆးပညာနဲ႕မဆိုင္တဲ့ တျခားလမ္းကို ေရြးဖို႕ခက္သြားပါၿပီ။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ေရာ ပတ္၀န္းက်င္ကပါ တျခားေရြးခ်ယ္ဖို႕ကို ဆန္႕က်င္ဖို႕မ်ားပါတယ္။ အနည္းဆုံးေတာ့ စာေတြဒီေလာက္ေတာင္ ဖတ္ခဲ့ၿပီးမွ ဆရာ၀န္မလုပ္ေတာ့ဘူးလားလို႕ ေမးၾကမယ္ထင္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ ကေလးေတြ၊ မိဘေတြ ဆရာ၀န္ျဖစ္ေရး ဒို႕အေရးဆိုတဲ့ အေတြးတျဖည္းျဖည္းေဖ်ာက္ၿပီး ကေလးေတြ ဘာ၀ါသနာပါလဲဆိုတာကို မိဘက ၈တန္းေလာက္ထဲက ေစာင့္ၾကည့္၊ သိေအာင္လဲ စာေတြေပးဖတ္ခိုင္း၊ အေတြ႕အၾကံဳရေအာင္ကူညီၾကၿပီး ကေလးဘာလုပ္ခ်င္သလဲဆိုတာ သိေအာင္ လုပ္သင့္ပါၿပီ။ ၆ႏွစ္တာေလွ်ာက္ရမယ့္ခရီးကို အစေလာက္တင္မဟုတ္ပဲ ပန္းတိုင္ရဲ႕ ဟိုဘက္ကိုပါ ေမွ်ာ္ၾကည့္ၿပီး ဆုံးျဖတ္သင့္ပါတယ္။

(ဇီဇ၀ါ)
ဇီဇ၀ါ ဘေလာ့ မွ ျပန္လည္ေဖာ္ျပသည္။

ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြၾကားေမွးမိွန္ေနတဲ့အခြင့္အလမ္းမ်ား

(ေရးသားသူ - S.S.)

အခုဆိုရင္ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကမွာ ဘေလာဂ့္ေရးသူေတြမ်ားျပားလာသလို ဘေလာဂ့္ဖတ္သူႏႈန္းလည္း တိုးပြားလာပါတယ္ ။ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြကိုခြဲျခားစိတ္ျဖာၾကည့္တဲ့အခါ အနုပညာရသပိုင္း ၊ ကိုယ္ၾကံဳေတြ႔ရတာကို ဒို္င္ယာရီသေဘာမိ်ဳးေရးတဲ့အပိုင္း ၊ နည္းပညာ ဗဟုသုတတို႔နဲ႔ပတ္သက္ျပီး သိသေလာက္ကို ျပန္လည္ေ၀မွ်တဲ့အပိုင္း ၊ သတင္း သီခ်င္း စာအုပ္ျဖန္႔တဲ့အပိုင္း ၊ နိုင္ငံေရး (သို႔) အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ေတြနဲ႔ေရးတဲ့အပိုင္း စတဲ့ အပိုင္းအမိ်ဳးမိ်ဳးကို ကိုယ္အားသန္ရာဘက္ဦးစားေပးေရးၾကတာ ျမင္ေတြ႔နိုင္ပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ ခုေနာက္ပိုင္းမွာ ဘေလာဂ့္ေတြကိုအသံုးခ်ျပီး အဖြဲ႔အစည္းအရတိုက္ခိုက္တာေတြ ၊ ပါစင္နယ္အရတိုက္ခိုက္တာေတြပါ လုပ္လာတာေတြလည္း ရွိပါတယ္ ။

ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးတုန္းက ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ Citizen Journalist လို႔ေခၚခံခဲ့ရတဲ့ျပည္သူေတြကတဆင့္ ျမန္မာျပည္ကသတင္းအျဖစ္အပ်က္ေတြကို ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြ ျဖန္႔ေ၀နိုင္ခဲ့တယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအျပီး တစ္နွစ္ေက်ာ္ၾကာတဲ့အခါ သတင္းေတြနဲ႔အတူ အတင္းအဖ်င္းေတြပါ ရွိလာတယ္ ။ ေန႔တဒူ၀ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့အျဖစ္အပ်က္ေတြ ကိုယ္ရထားတဲ့ဗဟုသုတနည္းပညာေတြကို ဟိုတစဒီတစ ျပန္လည္ေ၀မွ်တာေတြလည္း ရွိတယ္ ။ ဘေလာဂ့္ေပၚက အနုပညာရသ၀န္းက်င္ဟာလည္း နာမည္ၾကီးစာေရးဆရာေတြသာမက တက္သစ္စေတြ အနုပညာပါရမီရွိသူေတြနဲ႔ က်ယ္ျပန္႔လာတယ္ ။ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြၾကားမွာ ဘေလာဂါ့ခ်င္းခင္မင္ရင္းနွီးမႈေတြရွိၾကတယ္ ၊ ဘေလာ့ဂါစင္မီနာတို႔ ဘေလာ့ဂါဂဲသားရင္းတုိ႔လုပ္ၾကတယ္ ၊ သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြအသစ္ေတြ ရၾကတယ္ ။ တခ်ိန္တည္းမွာ အျမင္မတူ မၾကည္ျဖဴသူေတြလည္း ရနိုင္တယ္ ။ ဟန္ေဆာင္မႈေတြျပည့္က်ပ္လာတယ္ ။ အဲလိုအေျခအေနေတြၾကား စဥ္းစားသင့္တဲ့အခ်က္တခ်က္က ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြကို အဲလို လူမႈဆက္ဆံေရးခ်ိတ္ဆက္ျခင္း (social networking) အဆင့္ေလာက္မွာပဲ အဓိကထားျပီး ရပ္တန္႔ေနေတာ့မလား ။

တေန့တျခားတိုးပြားလာတဲ့ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြၾကား ဘယ္သူမွစဥ္းစားမိပံုမရတဲ့ေမးခြန္းကေတာ့ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြဟာ နိုင္ငံတကာဘေလာဂ့္ေလာကနဲ႔ယွဥ္ရင္ ဘယ္လိုအဆင့္အတန္း အေျခအေနမွာ ေရာက္ေနျပီလဲဆိုတဲ့ေမးခြန္းပါပဲ ။ အဲဒီအဆင့္အတန္းဆိုတာဟာ ဘန္နာဘယ္ေလာက္ေကာင္းေကာင္း လုပ္နိုင္တယ္ဆိုတာထက္ ၊ ကိုယ့္ဘေလာဂ့္မွာ ဟစ္ဘယ္နွစ္ခုရနိုင္တယ္ဆိုတာထက္ ၊ ပို႔စ္တခုမွာ ကြန္မန္႔ဘယ္ေလာက္ရွိနိုင္တယ္ဆိုတာထက္ ၊ ဘေလာဂ့္ကိုဘယ္လိုလွပေအာင္မြန္းမံတယ္ဆိုတာထက္ ၊ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြဟာ ျမန္မာလူမိ်ဳးေတြရဲ႕လက္ရွိအေျခအေနပိုတိုးတက္ဖို ႔ကမာၻမွာရင္ေဘာင္တန္းနိုင္ဖို႔ ဘယ္လိုပံ့ပိုးေနသလဲဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။

နိုင္ငံတကာရဲ႕ဘေလာဂ့္ေလာကကိုေလ့လာမယ္ဆိုရင္ ပထမဆံုးစိတ္၀င္စားစရာအခ်က္ကေတာ့ ဘေလာဂ့္ေတြကို ပညာေရးနယ္ပယ္ေတြမွာအသံုးျပဳလာၾကတာပါပဲ ။ ဒါဟာဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ခုေခတ္မွာက်င္လည္ေနသူေတြဟာ ဒစ္ဂ်စ္တယ္လ္ေခတ္ေရစီးေၾကာင္းေပၚ အလိုအေလ်ာက္စီးနင္းလိုက္ပါေနၾကသူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္္ ကြန္ျပဴတာ ၊ အင္တာနက္ စတာေတြနဲ႔ ယဥ္ပါးေနပါတယ္ ။ သူတို႔ရဲ႕သင္ၾကားေလ့လာမႈေတြမွာ သူတို႔ယဥ္ပါးတဲ့အရာေတြကို အေထာက္အကူအျဖစ္သံုးရင္ ပိုထိေရာက္မႈရွိနိုင္တယ္လို႔ ပညာေရးပိုင္းေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္မိၾကတယ္ ။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သည့္သင္ယူျခင္း (collaborative learning) ၊ အျပန္အလွန္နွီးေနွာဖလွယ္သည့္သင္ယူျခင္း (interactive learning) မိ်ဳးေတြကို စာသင္ခန္းေတြမွာ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြၾကားျဖစ္ထြန္းေစဖို႔ ၾကိဳးစားလာၾကပါတယ္ ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ လူတေယာက္ဟာတစ္ေယာက္တည္းသင္ယူတာထက္ ၊ အားလံုးေပါင္းျပီး တစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ အၾကံဥာဏ္ စိတ္ကူးေတြနဲ႔ပံ့ပိုးျပီးတည္ေဆာက္မယ္ဆိုရင္ သင္ယူျခင္းမွာပိုျပီးထိေရာက္နိုင္ျပီး အသိပညာပိုတိုးပြားေစတယ္လို႔ ပညာေရးပိုင္းေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္မိၾကပါတယ္ ။ အဲလိုလုပ္နိုင္ဖို႔ ဘေလာဂ့္ေတြကိုအသံုးခ်နိုင္တာကို ေတြ႔ရွိသြားၾကပါတယ္ ။

ဒါေၾကာင့္ နိုင္ငံတကာဘေလာဂ့္ေလာကမွာ ပညာေရးဘေလာဂ့္ေတြပဲ သီးသန္႔စုေပါင္းထားတဲ့ေနရာျဖစ္တဲ့ EDUBLOG ဆိုတာရွိလာပါျပီ ။ အဲဒီေနရာဟာ ဆရာဆရာမေတြ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ စာသင္ၾကားရာမွာဘေလာဂ့္ကိုအလြယ္တကူသံုးနိုင္ဖို႔ သီးသန္႔တည္ေထာင္ေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္္္ ။ လက္ရွိ အဲဒီေနရာမွာဘေလာဂ့္ေပါင္း နွစ္သိန္းေက်ာ္အထိရွိေနပါျပီ ။ သူတို႔ဟာဘေလာဂ့္ေတြကိုစာသင္ၾကားေရးပိုင္းမွာ ဘယ္လိုအသံုးခ်ၾကပါသလဲ ။

သခ်ၤာဆရာတေယာက္ကေထာင္ထားတဲ့ Mathblog မွာ တေန႔တာအတန္းထဲမွာ သင္လိုက္တဲ့သင္ခန္းစာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ေက်ာင္းသားေတြက တလွည့္ခ်င္းစီ ဘေလာဂ့္ေပၚမွာပို႔စ္အေနနဲ႔ သူတို႔နားလည္သလို ျပန္လည္ရွင္းျပထားတာေတြရွိပါတယ္ ။ အတန္းထဲက တျခားေက်ာင္းသားေတြက အဲဒီပို႔စ္ေတြမွာ ကြန္မန္႔ေတြ၀င္ေရးရင္းေဆြးေႏြးၾကပါတယ္ ။ သူတို႔သင္ရတဲ့သင္ခန္းစာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကိုေဖာ္ျပထားတဲ့ အင္တာနက္ေပၚက ၀က္ဆိုဒ္လင့္ခ္ေတြကိုလည္း ကြန္မန္႔ေတြမွာေပးျပီး ေ၀မွ်ၾကပါတယ္ ။ ေက်ာင္းသားခ်င္းရွင္းျပထားတဲ့အေရးအသားဟာ သူတို႔ခ်င္းနားလည္နိုင္တဲ့ စကားလံုးအသံုးအႏံႈးေတြကိုသံုးတတ္ၾကတဲ့အတြက္ တခါတေလက်ေတာ့ စာအုပ္ထဲကရွင္းျပထားတာထက္ ပိုထိေရာက္ေစပါတယ္ ။ အဲဒီဘေလာဂ့္မွာ သခ်ၤာဆရာရဲ႕ပါ၀င္မႈက ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕တင္ျပခ်က္ေတြ ေဆြးေႏြးတာေတြကို လမ္းမမွားရေလေအာင္ လိုအပ္တဲ့အခါ၀င္ေရာက္ျပီး ဂိုက္လုပ္ေပးတာမိ်ဳးပါပဲ ။ တခါတေလ သူကို္ယ္တိုင္လည္း ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ လိုအပ္မယ့္အခ်က္အလက္ေတြကို ပို႔စ္အေနနဲ႔တင္ေပးပါတယ္ ။ အဲလိုလုပ္တဲ့အခါ ေက်ာင္းသားနဲ႔ဆရာၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တာမိ်ဳးေတြျဖစ္လာျပီး ဆရာနဲ႔ေက်ာင္းသားၾကားမွာ တသီးတသန္႔ၾကီးျဖစ္တာမိ်ဳး မခံစားရေတာ့ပဲ ပိုမိုရင္းနီးေစပါတယ္ ။ ေက်ာင္းသားေတြကလည္း သူတို႔အထင္အျမင္ အေတြးအေခၚေတြကို ပြင့္လင္းစြာေထာက္ျပရဲလာပါတယ္ ။ အဲလိုဘေလာဂ့္မိ်ဳးကို သခ်ၤာဘာသာတင္သာမက သိပၸံ ၊ ပထ၀ီ ၊ သမိုင္း စတဲ့ဘာသာရပ္အမိ်ဳးမိ်ဳးမွာ အသံုးျပဳထားတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္ ။

ဆရာဆရာမေတြသံုးတတ္တဲ့ေနာက္တမိ်ဳးကေတာ့ အေၾကာင္းအရာ အခ်က္အလက္ေတြကို ျဖန္႔ေ၀တဲ့သေဘာမိ်ဳးပါပဲ ။ ေနာက္ထပ္သခ်ၤာဆရာမတေယာက္ရဲ႔ Class Connection ဘေလာဂ့္မွာ တစ္ပတ္စာအတန္းထဲမွာသင္ၾကားခဲ့တဲ့ အေရးၾကီးတဲ့အခ်က္အလက္ေတြ ၊ ေလ့က်င့္ခန္းထပ္ရမယ့္ေန႔ရက္ေတြ ၊ ေက်ာင္းမွာျဖစ္ေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြသိသင့္တဲ့ တျခားအေရးၾကီးတဲ့အစီအစဥ္ေတြအေၾကာင္းပါရွိတယ္ ။ ဒီဘေလာဂ့္ က်ေတာ့လည္း ကေလးေတြအတန္းထဲမွာဘာေတြသင္ေနတယ္ ဘာေတြလုပ္ၾကမယ္ဆိုတဲ့အစီအစဥ္ေတြ ဘာေတြလုပ္ခဲ့ၾကတယ္ဆိုတဲ့မွတ္တမ္းေတြနဲ႔ဓါတ္ပံုေတြကို မိဘေတြသိေအာင္ ဘေလာဂ့္ကိုသံုးျပီးေ၀မွ်ပါတယ္ ။

ေနာက္တမိ်ဳးကေတာ့အဂၤလိပ္စာသင္ၾကားရာမွာျဖစ္ျဖစ္ ၊ ဘာသာစကားတခုခုကို သင္ၾကားရာမွာျဖစ္ျဖစ္ ဘေလာဂ့္ကိုအြန္လိုင္းဒိုင္ယာရီအျဖစ္ ေန႔စဥ္ေရးခိုင္းတာပါပဲ ။ အဲလိုေရးျပီး ဆရာအျပင္ေက်ာင္းသားအခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ဖတ္ၾက ကြန္မန္႔ေတြေရးၾကနဲ႔ ဘာသာစကားတခုကို ေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႔သင္ယူနိုင္ပါတယ္ ။ ဒိုင္ယာရီလိုကိုယ္ေရးခ်င္တာကိုေရးတဲ့အခါ ေရးတဲ့သူအတြက္လည္း ဘာေရးရမွန္းမသိျဖစ္ေနတာမိ်ဳးမရွိေတာ့သလို ဖတ္တဲ့သူအတြက္လည္း ဖတ္စာအုပ္ထဲကစာပိုဒ္ေတြမဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ တကယ့္အျဖစ္အပ်က္ေတြကိုဖတ္ေနရတဲ့အတြက္ စိတ္၀င္စားမႈရွိေစပါတယ္ ။

ဘေလာဂ့္ဆိုတာပညာေရးပိုင္းမွာသာမက အလုပ္နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ေနရာေတြ ပညာသည္ေတြက သူတို႔အေတြးအေခၚ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို ေဆြးေႏြးဖလွယ္တဲ့ေနရာမွာလည္း အသံုးျပဳလို႔ရပါတယ္ ။ အဲလိုဘေလာဂ့္ေတြက အေၾကာင္းအရာ အခ်က္အလက္ေတြဟာ သာမန္ဘေလာဂ့္ေတြမွာေရးထားတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြလိုမဟုတ္ဘဲ ယံုၾကည္နိုင္ေလာက္တဲ့အရည္အခ်င္း (credibility) အျပည့္အ၀ရွိပါတယ္ ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီဘေလာဂ့္ကိုေရးသားသူေတြဟာ သူတို႔ေရးသားထားတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ဆက္စပ္တဲ့နယ္ပယ္မွာ ယံုၾကည္ရတဲ့အရည္အခ်င္းရွိသူေတြဆိုတာ စာဖတ္သူေတြက သိရွိထားၾကပါတယ္ ။ အဲဒီအခါ သူတို႔ဘေလာဂ့္ေတြဟာ အပ်င္းေျပသေဘာနဲ႔ဖတ္တာမဟုတ္ေတာ့ပဲ အခ်က္အလက္ေတြကို သင္ၾကားမွတ္သားစရာေနရာတခုျဖစ္လာပါတယ္ ။

ကမာၻ႔နိုင္ငံအသီးသီးမွာေရာက္ရွိျပီး အဲဒီနိုင္ငံေတြကပညာေတြ အလုပ္အေတြ႔အၾကံဳေတြရရွိထားတဲ့ ျမန္မာဘေလာဂါ့ေတြဟာလည္း ကိုယ္နဲ႔သက္ဆိုင္ရာနည္းပညာပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဘေလာဂ့္ကို တကိုယ္တည္းျဖစ္ေစ အုပ္စုဖြဲ႔ျပီးျဖစ္ေစ လုပ္နိုင္ပါတယ္ ။ အဲလိုဘေလာဂ့္ေတြဟာ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ အဲဒီနည္းပညာပိုင္းကိုေလ့လာသင္ၾကားေနတဲ့တက္သစ္စမိ်ဳးဆက္္ေတြကို သင္ၾကားပို႔ခ်ရာေနရာ၊ အဲလိုနည္းပညာပိုင္းမွာလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကိုယ့္နိုင္ငံသားေတြနဲ႔ ပညာႏွီးေႏွာဖလွယ္ရာ ေနရာတေနရာ ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္ ။ ျပည္တြင္းနဲ႔ျပည္ပမွာရွိေနေပမယ့္ ျမန္မာလူမိ်ဳးခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သည့္သင္ယူျခင္းမိ်ဳးနဲ႔အတူ ျမန္မာျပည္တိုးတက္ေရးအတြက္လည္း တီထြင္ၾကံစ စိတ္ကူးဥာဏ္ေတြကို တစစီပိုပိုၾကီးပြားလာေအာင္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္နိုင္မယ့္အခြင့္အလမ္းေတြ ျဖစ္လာနိုင္ပါမယ္ ။

ဘေလာဂ့္ရဲ႕အားသာခ်က္ထဲကတခုကေတာ့ ဘေလာဂ့္ဆိုတာေပါ့ပါးသြက္လက္တဲ့အသြင္ရွိျပီး စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ေဘာင္ခတ္ထားတဲ့ေနရာမိ်ဳးျဖစ္မေနတဲ့အတြက္ အသံုးျပဳသူေတြအတြက္ စိတ္က်ဥ္းက်ပ္တာမိ်ဳးမျဖစ္ေစပါဖူး ။ ေနာက္ျပီးဘေလာဂ့္ဆိုတာ ခုေခတ္လူငယ္ေတြနဲ႔ နီးစပ္တဲ့အရာတခုလည္းျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ဘေလာဂ့္ထဲမွာ ဓါတ္ပံုေတြျပတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဗြီဒီယိုထည့္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ အသံဖိုင္ထည့္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ စတဲ့ တျခား application အမိ်ဳးစံုကိုလည္း ထည့္လို႔ရတဲ့အတြက္ စိတ္၀င္စားစရာျဖစ္ေအာင္လုပ္နိုင္ပါတယ္ ။

စိတ္ကူးအၾကံဥာဏ္ေတြကို ျမန္မာအမ်ားစုေဆြးေႏြးဖလွယ္ေလ့ရွိၾကတဲ့ေနရာကေတာ့ Discussion Boards/ Forumေတြပါပဲ ။ အဲလိုလုပ္တာဟာလည္းအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိနိုင္ေပမယ့္ အဲဒီေနရာေတြဟာ စကားလံုးေတြနဲ႔ပဲေရးလို႔ရျပီး တျခား ေဆာ့ဖ္၀ဲေတြထည့္ဖို႔ ကန္႔သက္ခ်က္ေတြရွိတဲ့အတြက္ ဘေလာဂ့္ေတြေလာက္ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့နွီးေနွာဖလွယ္နိုင္တဲ့အခြင့္အလမ္းမိ်ဳးေတြ မရွိပါဖူး ။

တျခားဘေလာဂ့္လုပ္နည္းတခုုျဖစ္တဲ့ Micro-blogging ဆိုတာ ေခါင္းထဲလွ်ပ္တျပက္ေပၚလာတဲ့အေတြး ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေန စတာေတြကို ဘေလာဂ့္ပို႔စ္အေသးစားေလးေတြလိုလုပ္ျပီး အမ်ားကိုအသိေပးေ၀မွ်တာမိ်ဳးျဖစ္ပါတယ္ ။ Micro-blogging လုပ္တဲ့ဆိုဒ္ေတြမ်ားေပမယ့္ လူသံုးအမ်ားဆံုးကေတာ့ Twitter ပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမားအပါအ၀င္ ရုပ္ရွင္မင္းသားမင္းသမီးေတြကအစ နိုင္ငံေပါင္းစံုကပညာရွင္ေတြအထိ သူတို႔ဘာေတြလုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို သူတို႔ကိုအားေပးေနသူေတြ စိတ္၀င္စားေနသူေတြသိရေအာင္ ၊ ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ေ၀မွ်ခ်င္တဲ့ စိတ္ကူးအၾကံအစည္ေတြ အေၾကာင္းအရာအခ်က္အလက္ေတြကို အားလံုးဆီေရာက္ဖို႔ Twitter ကိုအသုံးျပဳတတ္ၾကတယ္ ။ အဲလိုအသံုးျပဳလိုက္တဲ့အတြက္ လူအမ်ားၾကီးဆီ တခ်ိန္တည္းေရာက္ေအာင္လုပ္နိုင္တဲ့ မီဒီယာပါ၀ါမိ်ဳးရွိေစပါတယ္ ။

ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကမွာလည္း ကိုယ့္ရဲ႕လက္ရွိအေျခအေနကိုအသိေပးဖို႔ Twitter ဆိုတာကို သံုးလာၾကတာေတြ႔ရပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ Twitter ထဲမွာ ျမန္မာျပည္အေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့သတင္းေတြကိုတင္ေပးတဲ့ Burmanewsnet, Burma Campaing UK, US for Burma စတဲ့အေကာင့္ေတြမွာ သတင္းယူတဲ့ျမန္မာေတြနည္းပါးသလို သူတို႔ေတြရဲ႕သတင္းတင္ႏႈန္းကလည္း အျမဲမရွိတာေတြ႔ရပါတယ္ ။ NY Times, CNN Breaking News စတဲ့ နိုင္ငံတကာမီဒီယာေတြကေတာင္ Twitter ကိုသံုးျပီး သတင္းေခါင္းစဥ္ေတြကို စာဖတ္သူေတြဆီျဖန္႔ဖို႔ၾကိဳးစားေနတဲ့အခ်ိန္ ျမန္မာေလာက (ဘေလာဂ့္နွင့္ မီဒီယာမ်ား) ကေတာ့ Twitter ရဲ့မီဒီယာပါ၀ါကို ေသခ်ာမသံုးသပ္မိေလသလားလို႔ ထင္စရာျဖစ္လာပါတယ္ ။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာေတြၾကားမွာ Twitter ကို အေၾကာင္းအရာ ဗဟုသုတရယူဖို႔အတြက္ေတာ့သံုးတာ မေတြ႔ရေသးပါဖူး ။ နည္းပညာပိုင္းနဲ႔ သင္ၾကားေရးပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႔ပတ္သက္ျပီးသံုးထားတဲ့နမူနာကိုျပရရင္ေတာ့ ABC News မွာၾကည့္လိုက္ရတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြခြဲစိတ္ကုသျခင္းတခုလုပ္ေနတုန္း Twitter ကိုသံုးျပီး ေဆးတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြကို သင္ျပေပးတဲ့ဗီြဒီယိုပါ ။ ခြဲစိတ္ခံရတဲ့လူနာရဲ႕သေဘာတူညီခ်က္နဲ႕အတူ အဲဒီခြဲစိတ္ကုသျခင္းကို live video transmission လုပ္ျပီး နိုင္ငံတကာမွာရွိတဲ့ ေဆးတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြၾကည့္နိုင္ေအာင္ အင္တာနက္ကထုတ္လႊင့္ခဲ့ပါတယ္ ။ ျပီးေတာ့ Twitter ကိုသံုးျပီး ေက်ာင္းသားေတြကေမးခြန္းေတြေမးတာကို ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္ ။ ေက်ာင္းသားေတြဟာ ဆရာ၀န္ခြဲစိတ္ေနတာကိုအေသးစိတ္ျမင္ရျပီး ဒါကဘာလို႔ဒီလုိလုပ္တာလဲ ဆိုတဲ့ေမးခြန္းမိ်ဳး ခ်က္ခ်င္းေမးနိုင္တဲ့အတြက္ သူတို႔အတြက္အမ်ားၾကီးအက်ိဳးရွိခဲ့ပါတယ္လို႔ ေျဖၾကားခဲ့ၾကပါတယ္ ။

နိုင္ငံတကာဘေလာဂ့္ေလာကမွာ အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့သလို ဘေလာဂ့္ဆိုတာကိုအက်ိဳးရွိေအာင္ အသံုးျပဳေနတာကိုၾကည့္ျပီး လြန္ခဲ့တဲ့သံုးနွစ္နီးပါးေလာက္ကစျပီး စည္ကားလာခဲ့တဲ့ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကမွာေတာ့ လိုအပ္ေနတာေတြအမ်ားၾကီးရွိပါေသးလားလို႔ ေတြးမိပါတယ္ ။ သူတို႔လိုပဲထပ္တူလုပ္ရမယ္လို႔ေတာ့ မဆိုလိုပါဖူး ။ ဒါေပမယ့္ ေခတ္နဲ႔ရင္ေဘာင္တန္းခ်င္ရင္ေတာ့ နိုင္ငံတကာမွာ ဘေလာဂ့္ေတြကို ဘယ္လိုသံုးေနၾကပါလားဆိုတာကို စူးစမ္းေလ့လာၾကည့္ဖို႔လိုအပ္လာပါျပီ ။ နိုင္ငံေပါင္းစံုမွာေရာက္ရွိေနၾကတဲ့ျမန္မာေတြ စုေ၀းနားခို စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္မႈရေစတဲ့ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေနရာတခုအျဖစ္ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကတည္ရွိေနတာဟာ မေကာင္းတဲ့အခ်က္ေတာ့မဟုတ္ပါဖူး ။ လူတိုင္းဟာဘ၀မွာေရြးခ်ယ္မႈေတြရွိ္ၾကတယ္ ။ တခ်ိဳ႔က စိတ္ေျဖသာရာအတြက္ပဲဦးစားေပးေရြးခ်ယ္ ဘယ္လိုအေျခအေနေရာက္ေရာက္ တင္းတိမ္တတ္ၾကတယ္ ။ တခ်ိဳ႔ကေတာ့ ဘ၀မွာအျမဲတိုးတက္ရာ တိုးတက္ေၾကာင္းကို ရွာၾကံေနတတ္ၾကတယ္ ။ ပထမအဖြဲ႕လူေတြအတြက္ေတာ့ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကဟာ အတိုင္းအတာတခုအထိအက်ိဳးျပဳေနနိုင္တာျမင္ရေပမယ့္ ၊ ဒုတိယအဖြဲ႔ကလူမိ်ဳးေတြအတြက္ေတာ့ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကက အခြင့္အလမ္းသိပ္ေပးတဲ့ပံုမေပၚေသးပါဖူး ။

ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကာလက ျမန္မာျပည္ထဲကသတင္းေတြအလ်င္အျမန္ျဖန္႔ေပးနိုင္တယ္ဆိုျပီး ကမာၻကအသိအမွတ္ျပဳခံခဲ့ရတဲ့ျမန္မာဘေလာဂ့္ေတြဟာ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ မေသခ်ာမေရရာတဲ့သတင္းေတြပါ၀င္ေနတဲ့ လူမႈဆက္ဆံေရးခ်ိတ္ဆက္ျခင္း (social networking) ကိုအသားေပးေနတဲ့အဆင့္မိ်ဳးေလာက္မွာေရာက္ေနတာနဲ႔ပဲ တင္းတိမ္ၾကေတာ့မလား ။ အက်ိဳးမရွိတဲ႔ျငင္းခုန္ျခင္းေတြ အတၱအျပည့္နဲ႔ရန္လိုမႈေတြၾကား ဘေလာဂ့္ေပၚကအခ်ိန္ေတြကိုကုန္ေစေတာ့မလား ။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ့္တိုးတက္ရာတိုးတက္ေၾကာင္းအတြက္ေရာ ကိုယ္နဲ႔ယဥ္ပါးေနတဲ့ဘေလာဂ့္ေတြကို အသံုးခ်ဖို႔စိတ္မကူးၾကေတာ့ဖူးလား ။

စိစစ္ေရး (censorship) မွာ ကမာၻ႔အခ်ဳပ္ခ်ယ္ဆံုးနိုင္ငံေတြထဲပါ၀င္တဲ့ ျမန္မာနို္င္ငံကျပည္သူေတြအတြက္ေတာ့ အင္တာနက္ေပၚကဘေလာဂ့္ေတြဟာ သူတို႔မေရာက္နို္င္တဲ့ေလာကကို၀င္ေရာက္ခြင့္ေပးတဲ့ ျပတင္းေပါက္လိုပါပဲ ။ အဲဒီျပတင္းေပါက္ကေန ျမင္ေတြ႔ခြင့္ရတဲ့အေတြ႔အၾကံဳေတြကို သူတို႔စိတ္၀င္စားၾကမယ္ ၊ သင္ၾကားခြင့္ရတဲ့နည္းပညာေတြဟာ သူတို႔အတြက္တန္ဖိုးရွိလိမ့္မယ္ ။ နုိင္ငံရပ္ျခားမွာေရာက္ေနတဲ့ျမန္မာလူမိ်ဳးေတြဟာ ကိုယ့္အမိေျမမွာ တံခါးပိတ္ မ်က္စိပိတ္ အေမွာင္ခ်ထားခံေနရတဲ႔ ကိုယ့္နိုင္ငံသားေတြအတြက္ ဒီဘေလာဂ့္ေတြကိုသံုးျပီး ပညာဒါနေတြလွဴဒါန္းနိုင္မယ့္ အခြင့္အလမ္း ၊ အက်ိဳးရွိတာေတြ လုပ္ေပးနိုင္မယ့္အခြင့္အလမ္းေတြရွိတာ ဘေလာဂ့္ေရးသူတိုင္းသိေစခ်င္ပါတယ္ ။

ရွာေဖြေလ ေတြ႔ရွိေလလို႔ဆိုနိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းကို မရွာေဖြရင္ေတာ့ ကိုယ့္ေရွ့ေမွာက္မွာရုပ္လံုးျပလာခဲ့ရင္ေတာင္ ျမင္ေတြ႔နိုင္ဖို႔ခဲ့ယဥ္းပါတယ္ ။ ျမန္မာဘေလာဂ့္ေလာကဟာလည္း ျမန္မာျပည္ထဲကျပည္သူေတြအတြက္ အက်ိဳးရွိတဲ့ျပတင္းေပါက္တေပါက္ျဖစ္လာဖို႔တင္မက ၊ ျပည္ပေရာက္ျမန္မာဘေလာဂါ့ေတြရဲ႔အရည္အခ်င္းကို ပိုမိုတိုးတက္လာနိုင္ေအာင္ ေပးနိုင္တဲ့အခြင့္အလမ္းေတြရွိေနပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခြင့္အေရးေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္မလားဆိုတာကေတာ့ ျမန္မာဘေလာဂါ့ေတြေပၚမွာပဲ လံုးလံုးလ်ားလ်ားမူတည္ေနပါတယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်လို္က္မိပါေတာ့တယ္ ။


ဤေဆာင္းပါးကို သံလြင္မဂၢဇင္း ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ဧျပီလထုတ္ အတြဲ (၃) အမွတ္ (၂) တြင္ေဖာ္ျပျပီးျဖစ္သည္ ။

လမိုက္ညမွာလင္းတဲ့ၾကယ္စင္

အေမွာင္ထုမည္မွ်ပင္ ပိတ္ကာလႊမ္းေစကာမူ လမ္းျပၾကယ္၏ အလင္းေရာင္ေလးႏွင့္ လမ္းဆံုးေအာင္ သြားႏိုင္သည့္ လူသား သတၱိရွင္မ်ား ကမၻာအရပ္ရပ္တြင္ ရွိခဲ့ဖူးပါသည္။ ရွိလဲရွိေနဆဲ။ ေနာင္လဲရွိေနမည္မလြဲ။ သို႔ေပမယ့္ ထိုလူသားမ်ား လမ္းဆံုးထိ ေရာက္ေစေရးအတြက္ လမ္းျပၾကယ္စင္ေလးမ်ား လင္းလက္ေပးဖို႔ေတာ့ လိုေပလိမ့္မည္။



ျမန္မာျပည္မွာ လူျဖစ္ခြင့္ရေသာ ကေလးငယ္မ်ား၏ ဘဝကို ေလ့လာၾကည့္ပါ။ လမိုက္ညႏွင့္ ၾကံဳေတြ႔ေနၾကရေပသည္။ လသာညမွာ ခရီးသြားခြင့္ရေနျပီး ေျဖာင့္ျဖဴးေသာ အနာဂတ္လမ္းႏွင့္ ၾကီးျပင္းခြင့္ရသူမ်ားကား ခပ္ရွားရွား။ တကယ့္ကို ခပ္ရွားရွားရယ္ပါ။

ကေလးငယ္၊ လူငယ္မ်ားအား ေလ့လာၾကည့္လွ်င္ သူတို႔မိဘမ်ား၏ အလုပ္အကိုင္၊ စီးပြားေရးအေျခအေနကိုၾကည့္၍ ဘဝအမ်ိဳးမ်ိဳးကြာျခားေနၾကရသည္ကို ေတြ႔ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ လူ႔ဘဝအနာဂတ္၏ တစ္ခုတည္းေသာ ဖန္ဆင္းရာျဖစ္သည့္ ပညာေရး ရရွိပံုမ်ားမွာလဲ ဘဝအေျခအေနေပၚမူတည္၍ ကြာျခားၾကေလသည္။

(၁)အခ်ိဳ႔ေသာ ကေလးငယ္၊လူငယ္မ်ား၏ မိဘမ်ားမွာ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ၊ အရပ္ဘက္ဆိုင္ရာ ရာထူးၾကီးသူမ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ကေလးမ်ားျဖစ္ျပီး၊ ငယ္စဥ္မွစ၍ နာမည္ၾကီးထိပ္တန္းေက်ာင္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီေက်ာင္းမ်ားတြင္ ပညာသင္ၾကားခြင့္ရၾကျပီး၊ အထက္တန္းပညာေအာင္ျပီးေသာအခါတြင္လဲ စင္ကာပူ၊ ၾသစေၾတးလ်၊ အဂၤလန္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ဘြဲ႔မ်ားရရွိကာ ႏိုင္ငံရပ္ျခားတြင္ပင္ ပညာႏွင့္ အလုပ္လုပ္သူလုပ္၊ ျပည္တြင္းျပန္ဝင္ျပီး မိဘပိုင္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ဦးစီးလုပ္ကိုင္သူ လုပ္ကိုင္၊ စစ္အာဏာရွင္တို႔၏ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားတြင္ ရာထူးၾကီးရသူရႏွင့္ ဘဝလမ္းခရီးအဆင္ေျပၾကပါသည္။ (မွတ္ခ်က္။ ။ မိဘအရွိန္အဝါႏွင့္ ဆိုးသြမ္းမိုက္မဲေနသူမ်ားကို မဆိုလိုပါ။ ပညာရႏိုင္ေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ားကိုသာ ဆိုလိုျခင္းျဖစ္ပါသည္)

(၂)အခ်ိဳ႔ေသာ ကေလးငယ္လူငယ္မ်ားမွာမူ သင့္တင့္ေသာ ဝင္ေငြရွိသည့္ မိသားစုမ်ားတြင္ ၾကီးျပင္းလာၾကျပီး၊ အခ်ိန္တန္ဘြဲ႔တစ္ခုရ၊ လုပ္ငန္းခြင္ဝင္၊ မဟုတ္လွ်င္လဲ မိဘလုပ္စာ ထိုင္စားျပီး လိုက္လ်ားလိုက္လ်ား ဘဝခရီးလမ္းကို ၾကံဳေတြ႔ၾကပါသည္။ ဤမိသားစုမ်ားတြင္းမွ အခ်ိဳ႔ေသာ ပညာလိုလားသူမ်ားမွာမူ ႏိုင္ငံျခားတကၠသိ္ုလ္မ်ားတြင္ ပညာဆက္သင္ႏိုင္သည္ ဆိုေသာ ပညာသင္ဆု အခြင့္အေရးမ်ားေၾကာင့္ နအဖလက္ကိုင္တုတ္အဖြဲ႔မ်ား အတြင္းသို႔ ေရာက္ရွိျပီး ေပးတာယူ ေက်ြးတာစားဘဝတြင္ တင္းတမ္ေရာင့္ရဲၾကရသည္။ အခ်ိဳ႕လဲ နအဖေထာက္လွမ္းေရး ၾကိဳးကိုင္ ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရင္း၊ အဆိုပါဂ်ာနယ္မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ထားသည့္ တကၠသိုလ္တခ်ိဳ႕မွ ပညာသင္ဆုမ်ား ရရွိကာ တတိယအုပ္စု၀င္မ်ား ျဖစ္လာၾကသည္။ အခ်ိဳ႔မွာလဲ အလြယ္နည္းလိုက္ကာ နအဖတို႔၏ စစ္တကၠသိုလ္၊ စစ္ေဆးတကၠသိုလ္၊ စစ္အင္ဂ်င္နီယာတကၠသိ္ုလ္၊ စစ္ကြန္ပ်ဴတာ တကၠသိုလ္မ်ားသို႔ ေရာက္ကုန္ၾကပါသည္။ ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္တကၠသိုလ္မ်ားသို႔ ေလွ်ာက္ထားသူမ်ား ယခုကာလတြင္ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ေနပါျပီ။ အခ်ိဳ႔မွာလဲ ႏိုင္ငံရပ္ျခားသို႔ ထြက္ခြာကာ ၾကံဳရာက်ပန္းလုပ္ကိုင္ရင္း အိမ္စရိတ္ကို ျပန္လည္ေထာက္ပံ့ၾကရပါသည္။ ၾကိဳးစားရင္း မိမိဥာဏ္ပညာျဖင့္ ႏိုင္ငံျခား တကၠသိုလ္ ပညာသင္ဆုမ်ားရ၍ ေက်ာင္းမ်ား ဆက္တက္ႏိုင္ကာ ဘ၀ေရး အဆင္ေျပလာသူမ်ားလဲ ရွိသည္။ သို႕ေပမယ့္ ရာခိုင္ႏွဳန္းကား အလြန္နည္းပါးေနဆဲ။

(၃)အခ်ိဳ႔ေသာ ကေလးငယ္၊လူငယ္မ်ားမွာကား မိဘမ်ားမွ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္းပညာ ေလာက္အထိသာ သင္ၾကားေပးႏိုင္ျပီး၊ စက္မွဳလက္မွဳလုပ္ငန္းမ်ား၊ ယာဥ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ စတိုးဆိုင္ အေရာင္းစာေရး လုပ္ငန္းမ်ားသို႔ ေရာက္ရွိေနၾကပါသည္။ ကံဆိုးသူတခ်ိဳ႔မွာ အေျခအေန အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ကိုယ္ခႏၶာႏွင့္ ရင္းျပီး စီးပြားရွာရသည့္ ဘဝသို႔ ေရာက္ရွိေနၾကရသည္။

(၄)အခ်ိဳ႔ေသာကေလးငယ္၊ လူငယ္မ်ားမွာကား မူလတန္းပညာေရးကိုပင္ သြားေရာက္သင္ၾကားေပးရန္ မိသားစုဝင္ေငြမလံုေလာက္သျဖင့္၊ ဝမ္းေရးအတြက္ အိမ္ရွိလူကုန္ အလုပ္လုပ္ၾကရကာ သူတပါးအိမ္မွ အိမ္ေဖာ္ဘဝ၊ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ စားပြဲထုိးဘဝ၊ လမ္းေဘးေစ်းသည္ဘဝ၊ လက္ငုတ္လက္ရင္း လယ္ယာကိုင္းသမား ဘဝမ်ားႏွင့္ က်င္လည္ေနၾကရပါသည္။ မသမာဝိသမသမားမ်ား၏ လူကုန္ကူးမွဳ သားေကာင္ဘဝသို႔ ေရာက္ကာ ဘဝပ်က္ရသူမ်ားလဲ ရွိပါသည္။

(၅)အခ်ိဳ႔ေသာ ကေလးငယ္၊လူငယ္မ်ားမွာမူ စစ္မက္ဇံုတြင္ ေနထိုင္ၾကီးျပင္းရသျဖင့္ ပညာသင္ခြင့္ဆံုးရွံဳးကာ တေျပးေျပး တလႊားလႊား၊ တထိတ္ထိတ္တလန္႔လန့္ႏွင့္ ေနထိုင္ေနၾကရပါသည္။

(၆)အျခားေသာ သီးသန္႔ထြက္ေပၚလာသည့္ အုပ္စုမွာ အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား၏ ရင္ေသြးငယ္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ မည္သည့္ ဝင္ေငြရွိသည့္ မိသားစုဝင္ပင္ျဖစ္ပါေစ၊ တခုတည္းေသာ တူညီခ်က္မွာ ေက်ာင္းေနစဥ္မွစ၍ ဆရာ၊ဆရာမမ်ား၊ ရြယ္တူမ်ား၏ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းကို ခံၾကရျပီး၊ အထက္တန္းပညာေအာင္၍ တကၠသိုလ္မ်ား ေလွ်ာက္ေသာ အခါ၌ကား အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္း ပညာမ်ားကို သင္ခြင့္မရၾကျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာျပည္ေက်ာင္းသားလူရြယ္၊ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ ထိုသို႔ျဖစ္ေပၚေနဆဲ အေျခအေနမ်ားၾကားတြင္ နအဖျပန္ၾကားေရးတာဝန္ရွိသူကေတာ့ ‘ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမၻာ့ဘဏ္မွ ခ်မွတ္ထားေသာ လူမွဳေရးဦးတည္ခ်က္ျဖစ္သည့္ မူလတန္းပညာ အားလံုးတတ္ေျမာက္ေရး ရည္မွန္းခ်က္အား ျပည့္မွီသည္ ‘ဆိုကာ အရွက္မရွိေသာ မ်က္ႏွာျဖင့္ ျပက္လံုးထုတ္သလား ေအာက္ေမ့ရေအာင္ ေျပာဆိုသြားခဲ့ဖူးပါသည္။ ထိုသို႔ေျပာၾကားေနသည့္ ေနရာႏွင့္ မလွမ္းမေဝး ျမိဳ႔တစ္ျမိဳ႔ဆီမွ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္မ်ားတြင္ အလုပ္လုပ္ေနၾကရရွာေသာ မူလတန္းအရြယ္ ကေလးငယ္မ်ားကိုပင္ မျမင္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အျမင္လႊာ ခ်ြတ္ယြင္းအားနည္းေန၍ပင္ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။

စာေရးသူအထက္ပါအတိုင္း ခြဲျခားထားသည့္ အုပ္စုမ်ားမွာ မိဘမ်ား၏ ဝင္ေငြေပၚမူတည္၍ ပညာသင္ခြင့္ ကြဲျပားျခားနားပံုကို ျပသျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ပထမအမ်ိဳးအစား လူငယ္မ်ားမွာ ျမန္မာ့လူရြယ္ ကေလးငယ္မ်ား၏ တစ္ရာခိုင္ႏွဳန္းပင္မရွိပါ။ ပညာသင္ၾကားခြင့္ရေရးသည္ လူ့အခြင့္အေရး တခုျဖစ္ပါလ်က္ ျမန္မာေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား၏ ပညာသင္ခြင့္ရေရးသည္ အဘယ္ေၾကာင့္ ဝင္ေငြေပၚ မူတည္ေနရပါသနည္း။ စာေရးသူတို႔ႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္သူမ်ား အသံုးမက်၍သာျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံတစ္ခု၏ အနာဂတ္သည္ လက္ရွိလူရြယ္၊ ကေလးသူငယ္မ်ားေပၚတြင္မူတည္သည့္ အမွန္တရားကိုပင္ မျမင္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အာဏာရူး၊ ဥစၥာရူးမ်ား ျဖစ္ေနၾကလို႔သာျဖစ္သည္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကျငာစာတမ္းၾကီး၏ အပိုဒ္(၁၆)တြင္ လူသားတို႔၏ ပညာသင္ၾကားခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္၍

(၁)လူတိုင္းသည္ ပညာသင္ယူႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။ အနည္းဆံုးမူလတန္းႏွင့္ အေျခခံအဆင့္ အတန္းမ်ားတြင္ ပညာသင္ၾကားေရးသည္ အခမဲ့ျဖစ္ရမည္။ မူလတန္းပညာသည္ မသင္မေနရ ပညာျဖစ္ရမည္။ စက္မွဳလက္မွဳပညာႏွင့္ အသက္ေမြးမွဳပညာမ်ားကို ေယဘုယ်အားျဖင့္ သင္ၾကားရယူႏိုင္ေစရမည္။

(၂)ပညာသင္ၾကားေရးကို လူသားတို႔၏ စရိုက္လကၡဏာ အျပည့္အဝတိုးတက္မွဳအျပင္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ အေျခခံ လြတ္လပ္ခြင့္၊ ရိုေသေလးစားမွုတို႔ကို ရွင္သန္ဖြံ႔ျဖိဳးလာေစရန္ ရည္ရြယ္၍ သင္ၾကားေစရမည္။ ပညာသင္ၾကားေရးသည္ ႏိုင္ငံအားလံုးတို႔တြင္ လည္းေကာင္း၊ လူမ်ိဳးစုမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ဘာသာေရးအသင္းအဖြဲ႔မ်ားတြင္ လည္းေကာင္း အခ်င္းခ်င္းနားလည္မွဳ၊ သည္းခံမွဳႏွင့္ခင္မင္ရင္းႏွီးမွဳတို႔ကို အားေပးရမည္။ ထို႔အျပင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးတည္တံ့ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္ အလို႔ငွာ ကုလသမဂၢ၏ ေဆာင္ရြက္မွဳမ်ားကိုလဲ ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ အားေပးရမည္။

(၃)မိဘတို႔တြင္ မိမိတို႔ကေလးမ်ားသင္ယူရမည့္ ပညာအမ်ိဳးအစားကို ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ေသာ ကနဦး အခြင့္အေရးရွိရမည္ ဟူ၍ ေဖာ္ျပပါရွိေလသည္။

ဤသို႔ဆိုလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူတိုင္းအတြက္ပညာေရးဟူေသာ လူ႔အခြင့္အေရးမရွိသည္မွာ ေသခ်ာေနေပျပီ။ က်ြႏ္ုပ္တို႔၏ ေနာင္အနာဂတ္မ်ိဳးဆက္ေလးမ်ားသည္ ကမၻာ့လူသားတိုင္း ခံစားခြင့္ရသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးကို ခံစားခြင့္မရရွာၾက။ လမိုက္ညအေမွာင္တြင္ လမ္းေပ်ာက္ေနသူမ်ားႏွယ္ ျဖစ္ေနၾကရရွာသည္။

ထိုလမိုက္ညထဲမွ လမ္းေပ်ာက္ေနသူမ်ားအတြက္ အလင္းေပးမည့္ ၾကယ္စင္မ်ား လိုအပ္လွပါသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ အေျခစိုက္လုပ္ကိုင္ေနေသာ မင္းမေဟာ္၊ ေအအီအိုင္အိုယူ ႏွင့္ အျခားပညာေရး ဖြံံျဖိဳးတိုးတက္မွဳ အစီအစဥ္မ်ားမွာ ထိုသို႔ အနာဂတ္အတြက္ လမ္းျပေပးမည့္ ၾကယ္စင္ေလးမ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။

အဆိုပါလမ္းျပၾကယ္စင္ေလးမ်ား ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ျမဲရန္၊ ၾကယ္စင္အသစ္ေလးမ်ား ဆက္လက္ ေပၚေပါက္လာေစရန္ႏွင့္ ေနာက္ဆံုး ျမန္မာ့မ်ိဳးဆက္မ်ားအေပၚတြင္ ဖံုးအုပ္ေနေသာ အေမွာင္ထုမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္သြားေစရန္ကေတာ့ စာေရးသူတို႔ ျမန္မာမ်ားအားလံုး၏ တာဝန္ပင္ျဖစ္ပါေၾကာင္း----။

အေမွာင္ခြင္း၍ အလင္းေဆာင္ႏိုင္သူမ်ားျဖစ္ေစရန္ ဝိုင္းဝန္းၾကိဳးပမ္းၾကပါစို႔။

ခင္မမမ်ိဳး

သူတို႔တြက္ အနာဂတ္ေကာင္းကင္

(ေရးသားသူ - S.S.)

(၁)
“သူ႔ကို အစိုးရပညာေရးထဲ စာရင္း၀င္ေအာင္ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းပညာေရးမွာပဲ စာရင္းသြင္းထားလိုက္တယ္ေလ ။ တကယ္တက္တာကေတာ့ ပုဂၢလိက (private) လာဖြင့္ေနတဲ႔ အဂၤလိပ္လိုသင္တဲ့ နိုင္ငံျခားေက်ာင္းတခုမွာ ။ ခုဆို သူ႔အေမထက္ေတာင္ သူက အဂၤလိပ္လို သြက္ေနေသးတယ္ ။”

ကဗ်ာေတြကို အဂၤလိပ္လို ဆိုေနတဲ့ ၄ နွစ္အရြယ္ တူမေလးအေၾကာင္း ကြ်န္မရဲ႕ အကို၀မ္းကြဲက ခုလိုေျပာျပပါတယ္ ။

“ျမန္မာျပည္ ပညာေရးက အရမ္းဆိုးရြားေနျပီေလ ။ အစိုးရေက်ာင္းမွာထားလည္း ဘာမွ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူး ။ ဒါေၾကာင့္ ပိုက္ဆံကုန္ခံျပီး ခုလို နိုင္ငံျခားက သင္ရိုးညႊန္းတန္းကို သံုးျပီး ပုဂၢလိက (private) ဖြင့္ထားတဲ့ ေက်ာင္းမွာ ထားရတာ” လို႔ အကိုက ဆက္ေျပာပါတယ္ ။ ဒါနဲ႔ အဲဒီေက်ာင္းမွာ ဘယ္လိုဆရာ ဆရာမေတြသင္လဲဆိုေတာ့ သူ ေသခ်ာမသိ ၊ ဘယ္လိုသင္ရိုးညႊန္းတန္းကို လိုက္လဲဆိုေတာ့လဲ ေသခ်ာမသိ ။ သူ႔အတြက္ေတာ့ သူ႔သမီးဟာ အဂၤလိပ္လို ေျပာရဲဆိုရဲ သြက္လက္လာတာကိုပဲ အလြန္၀မ္းသာေနတဲ့ပံု ။

လက္ရွိ ျမန္မာနိုင္ငံကရတဲ့ ဘြဲ႔လက္မွတ္တခုရဲ႕ အသံုး၀င္မႈ ၊ နိုင္ငံတကာမွာ ၀င္ဆန္႔နိုင္မႈတို႔ေပၚ မူတည္ျပီး ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ ျမန္မာျပည္ပညာေရးအေပၚထားရွိတဲ့ အျမင္ေတြ ေျပာင္းလဲလာၾကပါတယ္ ။ သူတို႔ကေလးေတြ ကမာၻမွာ အမ်ားနည္းတူ တိုး၀င္နိုင္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာအစိုးရက ခ်မွတ္ေပးထားတဲ့ ပညာေရးဟာ မလံုေလာက္ေတာ့ဖူးလို႔ သူတို႔ ထင္လာၾကဟန္ တူပါတယ္ ။ အကို၀မ္းကြဲလိုပဲ ကြ်န္မသိတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္က မိသားစုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတို႔ကေလးေတြကို ပုဂၢလိက (private) ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ေက်ာင္းေတြမွာ ထားလာၾကတာ ေတြ႔ရပါတယ္ ။

၁၉၉၀ ခုနွစ္ ေနာက္ပိုင္းကာလမ်ားမွာ စေပၚေပါက္လာခဲ့တဲ႔ ျမန္မာနိုင္ငံရွိ ပုဂၢလိက ပညာေရး က႑ (Private Education Sector) ေအာက္က ေက်ာင္းေတြကို ေယဘူယ်အားျဖင့္ သံုးမိ်ဳးေလာက္ ခြဲနိုင္ပါတယ္ ။ [1]

(၁) မူလတန္း အလယ္တန္းနဲ႕ အထက္တန္းဆင့္ ျဖည့္စြက္ေထာက္ကူ ေက်ာင္းမ်ား (Primary and Secondary Supplementary Schools)
(၂) ႏိုင္ငံတကာ ေက်ာင္းမ်ား (International Schools)
(၃) ေကာလိပ္ အႀကိဳ သင္တန္းမ်ား ႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရး (Pre-collegiate programs and higher education)

ႏိုင္ငံတကာ ေက်ာင္းေတြ (International Schools) ဟာ သူတို႔ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ နိုင္ငံမွာရွိတဲ႔ တျခားေက်ာင္းေတြထက္ အျမဲ ေက်ာင္းစရိတ္မ်ားတဲ့အတြက္ ၊ ျမန္မာျပည္မွာ ၀င္ေငြေကာင္းေကာင္းနဲ႔ လာေရာက္အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ နိုင္ငံျခားသားမ်ား (expatriates) အျပင္ ၊ ေငြေၾကးတတ္နိုင္တဲ႔ ျမန္မာနိုင္ငံကလူေတြရဲ႔ သားသမီးေတြပဲ တက္ေရာက္နိုင္ပါတယ္ ။ နိုင္ငံတိုင္းမွာ ႏိုင္ငံတကာ ေက်ာင္းမ်ား (International Schools) ဆိုတာေတြမွာ တက္ၾကသူေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ အဲဒီနိုင္ငံမွာ ေခတၱအလုပ္ေၾကာင့္ ေရာက္ရွိေနတဲ႔ နိုင္ငံျခားသား (expatriates) ေတြရဲ႔ သားသမီးေတြ မ်ားၾကပါတယ္ ။ ဥပမာ - ကေနဒါနိုင္ငံကေန အာရွနိုင္ငံတနိုင္ငံမွာ အလုပ္လာလုပ္သူဟာ သူ႔သားသမီးေတြကို ကေနဒါ သင္ရိုးညႊန္းတန္းကိုလိုက္တဲ့ Canadian International School လိုမိ်ဳးမွာ ထားေလ့ရွိပါတယ္ ။ ဒါမွ သူတို႔သားသမီးေတြ ကေနဒါနိုင္ငံကို ျပန္ရင္ အဲဒီနိုင္ငံမွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အတန္းေတြကို ခ်က္ခ်င္း၀င္နိုင္ခြင့္ရွိမယ္ ။ တခ်ိဳ႔ ႏိုင္ငံတကာ ေက်ာင္းေတြ (International Schools) က်ေတာ့လည္း နိုင္ငံတခုစီအတြက္ သီးသန္႔မဟုတ္ဘဲ နိုင္ငံတကာမွာ ၀င္ဆန္႔နိုင္မယ့္ ပညာေရးမိ်ဳးကို သင္ၾကပါတယ္ ။ အဲလိုေက်ာင္းေတြမွာေတာ့ လာတက္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႔ လူမိ်ဳးေပါင္း (nationality) ပိုစံုပါတယ္ ။

အဲလိုေက်ာင္းေတြ တက္ေနတဲ႔ေက်ာင္းသားေတြတြက္ တျခားနိုင္ငံကို ေျပာင္းေရႊ႔တဲ့အခါ သူတို႔ေနာက္ဆံုးတက္ခဲ့တဲ့ ပညာေရးအဆင့္ကို အသိအမွတ္ျပဳခံရဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အဲလိုေက်ာင္းေတြဟာ သူတို႔ေက်ာင္းရဲ႔ သင္ၾကားေရးစနစ္ ၊ သင္ရိုးညႊန္းတန္း ၊ ဆရာ ဆရာမေတြရဲ႕ အရည္အခ်င္းေတြကို အတိုင္းအတာတခုအထိ အဆင့္အတန္းရွိေအာင္ ထားေလ႔ရွိပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ International School လို႔နာမည္ခံထားတဲ့ ေက်ာင္းတိုင္းဟာ အေပၚက ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ တျခားနိုင္ငံေတြက ႏိုင္ငံတကာ ေက်ာင္းမ်ား (International Schools) ေတြလို အဆင့္အတန္းမိ်ဳး ရွိခ်င္မွရွိၾကတာမိ်ဳးကိုေတာ့ သတိခ်ပ္သင့္ပါတယ္ ။

ေကာလိပ္ အႀကိဳ သင္တန္းမ်ား ႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရး (Pre-collegiate programs and higher education) အတြက္ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ေက်ာင္းေတြဟာ ျမန္မာနိုင္ငံမွ အထက္တန္းေက်ာင္းေအာင္အျပီး တျခားမွာဆက္လက္တက္ဖို႔ ရည္ရြယ္တဲ႔လူငယ္ေတြ (ဥပမာ - စကၤာပူနိုင္ငံမွာ ေပၚလီ (polytechnic) ၊ တျခားနိုင္ငံေတြမွာ ေကာလိပ္ (college) လိုမိ်ဳးေတြ) ၊ ဒါမွမဟုတ္ နိုင္ငံျခား တကၠသိုလ္တခုနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ျပီး (affiliated) အဲဒီ တကၠသိုလ္ ဘြဲ႔လက္မွတ္ရနိုင္တဲ႔ ျမန္မာျပည္မွာဖြင့္ထားတဲ့ သင္တန္းေက်ာင္းေတြမွာ တက္မယ့္လူေတြအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္ ။

မူလတန္း အလယ္တန္းနဲ႕ အထက္တန္းဆင့္ ျဖည့္စြက္ေထာက္ကူ ေက်ာင္းေတြ (Primary and Secondary Supplementary Schools) ကေတာ့ ခုေနာက္ပိုင္း ျမန္မာျပည္မွာ သိသိသာသာမ်ားျပားလာပါတယ္ ။ အဲဒီေက်ာင္းေတြဟာ သူငယ္တန္းလို (elementary level) ကစျပီး အဆင့္ဆင့္ရွိတဲ့ International School ရဲ႕ ေက်ာင္းစားရိတ္ ေငြေၾကးပမာဏကို မတက္နိုင္သူေတြအတြက္ ေပၚေပါက္လာရသလိုပါပဲ ။ အဲလိုေက်ာင္းေတြဟာ ၁၉၉၀ ခုနွစ္ေက်ာ္ ကာလတုန္းကေတာ့ အစိုးရေက်ာင္းေတြရဲ႕ ပညာေရးကို ျဖည့္စြက္တ့ဲသေဘာ (supplementary) အေနနဲ႔ အစိုးရေက်ာင္းခ်ိန္ေတြအျပီး ညေနပိုင္းေတြ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ေတြမွာ သင္ေလ့ရွိပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ျဖည့္စြက္အေထာက္ကူအျဖစ္ supplementary လို႔ ေခၚေ၀ၚခဲ့ပါတယ္ ။ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့သလို မိဘေတြဟာ သူတို႔သားသမီးေတြအတြက္ အစိုးေက်ာင္းကိုအားကိုးတာထက္ ၊ supplementary schools ေတြကိုပဲ မူလတန္း ၊ အလယ္တန္း နဲ႔ အထက္တန္းပညာေရးမွာ အဓိကပညာေရးအေနနဲ႔ အခ်ိန္ျပည့္ထားျပီး အားကိုးလာတာ ျမင္ရပါတယ္ ။

(၂)
မူလတန္း အလယ္တန္းနဲ႕ အထက္တန္းဆင့္ ျဖည့္စြက္ေထာက္ကူ ေက်ာင္းေတြ (Primary and Secondary Supplementary Schools) နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး လက္လွမ္းမွီသေလာက္ ေတြ႔ရွိခဲ့တာေတြအေပၚ အေျခခံျပီး ေအာက္ပါအတုိင္း သံုးသပ္မိပါတယ္ ။

မူလတန္း အလယ္တန္းနဲ႕ အထက္တန္းဆင့္ ေတြဟာ ေက်ာင္းသားတေယာက္္တြက္ အုတ္ျမစ္ခ်ခါစ အစပိုင္းပညာေရးျဖစ္တာအျပင္ ၊ အျခားသမားရိုးက် သတ္မွတ္အကဲျဖတ္ထားေလ့ရွိေသာ ေပတံမ်ားျဖစ္တဲ့ (external assessment factors) နိုင္ငံျခား ၀င္ခြင့္စာေမးပြဲေတြ ၊ ဘြဲ႔လက္မွတ္ စသည္တို႔နဲ႔ သံုးသပ္မရတဲ႔အတြက္ အဲဒီအဆင့္ေတြကို ပို႔ခ်ေပးေနတဲ႔ ေက်ာင္းရဲ႕ ၾကီးၾကပ္မႈ နဲ႔ အဲဒီနိုင္ငံ အစိုးရရဲ႕ ပညာေရး၀န္ၾကီးဌာနမွ ၾကီးၾကပ္မႈေပၚမွာ အရမ္းမူတည္ပါတယ္ ။

အဲလို ေက်ာင္းေတြစေပၚေပါက္တုန္းက အဲဒီေက်ာင္းေတြမွာ သင္နိုင္တဲ့ ဘာသာရပ္ေတြကို ျမန္မာနိုင္ငံရွိ ပညာေရး၀န္ၾကီးဌာနက ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္ ။ သူတို႔စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းနဲ႔ မညီဘူးလို႔ ထင္ရတဲ႔ ေက်ာင္းတခ်ိဳ႕ကိုလည္း ပိတ္ပင္ခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္ အစိုးရေက်ာင္းေတြမွာေတာင္ ေသခ်ာ အဆင့္ရွိတဲ႔ပညာေရးကို မေပးနိုင္တဲ့ နိုင္ငံမွာ အဲဒီအစိုးရခ်မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းခ်က္ေတြဟာ ဘယ္ေလာက္တန္ဖိုးရွိနိုင္မလဲဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါပဲ ။ ဒါ့အျပင္ ခုေနာက္ပိုင္းမွာဆိုရင္ အဲလို စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြေတာင္ မရွိသလိုျဖစ္လာတဲ့အေျခအေနမွာ ဒီ ပုဂၢလိက (private) ေက်ာင္းေတြရဲ႕ သင္ၾကားေရးအဆင့္ကို ၾကီးၾကပ္မယ့္သူ ၊ အဲဒီေက်ာင္းေတြက ဆရာ ဆရာမေတြရဲ႕ အရည္အခ်င္းကို စစ္ေဆးနိုင္မယ့္သူ ၊ ဘယ္လို သင္ရိုးညႊန္းတန္းကို လုိက္နာေနသလဲဆိုတာ ထိန္းကြပ္နိုင္မယ့္သူ မရွိဘူးလို႔ ဆိုနိုင္သေလာက္ပါပဲ ။

အဲဒီေက်ာင္းေတြမွာ သင္ၾကားတဲ့ နိုင္ငံျခားသား ဆရာ ဆရာမမ်ားဟာ တခ်ိဳ႕ က အေနာက္တိုင္း တိုင္းျပည္ေတြက ျဖစ္သလို ၊ တခ်ိဳ႕ကလည္း ျမန္မာျပည္ထက္ တိုးတက္ေနတဲ႔ အေရွ႔တိုင္း တိုင္းျပည္ေတြက ျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲဒီေက်ာင္းေတြဟာ နာမည္ရွိတာေပၚ မူတည္ျပီး ေက်ာင္းလခႏႈန္းေတြ ယူေလ႔ရွိၾကတယ္ ။ မိဘအမ်ားစုကေတာ့ သူတို႔ ေငြေၾကးအရ တတ္နိုင္သေလာက္ရွိတဲ႔ ေက်ာင္းေတြကို ေရြးေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။
သူတို႔အတြက္ အစိုးရေက်ာင္းထက္စာရင္ အဂၤလိပ္လိုသင္ နိုင္ငံျခားသင္ရိုးညႊန္းတန္းကို လိုက္ေနတယ္ဆိုတဲ့ ေက်ာင္းကေတာ့ ဘယ္ေက်ာင္းမဆို သာလြန္မယ္လို႔ ထင္ျမင္ယူဆေကာင္း ယူဆေနပါလိမ့္မယ္ ။ နိုင္ငံတကာပညာေရးပိုင္းကို ေသခ်ာ မေလ့လာထားတဲ့ မိဘမ်ားအေနနဲ႔ကေတာ့ သူတို႔သားသမီးေတြ ႏိုင္ငံတကာ ဘာသာစကား (international language) တခုျဖစ္တဲ့ အဂၤလိပ္လို သံုးႏႈန္းေနနိုင္တာ ၊ ဖတ္လာနိုင္တာကိုပဲ ေကာင္းလွျပီလို႔ ခံယူခ်င္ ခံယူၾကပါလိမ့္မယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အဂၤလိပ္စကားဆိုတဲ့ ဘာသာစကားတခုကို ကြ်မ္းက်င္တာနဲ႔ပဲ ဒီကေလးေတြ ပညာေရးအနာဂတ္ဟာ ေကာင္းျပီလို႔ ဆိုနိုင္ပါသလား ။

တကယ္ေတာ့ ကေလးတေယာက္ရဲ႕ ပညာေရးဟာ သင္ၾကားေပးတဲ့ ဆရာ ဆရာမေတြရဲ႕ အရည္အခ်င္း ေပၚသာမက သင္ရိုးညႊန္းတန္း နဲ႕ သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးတဲ့ နည္းစနစ္ ေတြေပၚလည္း အမ်ားၾကီး မူတည္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ နိုင္ငံတကာ ပညာေရးမွာ ပညာေရး၀န္ၾကီးဌာနေတြက အဲဒီအပိုင္းသံုးပိုင္းကို အဓိကထားျပီး တိုးတက္ဖုိ႔ ၊ အဆင့္အတန္းရွိဖို႔ အျမဲ ၾကပ္မတ္လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္ ။

သင္ရိုးညႊန္းတန္းနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ - - ဥပမာအျဖစ္ စကၤာပူနိုင္ငံရဲ႕ သခၤ်ာသင္ရိုးညႊန္းတန္းကို အေမရိကန္နိုင္ငံက မူလတန္းေက်ာင္းေတြမွာ အသံုးျပဳတုန္းက ၊ အဲဒီဖတ္စာအုပ္ထဲမွာရွိတဲ့ အေရွ႔တိုင္းဆန္တဲ့နာမည္ေတြ ၊ ေငြ အသံုးအႏႈံးေတြကို အေမရိကန္နိုင္ငံနဲ႔ သင့္ေလ်ာ္မယ့္နာမည္ေတြ အသံုးအႏံႈးေတြသို႔ ေျပာင္းလဲေစခဲ့ပါတယ္ ။ ဒါမွ သင္ယူတဲ့ကေလးေတြဟာ သူတို႔ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေန႕စဥ္ေတြ႔ၾကံဳေနရတဲ႔အရာေတြနဲ႔ သင္ခန္းစာေတြကို ဆက္စပ္နိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္ ။

ျမန္မာျပည္မွာ အဲလိုလုပ္တာမိ်ဳးမရွိတဲ့အတြက္ အထက္ေဖာ္ျပပါ မူလတန္း အလယ္တန္းနဲ႕ အထက္တန္းဆင့္ ျဖည့္စြက္ေထာက္ကူ ေက်ာင္းမ်ား (Primary and Secondary Supplementary Schools)
မွာ နိုင္ငံျခားက သင္ရိုးညႊန္းတန္းေတြကို ျမန္မာကေလးေတြ ဆက္စပ္နိုင္ေအာင္ သင္ၾကားေပးနိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္ ။ အဲဒီလိုအပ္ခ်က္ကိုလည္း နားလည္နိုင္တဲ့ ဆရာ ဆရာမမိ်ဳးေတြ လိုအပ္ပါတယ္ ။ သည္လိုမဟုတ္ရင္ေတာ့ သင္ခန္းစာေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာနားလည္မႈမရွိဘဲ “ဒါသင္ ဒါက်က္ ဒါေျဖ” ဆိုတာမိ်ဳးေတြလည္း အဲဒီေက်ာင္းေတြမွာလည္း ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္ ။

သင္ရိုးညႊန္းတန္းကို ေသခ်ာအေလးမထားတဲ့ေက်ာင္းမွာ ဒါ့ထက္ဆိုးနိုင္တာကေတာ့ သင္ၾကားေရးပိုင္းမွာ သင္ယူသင့္တဲ့ သင္ခန္းစာေတြကို ေသခ်ာမသင္ၾကားပဲ ကေလးေတြကိုပဲ ေပ်ာ္ေအာင္ထားတဲ့သေဘာမိ်ဳး (ဥပမာ - ကဗ်ာ သီခ်င္းေတြ ဆိုေစျခင္း ၊ ပံုေျပာျခင္း စကားေျပာပိုင္းကိုပဲ အေလးေပးျခင္း စသည္ျဖင့္) ေတြပဲ ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္ ။ အဲလိုျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိရင္လည္း အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အကို၀မ္းကြဲလို မိဘမိ်ဳးေတြဟာ သူတို႔ကေလးေတြ အဂၤလိပ္လို ဆိုနိုင္ ေျပာနိုင္ တာနဲ႔ပဲ အားရခ်င္ အားရမိၾကလိမ့္မယ္ ။

ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ပတ္၀န္းက်င္ကိုလိုက္ျပီး ကေလးေတြ လူငယ္ေတြဟာ “အတုျမင္ အတတ္သင္” ျဖစ္တတ္ၾကတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔နဲ႔အျမဲနီးစပ္ေနတဲ့ ဆရာ ဆရာမေတြဟာ အတိုင္းအတာတခုအထိ စံနမူနာျပေကာင္း ျဖစ္သင့္ပါတယ္ ။ ေနာက္ ဆရာ ဆရာမေတြဟာ သူတို႔သင္ၾကားေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြအေပၚ အကိ်ဳးသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိပါတယ္ ။

အသိသာဆံုးဥပမာတခုကေတာ့ ပုဂၢလိက (private) ေက်ာင္းေတြမွာ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားသံုးျပီး သင္ၾကားတဲ့အခါ ဆရာ ဆရာမေတြရဲ႕ အသံထြက္ကို ျမန္မာလူငယ္ေတြ ကေလးေတြက “အတုျမင္ အတတ္သင္” ျဖစ္နိုင္ပါတယ္ ။ ျမန္မာစကားကို ေျပာၾကတဲ့အခါ ေနရာ ေဒသကိုလိုက္ျပီး အသံေန အသံထား အသံထြက္ ကြဲျပားသလိုပဲ ဘာသာစကားတခုျဖစ္တဲ့ အဂၤလိပ္စကားမွာလည္း အဲဒီစကားနဲ႔ ေမြးတည္းက ၾကီးျပင္းခဲ့သူေတြၾကားမွာေတာင္ သူတို႕ ၾကီးျပင္းတဲ့ ေနရာေဒသကို လိုက္ျပီး ကြဲျပားတာ ရွိပါတယ္ ။ တကယ္လို႔ ဆရာ ဆရာမေတြက မိခင္ဘာသာစကား ေျပာသူ (native speaker) မဟုတ္ခဲ့ဖူးဆိုရင္ ပိုလို႔ေတာင္ စကားေျပာအသံထြက္ ကြဲျပားနိုင္တယ္ ။ ဒီေတာ့ အသံထြက္မေကာင္းတဲ့ ဆရာ ဆရာမေလသံကိုပဲ အတုယူလိုက္မယ္ဆိုရင္ အဲဒီေက်ာင္းသားအတြက္ မွားသြားနိုင္ပါတယ္ ။

ေနာက္ ဘာသာရပ္တရပ္ကို သင္ၾကားေနတဲ့ ဆရာမတေယာက္ရဲ့ အရည္အခ်င္းဟာ အဲဒီဘာသာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး သင္နိုင္တဲ့အရည္အခ်င္းရွိသလား ၊ ဆရာမ မလုပ္ခင္ စာသင္ၾကားေရးပိုင္းမွာ သင္တန္းတက္ခဲ့သလား ၊ စာသင္ၾကားေရးပိုင္းမွာ ဘယ္ေလာက္လုပ္သက္ရွိခဲ့သလဲ စတာေတြကို ၾကီးၾကပ္တာ ပုဂၢလိက (private) ေက်ာင္းေတြရဲ႕ လက္ထဲမွာပဲ ရွိျပီး ၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ပညာေရး၀န္ၾကီးဌာနက ၾကီးၾကပ္တာမိ်ဳး လံုး၀မရွိပါဖူး ။ အျခားနိုင္ငံေတြမွာ အဲလို ပုဂၢလိက (private) လာဖြင့္တဲ့ေက်ာင္းေတြရဲ႕ အရည္အေသြးကို အဲဒီနိုင္ငံေတြက ပညာေရး၀န္ၾကီးဌာနက အျမဲၾကီးၾကပ္ေနတဲ့အတြက္ ၊ အဲဒီေက်ာင္းေတြဟာ အတိုင္းအတာတခုအထိ အဆင့္အတန္းရွိတယ္လို႔ ယံုၾကည္နိုင္စရာရွိပါတယ္ ။

အဲလို ၾကီးၾကပ္မႈမရွိတဲ႔ ကြ်န္မတို႔ ျမန္မာနိုင္ငံမွာေတာ့ ခုလို ပုဂၢလိက (private) ေက်ာင္းေတြ ၊ အထူးသျဖင့္ ၀င္ခြင့္စာေမးပြဲလို အျခားသမားရိုးက် သတ္မွတ္အကဲျဖတ္ထားတဲ႔ ေပတံေတြမရွိတဲ႔ မူလတန္း အလယ္တန္းနဲ႕ အထက္တန္းဆင့္ ျဖည့္စြက္ေထာက္ကူ ေက်ာင္းေတြ (Primary and Secondary Supplementary Schools) မ်ားျပားလာတာဟာ ကြ်န္မတို႔ မိ်ဳးဆက္သစ္ေတြရဲ႕ ပညာေရးအေျခအေနအေပၚ အမ်ားၾကီး သက္ေရာက္မႈ ရွိနိုင္ပါတယ္ ။ အထိမ္းအကြပ္္မရွိ စီးပြားေရးသမားေတြ ဖြင့္ခ်င္တိုင္း ဖြင့္နိုင္တဲ့အေျခအေန ျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္က ပုဂၢလိက ပညာေရး က႑ (Private Education Sector) ဟာလည္း ေစ်းကြက္တခုလို ျဖစ္ထြန္းလာနိုင္တယ္ ။ ျမန္မာျပည္ပညာေရးကို စိတ္ကုန္ေနျပီး နိုင္ငံတကာမွာ ၀င္ဆန္႔နိုင္တဲ့ ပညာေရးမိ်ဳးကို သားသမီးေတြအတြက္ ေပးဖို႔ အားတက္သေရာရွိလွတဲ့ မိဘေတြဟာ ၊ စီးပြားေရးသမားေတြရဲ႕ အခြင့္ေကာင္းယူခံရတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္နိုင္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ နုိင္ငံျခားပညာေရးကို သားသမီးေတြအနာဂတ္အတြက္ ထြက္ေပါက္တခုလိုျမင္မိတဲ့ မိဘေတြဟာ အဲဒီထြက္ေပါက္ကိုလိုက္ၾကတဲ့အခါ စံုလံုးကန္းျပီး မတိုးမိေစဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္ ။

(၃)
ဒီလိုေရး ဒီလိုဖတ္ ဒီလိုေျဖ ဆိုတဲ့ ၏ သည္ မေရြး ျပန္လည္ ေမးျမန္းခြင့္မရွိ တေသြမသိမ္း လိုက္နာတာေတြ ပါ၀င္တဲ႔ ျမန္မာျပည္ပညာေရးကို ”ၾကက္တူေရြး ပညာေရး” လို႔ အမ်ားက ဆိုစမွတ္ျပဳၾကပါတယ္ ။ ျမန္မာျပည္ ပညာေရးကို စိတ္ကုန္လာတာနဲ့အမွ် ၊ ကမာၻမွာ အမ်ားနည္းတူ ရင္ေဘာင္တန္းနိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားရင္း ျမန္မာနိုင္ငံရွိ ပုဂၢလိက ပညာေရး က႑ (Private Education Sector) မွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းတိုင္းမွေပးတဲ့ ပညာေရးအဆင့္အတန္းမိ်ဳးကို ၊ ၾကက္တူေရြးပညာေရးလို ၏ သည္ မေရြး စံုလံုးကန္း မလိုက္မိပဲ ၊ ေက်ာင္းတိုင္းရဲ႕ အရည္အေသြးကို ခြဲျခား သိျမင္တတ္ၾကဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္ ။ အဲလိုသိျမင္ဖို႔ ေက်ာင္းတိုင္းရဲ႕ အေျခအေနကို ေသခ်ာ ႏႈိင္းယွဥ္ေလ့လာတာမိ်ဳး ၊ ေသခ်ာ ေမးျမန္း စစ္ေဆးတာမိ်ဳးေတြ လုပ္သင့္ပါတယ္ ။ သည္လိုမဟုတ္ရင္ေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံက ကေလးေတြ ေခတ္လူငယ္ေတြရဲ႔ အနာဂတ္ေကာင္းကင္ဟာ စီးပြားေရးသမားတခ်ိဳ႕ ခ်ယ္လွယ္ အျမတ္ထုတ္နိုင္စရာ ေစ်းကြက္တခုသက္သက္သာ ျဖစ္လာနိုင္ဖြယ္ ရွိပါတယ္လို႔ ယူဆမိပါေတာ့တယ္ ။


အကိုးအကား

[1] Private Education in Myanmar [http://epress.anu.edu.au/myanmar02/mobile_devices/ch08s04.html]

ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားကို တန္ဖိုးထားၾကပါစို ့။

ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန ့၂၀၀၈ ႏွင့္ ျမန္မာဆရာဆရာဆရာမမ်ားအား ဂုဏ္ျပဳေဆာင္းပါး
သိန္းႏိုင္

ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ေအာက္တိုဘာလ ၅ ရက္ကို ကမၻာ့ဆရာမ်ား(world teachers day) အေနျဖင့္သတ္မွတ္ထားရွိပါတယ္။ ကမၻာ့ ကုလသမဂၢ ယူနက္စကို အဖြဲ ့အစည္း ၾကီးကေန ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္သတ္မွတ္ခဲ့ျပီး အဲဒီေန ့တိုင္းမွာ ကမၻာ တ၀ွမ္းလံုးမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့ အစီအစဥ္မ်ားကို ပညာေရးအဖြဲ ့အစည္းအသီးသီးမွ က်င္းပ ျပဳလုပ္ၾကတာပါ။ ေန ့စဥ္ေန ့တိုင္း သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ စာသင္ခန္းေတြ ထဲမွာ စာသင္ၾကားျခင္းႏွင့္ စာသင္ယူျခင္း ကို ျပဳလုပ္ေနၾကတယ္မဟုတ္လား။ မ်ဳိးဆက္တစ္ခုကေန ေနာက္မ်ဳိးဆက္ တစ္ခုအတြက္ ဘာသာစကား လက္ေဆာင္ ေတြကို လက္ဆင့္ကမ္းယင္း ပညာသင္ယူလိုစိတ္ကို ပ်ဳိးေထာင္ယင္း၊ ရွင္သန္မႈအတြက္ျဖည့္ဆည္းယင္း၊ အသိပညာမြတ္သိပ္မႈကိုလည္း ေျဖေဖ်ာက္ ေပးေနၾကတာပါ။ အသိပညာေတြကို မွ်ေ၀ေပးျပီး စြမ္းရည္ေတြရရွိလာတဲ့အခါမွာ ဘ၀ေတြဟာ တိုးတက္ေျပာင္းလဲ လာမွာပါ။ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ လက္ရွိမ်က္ေမွာက္ေခတ္
ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳ တန္ဖိုး ထားျခင္း ျဖစ္သလို အနာဂတ္မ်ဳိးဆက္မ်ားရဲ ့လိုအပ္ခ်က္ေတြကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးျခင္းပါဘဲ။ ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန႔ဟာလူ႔အဖြ႕ဲ အစည္းအတြင္းမွာ ပညာေရးႏွင့္ ဖြံ႕့ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ေခတ္အဆက္ဆက္ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမမ်ားရဲ႕ အေရးၾကီးတဲ့ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း အထင္ကရ ထုတ္ေဖၚျပသျခင္းလည္းျဖစ္တယ္။ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ ျပည္ႏွစ္ကတည္းက စတင္ခဲ့တဲ့ ကေလးမ်ားအားလံုးအတြက္ ပညာေရး လႈပ္ရွားမႈ Education for All ဟာ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ အေတာ္ကေလး တိုးတက္ေအာင္ျမင္မႈေတြရရွိခဲ့ျပီးျဖစ္တယ္။ သို ့ေပမဲ့ သကၠရာဇ္ ၂၀၁၅ ေရာက္တဲ့အခါ တစ္ကမၻာလံုးမွာ ကေလးအားလံုးမူလတန္း ပညာေရးဆံုးခန္းတိုင္ေအာင္ေနႏိုင္ေရး Universal primary education by 2015 ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ကို ေရာက္ရွိဖို ့ဆိုရင္ ေလာေလာဆယ္မွာ အရည္အခ်င္းျပည့္၀တဲ့ ေက်ာင္းဆရာဆရာမဦးေရ ၁၈ သန္းေက်ာ္ ထပ္မံလိုအပ္ေနေၾကာင္းကို ယူနက္စကိုအဖြဲ ့ၾကီးက ခန္ ့မွန္းထားပါတယ္။ ပညာေရးေန႕ထူးေန႔ျမတ္အျဖစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ေန႕ကို ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန႕အျဖစ္သီးျခား သတ္မွတ္ ထားျခင္းဟာ ဆရာဆရာမမ်ားကို ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳျခင္းႏွင့္ အတူ သူတို႔ရဲ႔အင္မတန္အေရးၾကီးလွတဲ့ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္မႈကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။ မူၾကိဳအရြယ္ကေလးငယ္ေလးေတြ၊ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္းကေလးေတြ၊ လူငယ္ေတြ၊ လူၾကီးေတြအားလံုးအတြက္ ဘ၀တစ္သက္တာပညာေရးခရီးကို ေရွ ့ေဆာင္လမ္း ထြင္ရင္း ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေပးေနတာ ဆရာဆရာမေတြဘဲမဟုတ္ပါလား။

အရည္အေသြးျပည့္၀တဲ့ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ား ရွားပါးေနမႈဟာ ၂၀၁၅ ပညာေရးေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ကို ေရာက္ရွိဖို ့ရာ အတြက္ အၾကီးမားဆံုးေသာ အတားအဆီးျဖစ္ေနေၾကာင္းလည္း ဆိုပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ၂၀၀၈ခုႏွစ္ ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန ့အထူးအစီအစဥ္ေတြထဲမွာ အရည္အေသြးျပည့္၀တဲ့ ပညာေရးအတြက္ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္အကိုင္နဲ ့ ပတ္သက္တဲ့ ဆရာအတတ္ပညာ အရည္အခ်င္းျမွင့္သင္တန္းေတြကို ဦးစားေပးထားျခင္းပါ။ ႏိုင္ငံအသီးသီးမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္း ဆရာ ဆရာမသမဂၢေတြအေနနဲ ့လည္း အာဏာပိုင္အဖြဲ ့အစည္းေတြ၊ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရအဖြဲ႕ေတြကို ေတာင္းဆိုထားတဲ့ အခ်က္ေတြထဲမွာ လံုေလာက္တဲ့ ေလ့က်င့္ပ်ဳိးေထာင္ျခင္းႏွင့္ မြမ္းမံသင္တန္းေတြကို ေဆာင္ရြက္ေပးဖို ့ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန ့ေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္တဲ့ ဆရာဆရာမ်ားရဲ ့အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑ကို အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ “ဆရာဆရာမမ်ားကို တန္ဖိုးထားၾကပါစို ့” Teacher Matters! အတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၆၆ ခုႏွစ္ကတည္းက အစဥ္အလာအရ ႏွစ္စဥ္က်င္းပခဲ့ၾကတဲ့ ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန႔တိုင္းမွာ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႔အစည္းၾကီးမ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ ယူနက္စကို၊ ယူအင္န္ဒီပီ၊ အုိင္အယ္လ္အိုႏွင့္ ယူနီဆက္ဖ္ အဖြဲ႔ၾကီး ေလးဖြဲ႔ရဲ႔အၾကီးအကဲေလးဦးအျပင္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာ ႏိုင္ငံတကာပညာေရးအဖြဲ႔ၾကီး Education International ရဲ႔ ဥကၠဌပါ ပါ၀င္ျပီး အၾကီးအကဲငါးဦးအေနနဲ႔ ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန႔ အခမ္းအနားကို စုေပါင္းသ၀ဏ္လႊာ ေပးပို႔ၾကပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္အတြက္ စုေပါင္းသ၀ဏ္လႊာထဲမွာ "ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန႔တြင္ ႏိုင္ငံအားလံုး၊ ေတာႏွင့္ျမိဳ႔ပါမက်န္ ကမၻာ့တစ္နံတလ်ားရွိ ဆရာဆရာမမ်ားအားလံုးကို ကြၽႏု္ပ္တို႔ ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳအပ္ပါသည္။ အရည္အခ်င္းျပည့္၀ေသာ လူတိုင္းအတြက္ ပညာေရးကို လက္၀ယ္ရရွိရန္ ဆရာဆရာမမ်ား၏ အခန္းက႑ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေဖာ္ထုတ္ေျပာဆိုျပီး တက္ၾကြမႈရွိေသာ၊ ေလးစားတန္ဖိုးထားအပ္ေသာ၊ ထိေရာက္ေသာဆရာဆရာမ အင္အားစုကို အားေပးျမႇႇင့္တင္သည့္ မူ၀ါဒမ်ားေပၚထြက္လာေစရန္ လုိအပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း ကြၽႏု္ပ္တို႔ အခိုင္အမာေျပာဆိုပါသည္။ ယေန႔ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန႔တြင္ ဆရာဆရာမမ်ားကို ေက်းဇူးတင္ရွိပါေၾကာင္းႏွင့္ ဆရာဆရာမမ်ားကို တန္ဖိုးထားၾကပါစို႔ ဆိုသည္ကို အခုိင္အမာ ေျပာဆိုလိုပါသည္။" လို႔ဆိုျပီး ဆရာဆရာမမ်ားကို အားေပးျမႇင့္တင္ဖို႔လိုတဲ့အခ်က္ကို အဓိကထားခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာ့ပညာေရးေလာကမွာ ထင္ရွားတဲ့ ဆရာၾကီးဦးသန္းဦးက ပညာ့၀န္းက်င္ေကာင္းႏွင့္ ဆရာ့ ၀န္းက်င္ေကာင္းေတြကို ၾကံဆဖန္တီးေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေရးဟာ ႏွစ္ဆယ့္တစ္ပညာရာစု၊ ပညာေခတ္၊ ပညာလူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႔တကယ့္လိုအပ္ခ်က္ အႏွစ္သာရျဖစ္ေၾကာင္းကို ၂၀၀၈ ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန႔ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္းမွာ မီးေမာင္းထိုးတင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။ မွန္ပါတယ္။ ေခတ္အစဥ္အဆက္ ျမန္မာေတြရဲ႔ယဥ္ေက်းမႈမွာ ဆရာဆရာမေတြကို တန္ဖိုးထားခဲ့၊ ေလးစားခဲ့၊ ျမတ္ႏိုးခဲ့၊ ရိုေသခဲ့၊ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္အညီ ရွင္သန္ခြင့္ေတြေပးခဲ့ပါတယ္။ ပညာ့၀န္းက်င္ေကာင္းႏွင့္ ဆရာ့၀န္းက်င္ေကာင္းေတြကို ပိုင္ဆိုင္ခဲ့ဘူးတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းလည္းျဖစ္တယ္။ အဲဒီေခတ္ေတြ အေတာ္ကေလး အလွမ္းေ၀းေ၀းမွာ က်န္ရစ္ေနခဲ့ပါျပီ။ မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ားအတြက္ ဘယ္လိုအေမြေတြကို ထားရစ္ခဲ့ၾကမလဲ။

မ်က္ေမွာက္ပညာေခတ္ရဲ႔ ျမန္မာ့ပတ္၀န္းက်င္က ပညာေရးႏွင့္ ဆရာဆရာမမ်ားရဲ႔လူမႈဘ၀ေတြကို ေလ့လာၾကည့္ သင့္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ပညာ့၀န္းက်င္ေကာင္းႏွင့္ ဆရာ့၀န္းက်င္ေကာင္းရွိေနပါသလား။ ေက်ာင္းပညာေရးကဆင့္ အနာဂတ္လူ႔အဖြဲ႔စည္းကို ပံုေဖၚထုဆစ္ေနၾကတဲ့ လူသားဗိသုကာဆရာဆရာမမ်ားရဲ႔ အရည္အေသြးျမင့္မားေနပါျပီလား။ အသိပညာႏွင့္ အသိတရားေတြျဖန္႔ျဖဴးသူေတြမွာ လံုေလာက္တဲ့ အသိပညာေတြ ရရွိပါရဲ႔လား။ လူ႔ဂုုဏ္သိကၡာႏွင့္အညီ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ရွင္သန္ရပ္တည္ခြင့္ေတြေကာရွိပါရဲ႔လား။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ့အေျခခံပညာမွာ ႏွစ္စဥ္ေက်ာင္းဆရာဆရာမအသစ္လိုအပ္ခ်က္ဟာ တစ္ေသာင္းငါးေထာင္ နီးပါခန္ ့ရွိတယ္လို ့ျပည္တြင္းစစ္တမ္းမ်ားအရ အၾကမ္းဖ်င္း ခန္႔မွန္းပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္က ေရရွည္အႏွစ္ ၃၀ ပညာေရး စီမံခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ထားခဲ့တဲ့အထဲမွာ ဆရာအတတ္ပညာ အရည္အေသြးျမင့္မားေရး လုပ္ငန္းေတြကိုလည္း ထည့္သြင္းထားခဲ့တာေတြ႔ရပါတယ္။ ႏွစ္ေနရာတည္းေသာ ပညာေရးဘြဲ ့သင္တန္းေတြ ထားရွိတဲ့ ရန္ကုန္ပညာေရးတကၠသိုလ္ရယ္၊ စစ္ကိုင္းမွာရွိတဲ့ ျပည္ေထာင္စု တုိင္းရင္းသား ဖြံ႔ျျဖိဳးေရးသိပံၸ၊ ပညာေရး ေကာလိပ္ရယ္၊ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ရွိေနတဲ့ လက္မွတ္မဲ့ ေက်ာင္းဆရာ၀န္ထမ္းအေရးေပၚအေျခအေနေၾကာင့္ ဖြင့္လွစ္ထားရွိတဲ့ ေဒသအသီးသီးမွာရွိတဲ့ ပညာေရးေကာလိပ္ ၂၀ နီးပါးဟာ ႏွစ္စဥ္လိုအပ္ခ်က္ရဲ ့တစ္၀က္ကိုေတာင္ မျဖည့္ဆည္း ေပးႏိုင္ေသးပါဘူး။

ကေလးေက်ာင္းထြက္ႏႈန္းႏွင့္ အျပိဳင္ လက္ရွိေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားရဲ ့အလုပ္စြန္ ့ႏႈန္း ဟာလည္း ေၾကာက္ခန္းလိလိ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာေတြြ ့ရွိရပါတယ္။ ဘယ္သူမွ မလုပ္ခ်င္ဆံုး ၀န္ထမ္းအလုပ္အကိုင္ဟာ ေက်ာင္းဆရာဆရာမ အလုပ္အကိုင္ျဖစ္ေနရတာဟာ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ျဖစ္ပါတယ္။

စား၀တ္ ေနေရးမျပည့္စံု၊ မဖူလံုျခင္းႏွင့္အတူ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမ အလုပ္ရဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံပညာေရး သမိုင္းေခတ္အဆက္ဆက္မွာ အနိမ့္က်ဆံုးျဖစ္ေနတာကေတာ့ အင္မတန္ ၀မ္းနည္းေၾကကြဲစရာပါ။ မူတန္းျပ က်ပ္ သံုးေသာင္းလစာဟာ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမ အလုပ္အကိုင္တစ္ခုတည္းနဲ႔မိမိတစ္ဦးတည္းရဲ႔ စားေရးကို (၀မ္းစာတစ္ခုတည္းကို) လ၀က္ေတာင္ ္မဖူလံုႏုိင္ပါဘူး။ အဲဒီအတြက္ တစ္ေန႔ရွစ္နာရီ အခ်ိန္ျပည့္ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမ အလုပ္အကိုင္ကို မလုပ္ခ်င္ၾကေတာ့တာဟာ အံ့ၾသစရာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။

ဆရာဆရာမမ်ားဟာ ေက်ာင္းဆရာ အလုပ္အကိုင္ တစ္ခုတည္းနဲ႔ စား၀တ္ေနေရး မဖူလံု ႏိုင္တဲ့အတြက္ အျခားအျခားေသာ အလုပ္အကိုင္မ်ားကို တြဲဖက္ လုပ္ကိုင္ ေနၾကရတယ္။ ေခါင္းရြက္ ေစ်းျခင္းေတာင္းတဲ့မွာ ခပ္ႏြမ္းႏြမ္း အျဖဴအစိမ္း ေက်ာင္းဆရာမ ၀တ္စံုကို ထည့္ျပီး ေက်ာင္းမတက္ခင္ ႏွင့္ ေက်ာင္းအဆင္းမွာ လမ္းေဘး ေစ်းေရာင္း ေနၾကရတဲ့ အေျခခံပညာ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမမ်ားရဲ႔ ဘ၀ေတြ၊ မနက္ ေစာေစာထျပီး အလုပ္ၾကမ္း လုပ္တဲ့ စာသင္ခန္းထဲက ကေလးေတြရဲ႔ လစာက အခ်ိန္ျပည္ ့ႏိုင္ငံ့၀န္ထမ္း ေက်ာင္းဆရာမရဲ႔ လစာထက္ ျမင့္ေနတာေတြ၊ မေအာင္ရင္ ေငြျပန္အမ္းမယ္ ဆိုတဲ့ အတန္းပိုင္ ဆရာ ဆရာမေတြရဲ႔ က်ဴရွင္ေတြ၊ ျမတ္ႏိုးတဲ့ ဆရာမအလုပ္ကို ေက်ာခိုင္းျပီး အိမ္နီးခ်င္း တုိင္းျပည္ေတြမွာ ေအာက္ေျခသိမ္း လုပ္ကိုင္ ေနၾကရတာေတြ၊ လဘက္ရည္ဆိုင္မွာ ကြၽန္ေတာ္ ေက်ာင္းဆရာပါလို႔ မေျပာရဲတာေတြ၊ စာသင္ခန္း အတြင္းဘက္ကို တစ္ခါမွ မ၀င္ဘူးတဲ့ ကေလးငယ္ေတြ၊ ဘီအီးဒီ ပညာေရးဘြဲ႔ကို ေလးႏွစ္ တက္ေရာက္ ႏိုင္ဖို႔ ကုန္က်စရိတ္ကို တြက္ခ်က္ျပီး ဒီတစ္သက္ ေက်ာင္းဆရာမ အလုပ္နဲ႔ ျပန္ဆပ္လို႔ မေက်ႏိုင္ဘူး ဆိုတဲ့ ၀ါသနာပါတဲ့ လူငယ္ေတြ၊ ဘ၀ေတြ -- ဘ၀ေတြ---ပညာေရးႏွင့္ အျခားအျခားေသာ ဘ၀ေတြ။

လူငယ္ေတြ အတြက္ စံျပဳႏိုင္သူ ျဖစ္သင့္တယ္ ဆိုတဲ့ ေက်ာင္းဆရာ အလုပ္အကိုင္ရဲ႔ ေဆာင္ပုဒ္ဟာ ေပ်ာက္ဆံုး ခဲ့ရပါျပီ။ ျပိဳလဲေနျပ ီျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံရဲ႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ကို ကယ္ထူဖို႔ ဘယ္သူေတြမွာ တာ၀န္ရွိပါလဲ။ အာစရိယ ဂုေဏာ အနေႏၲာ၊ ပညာသမာ အာဘာနတၴိ အစရွိတဲ့ သီက်ဴးသံေတြ ဆိတ္သုန္းခဲ့ရပါတယ္။ အစဥ္အလာၾကီးမားခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမအလုပ္အကိုင္ရဲ ့တန္ဖိုးႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာေတြ ျမန္မာ့ပညာေရးရႈခင္းက ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါး ျဖစ္ေနပါျပီ။

လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္ ၃၀ေက်ာ္ တေခတ္တခါက စာေရးသူတို ့ရဲ ့ဆရာဆရာမမ်ားဟာ ဂုဏ္ယူစြာ၊ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ၊ ၾကည္ႏူးစြာ၊ ေက်နပ္စြာ၊ လိုလားစြာ၊ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ၊ ၀ါသနာၾကီးမားစြာ တန္ဖိုးထားျပီးလုပ္ခဲ့ၾကတာပါ။ အနာဂတ္ကာလ ပန္းခင္းအတြက္ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြ၊ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ၊ အိပ္မက္ေတြကို ဖူးပြင့္ေစဖို ့ဆရာဆရာမမ်ားရဲ ့ ရင္မွာ ပ်ဳိးေထာင္ခဲ့တာပါ။ ပညာေရးေစတနာအင္အားေတြ ဆရာ၊ဆရာမမ်ားရဲ ့ရင္ဘတ္ထဲမွာ အျပည့္ရယ္ပါ။ ဒီေက်ာင္းဆရာဆရာမအလုပ္နဲ ့ပတ္သက္ျပီးအဲဒီဆုတ္ကပ္ေခတ္ကာလမွာ လက္ကိုင္ဆိုရိုးစကားတစ္ခြန္းရွိခဲ့ပါတယ္။ “ရိကၡာမရွိေပမဲ့ သိကၡာရွိတယ္” ဆိုတာပါ။ ၂၁ ရာစုုႏွစ္ဦးပိုင္းမွာေတာ့ ဆိုရုိးစကားေျပာင္းလဲခဲ့ရပါျပီ။ “ရိကၡာေရာ သိကၡာပါမရွိေတာ့ျပီ” တဲ့။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ျမန္မာေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ား ဘယ္လိုရွင္သန္ရပ္တည္ေနၾကရပါသလဲ။ လက္ရွိဘ၀ေတြနဲ ့ အနာဂတ္ ကံၾကမၼာမ်ားအတြက္ ဘာေတြ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ထားရွိၾကပါ သလဲ။ ထားရွိခြင့္ေရာရွိပါေသးရဲ ့လား။ အစဥ္အလာနဲ ့ေက်ာင္းဆရာ ၊ဆရာမ အလုပ္အကိုင္ ရဲ႕ေေစတနာ၊ ၀ါသနာ၊ အနစ္နာ၊ အသိပညာ ခြန္အားေတြကို ဆရာ၊ ဆရာမေတြ ရဲ ့ရင္ဘတ္ ထဲ က ဘယ္သူထုတ္ယူသြားခဲ့ပါသလဲ။

လက္မွတ္မဲ့ဆရာဆရာမအရည္အတြက္ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ရွိေနတဲ့အတြက္ ပညာေရး ေကာလိပ္ေတြကို နယ္အသီးသီးမွာ ျဖစ္သလိုဖြင့္လွစ္ခဲ့ရတယ္။ မျပည့္စံုတဲ့ အေျခအေနေတြ၊ အဂၤါစဥ္မမီတဲ့ေက်ာင္းေတြ၊ တကၠသိုလ္ေတြ၊ ၀န္ထမ္းအင္အား၊ ပညာေရး အရင္းအျမစ္နဲ႔ စာၾကည့္တိုက္၊ သင္ၾကားေရးဆိုင္ရာ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းလုိအပ္ေနမႈေတြဟာ နည္းျပမ်ား ႏွစ္စဥ္ၾကံဳေတြ႔ေနရတာပါ။ ဖြံ ့ျဖိဳးတိုးတက္မႈနိမ့္ပါးေနေသးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ မသင္မေနရ မူလတန္းပညာေရးကို ကေလးတိုင္း ရရွိႏိုင္ဖို ့ဆိုရင္ ဆရာအင္အားကို ၂၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ တိုးျမွင့္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပထားပါတယ္။ ဒီပညာေရး သင္တန္းေတြမွာ လည္း ေခတ္မီ ဆရာအတတ္ပညာေရး သင္ရိုးညြန္းတမ္းေတြ တည္ေဆာက္ဖို ့လိုအပ္ ေနပါတယ္။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ရဲ ့ေတာင္းဆိုခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံသားေတြကို ေလ့က်င့္ပ်ဳိးေထာင္ေပးႏိုင္တဲ့ အစီအစဥ္ေတြ၊ လုပ္ငန္းခြင္အရည္အခ်င္းျမွင့္သင္တန္းေတြမွာ ကေလးဗဟိုျပဳ ပညာေရးအစီအစဥ္ေတြ၊ တက္ၾကြတဲ့သင္ယူေလ့လာမႈနည္းစနစ္ေတြ၊ စဥ္ဆက္မျပတ္ အကဲခတ္ျပီး ဘက္စံုစစ္ေဆးျခင္းစနစ္ေတြ၊ ဘက္စံုပညာေရးအစီအစဥ္ေတြကို အရွိန္အဟုန္နဲ ့ေရာ အရည္အေသြးပါျမွင့္တင္လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမအလုပ္ကို ၀ါသနာပါျပီး အရည္အခ်င္းရွိတဲ့သူေတြ လက္လွမ္းမီ တက္ေရာက္ သင္ၾကားႏိုင္ခြင့္ အတြက္လည္း ပညာေတာ္သင္ဆုေတြကို ဖန္တီးထားရွိသင့္ပါတယ္။

ပညာေရးပညာရွင္ေတြကဒီလိုဆိုပါတယ္။ အဂတိလိုက္အစားဆံုးတုိင္းျပည္ေတြမွာ အထိခိုက္ဆံုးက႑ဟာ ပညာေရးျဖစ္ပါသတဲ့။ ရွင္းပါတယ္။ တိုင္းျပည္ရဲ႔ အသိပညာ၊ အနာဂတ္စာရိတၲ၊ စံတန္ဖိုးေတြရယ္နဲ ့တိုင္းျပည္ရဲ႔ စိတ္ဓါတ္ေတြကို ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေနရတဲ့ ေက်ာင္းပညာေရးဟာ နစ္နာေနျပီ၊ ထိခုိက္ေနျပီ၊ အရည္အေသြးက်ဆင္းေနျပီ၊ ေခတ္မမီ ေတာ့ျပီ၊ ခြဲျခားမႈေတြကိုခံစားေနရျပီ ဆိုရင္ အနာဂတ္ဘ၀ေတြ ဘယ္လိုရွင္သန္ႏုိင္မွာလဲ။ ေသခ်ာတဲ့အက်ဳိးဆက္ကေတာ့ အမ်ားစုၾကီးရဲ႔အနာဂတ္ဘ၀ေတြ နစ္နာေတာ့မယ္၊ ထိခုိက္ေတာ့မယ္၊ လူသားအရည္အေသြးေတြ က်ဆင္းသြားမယ္၊ ခြဲျခားတတ္လာမယ္။ ရွင္သန္ေနတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ႏုိင္ပါေတာ့မလား။

ေက်ာင္းပညာေရးရဲ႔ က်ဆံုးမႈ (သို႔မဟုတ္) ေအာင္ျမင္မႈဟာ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားရဲ႔ အရည္အေသြးမ်ားနဲ႔ စြမ္းရည္ေတြအေပၚမွာ အမ်ားၾကီးမူတည္ေနတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာအတတ္ပညာ သင္တန္းေတြ၊ အရည္အခ်င္းျမႇင့္သင္တန္းေတြ ၀န္ထမ္းအသစ္ ခန္႔အပ္ေရးေတြနဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္သင္တန္းေတြအတြက္ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ မူ၀ါဒေတြကို စနစ္တက် ခ်မွတ္ျပီး ေဆာင္ရြက္ၾကရပါတယ္။ ႏုိင္ငံတုိင္းလိုလိုမွာ ေက်ာင္းဆရာလုပ္ႏိုင္ဖို႔ရာ ေက်ာင္းဆရာဘြဲ႔ (သို႔မဟုတ္) ပညာေရးဘဲြ႔ရရွိထားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဘယ္ဌာနမွာ ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ၾကာၾကာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္ျဖစ္ေစ၊ ဘယ္ပညာရပ္မွာျဖစ္ျဖစ္ မဟာဘဲြ႔ေတြ၊ ပါရဂူဘြဲ႔ေတြအထိရသည္ျဖစ္ေစ၊ ေက်ာင္းဆရာဘြဲ႔မရွိရင္ေတာ့ ေက်ာင္းစာသင္ခန္းတြင္းမွာ စာသင္တဲ့ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္ကို မရရွိႏိုင္ပါ။ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ တန္ဖိုးျမင့္မားတဲ့ ေက်ာင္းဆရာအတတ္ပညာဟာ အေသအခ်ာေလ့က်င့္ယူရမည့္ ပညာတစ္ရပ္ျဖစ္လို႔ပါဘဲ။ အဲဒီအတြက္ စာေရးသူဟာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံမွာ ပညာေရးဘြဲ႔ သင္တန္းကို တက္ေရာက္ေနခဲ့စဥ္မွာ အသက္ ၄၀၊ ၅၀ ေက်ာ္အရြယ္ လုပ္သက္ရွိ သိပၸံပညာရွင္ေတြ၊ ပညာရပ္နယ္ပယ္အသီးသီးက ပါရဂူဘြဲ႔ရေတြ၊ ေလယာဥ္ေမာင္း အင္ဂ်င္နီယာၾကီးေတြဟာ (ေက်ာင္းဆရာဘြဲ႔) ပညာေရးဘြဲ႔အတြက္ သင္တန္း ျပန္လည္ တက္ေရာက္ၾကရပါတယ္။ ဘြဲ႔ေတြအလီလီရထားၾကေပမယ့္ အနည္းဆံုးအခ်ိန္ျပည့္ တစ္ႏွစ္ေလာက္ေတာ့ ျပန္တတ္ၾကရတာပါ။ သူတို႔ႏိုင္ငံေတြမွာ တစ္သက္တာမွာ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္အလုပ္ေတြကို မၾကာခဏ ေျပာင္းလဲလုပ္တတ္ေလ့ရွိၾကတယ္မဟုတ္လား။ အျခားေသာ အေတြ႔အၾကံဳေတြဟာ ေက်ာင္းပညာေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွာ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳမွာပါ။ သို႔ေပမဲ့ ပညာေရးဘဲြ႔ေတာ့လိုအပ္ေနေသးတယ္ေလ။ ကေလးသူငယ္ေတြကို ပညာသင္ၾကားေပးေနတဲ့ မူၾကိဳ၊ မူလတန္း၊ အလယ္တန္းႏွင့္ အထက္တန္းစတဲ့ အေျခခံပညာေက်ာင္းေတြမွာ တကၠသိုလ္က အသိအမွတ္ျပဳ ပညာေရးဘြဲ႔ တစ္ခုခုရရွိထားျပီး အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္ေၾကာင္းေထာက္ခံစာရယ္၊ အစိုးရ ပညာေရးဌာန မွ အသိအမွတ္ျပဳေက်ာင္းဆရာလိုင္စင္ေတြရွိမွသာလွ်င္ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္ ေလွ်ာက္ထားခြင့္ရွိတာပါ။ ဆြဲခန္႔ဆိုတာမ်ဳိးမရွိပါဘူး။ ကေလးေတြအေၾကာင္း၊ ကေလးဖြံ႔ျဖိဳးမႈ အေၾကာင္း၊ ပညာသင္ၾကားေရးႏွင့္ သင္ယူေရးအေၾကာင္း၊ ပညာေရးဒႆနအေတြးအေခၚ၊ ပညာေရးစိတ္ပညာ၊ သင္ခန္းစာစီစဥ္ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ပညာရည္တိုးတက္မႈကို စစ္ေဆးနည္း အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ဒီမိုကေရစီစံႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေတြကို ေက်ာင္းပညာေရးမွ ပ်ဳိးေထာင္ေပးျခင္း၊ ပညာေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈပညာ၊ ဆရာ့ဘ၀ဆရာ့အလုပ္အကိုင္၊ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ ပညာေရး ဆက္ႏြယ္ေနမႈ၊ အနာဂတ္ဘ၀မ်ားရဲ႔ ရွင္သန္ေရး စတဲ့ပညာရပ္ဆိုင္ရာ အေၾကာင္းတရားေတြ၊ ဗဟုသုတေတြဟာ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္အတြက္ မရွိမျဖစ္ေတြပါ။ ဘာသာရပ္နယ္ပယ္အလုိက္၊ အတန္းအလိုက္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း၊ သင္ရိုးမာတိကာမ်ား၊ ေခါင္းစဥ္မ်ား၊ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ စာသင္ၾကားနည္း အမ်ဳိးမ်ဳးိ ကိုလည္း ေျခေျချမစ္ျမစ္ ေလ့လာၾကရတယ္။ တကၠသိုလ္ကပါေမာကၡေတြရယ္ ၀ါရင့္ ဆရာဆရာမၾကီးမ်ားရဲ႔ ၾကီးၾကပ္မႈေတြ ေအာက္မွာ ေက်ာင္းစာသင္ခန္းတြင္း လက္ေတြ႔တန္းျပသင္ၾကားျခင္းကိုလည္း ႏွစ္စဥ္ဆင္းၾကရပါတယ္။ သင္တန္းဆင္းေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားကိုလည္း ထိုက္တန္စြာ ပံ့ပိုးျပီး တန္ဖိုးထားၾကပါတယ္။

ျမန္မာ ေက်ာင္းဆရာဆရာမတစ္ဦးရဲ႔ ၀င္ေငြလစာဟာ အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံက ေက်ာင္း ဆရာဆရာမမ်ားရဲ႔ လစာေတြနဲ႔ ၁၀ ဆ ကြာျခားေနတယ္။ လူေနမႈစရိတ္ကေတာ့ အတူတူေလာက္ရွိတာပါ။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာမွာ ေပးဆပ္ စြန္႔လႊတ္ခဲ့ၾကသူ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားရဲ႔ လူမႈဘ၀ကို စာနာေထာက္ထားသင့္ပါတယ္။

ေက်ာင္းဆရာဆရာမေတြက ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေပးခဲ့လို ့အခုလို အသိဥာဏ္ေတြရရွိခဲ့၊ လူလားေျမာက္လာခဲ့၊ မိမိႏွင့္ မိမိရဲ ့ ပတ္၀န္းက်င္အေၾကာင္း၊ ကမၻာၾကီးအေၾကာင္းကို တိုးတက္သိျမင္ခြင့္ေတြ ရရွိခဲ့တဲ့ ေက်းဇူးတရားေတြကို အစဥ္သျဖင့္ သတိရေနသင့္တယ္ မဟုတ္ပါလား။ လက္ရွိလုပ္ငန္းခြင္မွာရွိေနတဲ့ အေျခခံပညာေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားကို တန္ဖိုးထားျခင္းဟာ မိမိရဲ ့ဘ၀ကို ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုေက်ာ္ ပဲ့ကိုင္ထိန္းေက်ာင္း လမ္းညြန္ေပး ခဲ့တဲ့ ေက်းဇူးတရားကို ေပးဆပ္ရာေရာက္သလို အနာဂတ္ဘ၀မ်ားစြာအတြက္လည္း ပံ့ပိုးကူညီျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားရဲ ့ ပညာ အရည္အေသြးျမင့္မားေရး၊ စား၊ ၀တ္၊ ေနေရး လူမႈဘ၀ျပည့္စံုဖူလံုေရးႏွင့္ ဆရာအလုပ္အကိုင္ ဆရာဆရာမ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ အညီ ဘ၀ရွင္သန္ရပ္တည္ႏိုင္ေရးေတြအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ အာဏာပိုင္အဖြဲ ့အစည္းမ်ား၊ ျပည္နယ္၊ ျမိဳ ့၊ ရပ္ရြာေဒသလူ ့အဖြဲ ့အစည္းမ်ားဟာ အေကာင္းဆံုးျဖည့္ဆည္းေပးရမွာပါ။ ဒါဟာ ၂၀၀၈ ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန ့ ဂုဏ္ျပဳေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္တဲ့ “ဆရာဆရာမ်ားကို တန္ဖိုးထား ၾကပါစို ့” ႏွင့္ အညီလည္း က်င့္ၾကံလုပ္ေဆာင္ရာျဖစ္သလို ျမန္မာေတြရဲ ့အနာဂတ္ အတြက္လည္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားကို တန္ဖိုးထားခြင့္ရွိေသာ ပညာ့၀န္းက်င္ေကာင္းႏွင့္ ဆရာ့ ၀န္းက်င္ေကာင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ရပ္ကို အျမန္ဆံုး ျပန္လည္ပိုင္ဆုိင္ႏိုင္ပါေစ။

သိန္းႏိုင္
၅ ရက္ ေအာက္တိုဘာ ၂၀၀၈၊ ကမာ့ဆရာမ်ားေန ့ ၂၀၀၈ အမွတ္တရ ေဆာင္းပါး။